महाभारत 13.125.8-13

Conciliation versus Gift: The Brahmin and the Rākṣasa (Part 1)13.125.8-13

12670 / 15823

महाभारत · 13.125.8-13

॥

देवनागरी

मुहूर्तम् अथ संचिन्त्य ब्राह्मणस् तस्य रक्षसः ॥
आभिर् गाथाभिर् अव्यग्रः प्रश्नं प्रतिजगाद ह ॥
विदेशस्थो विलोकस्थो विना नूनं सुहृज्जनैः ॥
विषयान् अतुलान् भुङ्क्षे तेनासि हरिणः कृशः ॥
नूनं मित्राणि ते रक्षः साधूपचरितान्य् अपि ॥
स्वदोषाद् अपरज्यन्ते तेनासि हरिणः कृशः ॥
धनैश्वर्याधिकाः स्तब्धास् त्वद्गुणैः परमावराः ॥
अवजानन्ति नूनं त्वां तेनासि हरिणः कृशः ॥
गुणवान् विगुणान् अन्यान् नूनं पश्यसि सत्कृतान् ॥
प्राज्ञो ऽप्राज्ञान् विनीतात्मा तेनासि हरिणः कृशः ॥
अवृत्त्या क्लिश्यमानो ऽपि वृत्त्युपायान् विगर्हयन् ॥
माहात्म्याद् व्यथसे नूनं तेनासि हरिणः कृशः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

muhūrtam atha saṃcintya brāhmaṇas tasya rakṣasaḥ ||
ābhir gāthābhir avyagraḥ praśnaṃ pratijagāda ha ||
videśastho vilokastho vinā nūnaṃ suhṛjjanaiḥ ||
viṣayān atulān bhuṅkṣe tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
nūnaṃ mitrāṇi te rakṣaḥ sādhūpacaritāny api ||
svadoṣād aparajyante tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
dhanaiśvaryādhikāḥ stabdhās tvadguṇaiḥ paramāvarāḥ ||
avajānanti nūnaṃ tvāṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
guṇavān viguṇān anyān nūnaṃ paśyasi satkṛtān ||
prājño 'prājñān vinītātmā tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||
avṛttyā kliśyamāno 'pi vṛttyupāyān vigarhayan ||
māhātmyād vyathase nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ ||

शब्दशः अर्थ

संस्कृतIASTअर्थ

मुहूर्तम् अथ संचिन्त्यmuhūrtam atha saṃcintyaмиг поразмыслив

ब्राह्मणः तस्य रक्षसःbrāhmaṇaḥ tasya rakṣasaḥбрахман, того ракшаса

आभिः गाथाभिः अव्यग्रःābhiḥ gāthābhiḥ avyagraḥэтими стихами, невозмутимый

प्रश्नं प्रतिजगाद हpraśnaṃ pratijagāda haна вопрос ответил

विदेशस्थः विलोकस्थःvideśasthaḥ vilokasthaḥна чужбине, без своего места

विना नूनं सुहृज्जनैःvinā nūnaṃ suhṛjjanaiḥбез, верно, друзей

विषयान् अतुलान् भुङ्क्षेviṣayān atulān bhuṅkṣeуслады несравненные вкушаешь