महाभारत
The Pilgrims' Oath over Agastya's Lotus (Part 3)13.96.29-35
12494 / 15823
महाभारत · 13.96.29-35
देवनागरी

अम्बरीष उवाच
नृशंसस् त्यक्तधर्मो ऽस्तु स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु च ॥
ब्राह्मणं चापि जहतु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
नारद उवाच
गूढो ऽज्ञानी बहिः शास्त्रं पठतां विस्वरं पदम् ॥
गरीयसो ऽवजानातु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
नाभाग उवाच
अनृतं भाषतु सदा सद्भिश् चैव विरुध्यतु ॥
शुल्केन कन्यां ददतु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
कविर् उवाच
पदा स गां ताडयतु सूर्यं च प्रति मेहतु ॥
शरणागतं च त्यजतु यस् ते हरति पुष्करम् ॥
विश्वामित्र उवाच
करोतु भृतको ऽवर्षां राज्ञश् चास्तु पुरोहितः ॥
ऋत्विग् अस्तु ह्य् अयाज्यस्य यस् ते हरति पुष्करम् ॥
पर्वत उवाच
ग्रामे चाधिकृतः सो ऽस्तु खरयानेन गच्छतु ॥
शुनः कर्षतु वृत्त्यर्थे यस् ते हरति पुष्करम् ॥
भरद्वाज उवाच
सर्वपापसमादानं नृशंसे चानृते च यत् ॥
तत् तस्यास्तु सदा पापं यस् ते हरति पुष्करम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ambarīṣa uvāca
nṛśaṃsas tyaktadharmo 'stu strīṣu jñātiṣu goṣu ca ||
brāhmaṇaṃ cāpi jahatu yas te harati puṣkaram ||
nārada uvāca
gūḍho 'jñānī bahiḥ śāstraṃ paṭhatāṃ visvaraṃ padam ||
garīyaso 'vajānātu yas te harati puṣkaram ||
nābhāga uvāca
anṛtaṃ bhāṣatu sadā sadbhiś caiva virudhyatu ||
śulkena kanyāṃ dadatu yas te harati puṣkaram ||
kavir uvāca
padā sa gāṃ tāḍayatu sūryaṃ ca prati mehatu ||
śaraṇāgataṃ ca tyajatu yas te harati puṣkaram ||
viśvāmitra uvāca
karotu bhṛtako 'varṣāṃ rājñaś cāstu purohitaḥ ||
ṛtvig astu hy ayājyasya yas te harati puṣkaram ||
parvata uvāca
grāme cādhikṛtaḥ so 'stu kharayānena gacchatu ||
śunaḥ karṣatu vṛttyarthe yas te harati puṣkaram ||
bharadvāja uvāca
sarvapāpasamādānaṃ nṛśaṃse cānṛte ca yat ||
tat tasyāstu sadā pāpaṃ yas te harati puṣkaram ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नृशंसः त्यक्तधर्मः अस्तुnṛśaṃsaḥ tyaktadharmaḥ astu«жесток, дхарму отвергший да будет
स्त्रीषु ज्ञातिषु गोषु चstrīṣu jñātiṣu goṣu caк жёнам, родне, коровам
ब्राह्मणं च अपि जहतुbrāhmaṇaṃ ca api jahatuи брахмана да оставит
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
गूढः अज्ञानी बहिः शास्त्रंgūḍhaḥ ajñānī bahiḥ śāstraṃ«невежда, скрытно, вне (смысла) шастру
पठतां विस्वरं पदम्paṭhatāṃ visvaraṃ padamда читает фальшивым словом
गरीयसः अवजानातुgarīyasaḥ avajānātuвысших да презирает
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनृतं भाषतु सदाanṛtaṃ bhāṣatu sadā«ложь да говорит всегда
सद्भिः च एव विरुध्यतुsadbhiḥ ca eva virudhyatuс благими да враждует
शुल्केन कन्यां ददतुśulkena kanyāṃ dadatuза плату дочь да отдаёт
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
पदा स गां ताडयतुpadā sa gāṃ tāḍayatu«ногою он корову да бьёт
सूर्यं च प्रति मेहतुsūryaṃ ca prati mehatuи на солнце да мочится
शरणागतं च त्यजतुśaraṇāgataṃ ca tyajatuк прибежищу пришедшего да оставит
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
करोतु भृतकः अवर्षांkarotu bhṛtakaḥ avarṣāṃ«да работает наёмником годы
राज्ञः च अस्तु पुरोहितःrājñaḥ ca astu purohitaḥи царя пурохитою да будет
ऋत्विक् अस्तु हि अयाज्यस्यṛtvik astu hi ayājyasyaритвиджем да будет недостойного
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
ग्रामे च अधिकृतः सः अस्तुgrāme ca adhikṛtaḥ saḥ astu«в селе надсмотрщиком он да будет
खरयानेन गच्छतुkharayānena gacchatuна осле-повозке да ездит
शुनः कर्षतु वृत्त्यर्थेśunaḥ karṣatu vṛttyartheпсов да таскает ради пропитания
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
सर्वपापसमादानंsarvapāpasamādānaṃ«всех грехов стяжание
नृशंसे च अनृते च यत्nṛśaṃse ca anṛte ca yatв жестокости и лжи какое
तत् तस्य अस्तु सदा पापंtat tasya astu sadā pāpaṃто его да будет всегда грехом
यः ते हरति पुष्करम्yaḥ te harati puṣkaramкто твой уносит лотос»
अनुवाद

Амбариша сказал: «„Жесток, дхарму отвергший да будет к жёнам, родне, коровам, и брахмана да оставит, — кто твой уносит лотос“». Нарада сказал: «„Невежда, скрытно, вне смысла шастру да читает фальшивым словом, высших да презирает, — кто твой уносит лотос“». Набхага сказал: «„Ложь да говорит всегда, с благими да враждует, за плату дочь да отдаёт, — кто твой уносит лотос“». Кави сказал: «„Ногою он корову да бьёт, и на солнце да мочится, к прибежищу пришедшего да оставит, — кто твой уносит лотос“». Вишвамитра сказал: «„Да работает наёмником годы, и царя пурохитою да будет, ритвиджем да будет недостойного, — кто твой уносит лотос“». Парвата сказал: «„В селе надсмотрщиком он да будет, на осле-повозке да ездит, псов да таскает ради пропитания, — кто твой уносит лотос“». Бхарадваджа сказал: «„Всех грехов стяжание, в жестокости и лжи какое, — то его да будет всегда грехом, — кто твой уносит лотос“».

संस्करण

7a27cc8115b2 · प्रकाशित 21 जून 2026, 2:55:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से