नारद पुराण
The wilderness of existence32.21-27
325 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 32.21-27

Sanaka

देवनागरी

यतस्तन्मातुः प्रसूतिसमये सति गर्भस्थोदेही नारदमुने वायुनापरिपीडितो मातुश्चापि दुःखं कुर्वन्कर्मपाशेन बलाद्योनिमार्गान्निष्क्रामन्सकलयातनाभोगमेककालभवमनुभवति
तेनातिक्लेशेन योनियंत्रपीडितो गर्भान्निष्कांतो निःसंज्ञतां याति
तं तु बाह्यवायुः समुज्जीवयति ॥ बाह्यवायुस्पर्शसमनंतरमेव नष्टस्मृतिपूर्वानुभूताखिलदुःखानि वर्त्तमानान्यपि ज्ञानाभावदविज्ञायात्यंतदुःखमनुभवति
एवं बालत्वमापन्नो जंतुस्तत्रापि स्वमलमूत्रलित्पदेह आध्यात्मिकादिपीड्यमानोऽपि वक्तुमशक्तक्षुत्तृषापीडितो रुदिते सति स्तनादिकं देयमिति मन्वानाः प्रयतन्ते
एवमनेकं देहभोगमन्याधीनतयानुभूयमानो दंशादिष्वपि निवारयितुमशक्तः
बाल्यभावमासाद्य मातापित्रोरुपाध्यायस्य ताडनं सदा पर्यटनशीलत्वं पांशुभस्मपंकादिषुक्रीडनं सदा कलहनियतत्वाम शुचित्वं बहुव्यापाराभासकार्यनियतत्वं तदसंभव आध्यात्मिकदुःखमेवंविधमनुभवति
ततस्तु तरुणभावेन धनार्जनमर्जितस्य रक्षणं तस्य नाशव्ययादिषु चात्यंतदुःखिता मायया मोहिताः कामक्रोधादिदुष्टमनसाः सदासूयापरायणाः परस्वपरस्त्रीहरणोपायपरायणाः पुत्रमित्रकलत्रादिभरणोपायचिंतापरायणा वृथाहंकारदूषिताः पुत्रादिषु व्याध्यादि पीडितेषु सत्सु सर्वव्यात्पिं परित्यज्य रोगादिभिः क्लेशितानां समीपे स्वयमाध्यात्मिकदुःखेन परिप्लुता वक्ष्यमाणप्रकारेण चितामश्नुवते

लिप्यंतरण (IAST)

yatastanmātuḥ prasūtisamaye sati garbhasthodehī nāradamune vāyunāparipīḍito mātuścāpi duḥkhaṃ kurvankarmapāśena balādyonimārgānniṣkrāmansakalayātanābhogamekakālabhavamanubhavati
tenātikleśena yoniyaṃtrapīḍito garbhānniṣkāṃto niḥsaṃjñatāṃ yāti
taṃ tu bāhyavāyuḥ samujjīvayati || bāhyavāyusparśasamanaṃtarameva naṣṭasmṛtipūrvānubhūtākhiladuḥkhāni varttamānānyapi jñānābhāvadavijñāyātyaṃtaduḥkhamanubhavati
evaṃ bālatvamāpanno jaṃtustatrāpi svamalamūtralitpadeha ādhyātmikādipīḍyamāno'pi vaktumaśaktakṣuttṛṣāpīḍito rudite sati stanādikaṃ deyamiti manvānāḥ prayatante
evamanekaṃ dehabhogamanyādhīnatayānubhūyamāno daṃśādiṣvapi nivārayitumaśaktaḥ
bālyabhāvamāsādya mātāpitrorupādhyāyasya tāḍanaṃ sadā paryaṭanaśīlatvaṃ pāṃśubhasmapaṃkādiṣukrīḍanaṃ sadā kalahaniyatatvāma śucitvaṃ bahuvyāpārābhāsakāryaniyatatvaṃ tadasaṃbhava ādhyātmikaduḥkhamevaṃvidhamanubhavati
tatastu taruṇabhāvena dhanārjanamarjitasya rakṣaṇaṃ tasya nāśavyayādiṣu cātyaṃtaduḥkhitā māyayā mohitāḥ kāmakrodhādiduṣṭamanasāḥ sadāsūyāparāyaṇāḥ parasvaparastrīharaṇopāyaparāyaṇāḥ putramitrakalatrādibharaṇopāyaciṃtāparāyaṇā vṛthāhaṃkāradūṣitāḥ putrādiṣu vyādhyādi pīḍiteṣu satsu sarvavyātpiṃ parityajya rogādibhiḥ kleśitānāṃ samīpe svayamādhyātmikaduḥkhena pariplutā vakṣyamāṇaprakāreṇa citāmaśnuvate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यतस्तन्मातुःyatastanmātuḥибо той матери
प्रसूतिसमयेprasūtisamayeво время родов
सतिsatiсущем
गर्भस्थोदेहीgarbhasthodehīв чреве пребывающий воплощённый
नारदमुनेnāradamuneо муни Нарада
वायुनापरिपीडितोvāyunāparipīḍitoветром сдавленный
मातुश्चापिmātuścāpiи матери также
दुःखंduḥkhaṃстрадание
कुर्वन्कर्मपाशेनkurvankarmapāśenaтворя, путами деяния
बलाद्योनिमार्गान्निष्क्रामन्सकलयातनाभोगमेककालभवमनुभवतिbalādyonimārgānniṣkrāmansakalayātanābhogamekakālabhavamanubhavatiсилою выходя родовым путём, все муки разом испытывает
तेनातिक्लेशेनtenātikleśenaтою великою мукою
योनियंत्रपीडितोyoniyaṃtrapīḍitoтисками лона сдавленный
गर्भान्निष्कांतोgarbhānniṣkāṃtoиз чрева вышедший
निःसंज्ञतांniḥsaṃjñatāṃбеспамятства
यातिyātiдостигает
तंtaṃего
तुtuже
बाह्यवायुःbāhyavāyuḥвнешний ветер
समुज्जीवयतिsamujjīvayatiоживляет
बाह्यवायुस्पर्शसमनंतरमेवbāhyavāyusparśasamanaṃtaramevaтотчас по прикосновении внешнего ветра именно
नष्टस्मृतिपूर्वानुभूताखिलदुःखानिnaṣṭasmṛtipūrvānubhūtākhiladuḥkhāniутратив память обо всех прежде испытанных страданиях
वर्त्तमानान्यपिvarttamānānyapiи о нынешних
ज्ञानाभावदविज्ञायात्यंतदुःखमनुभवतिjñānābhāvadavijñāyātyaṃtaduḥkhamanubhavatiот отсутствия знания не сознавая, великое страдание испытывает
एवंevaṃтак
बालत्वमापन्नोbālatvamāpannoдетства достигшее
जंतुस्तत्रापिjaṃtustatrāpiсущество и там
स्वमलमूत्रलित्पदेहsvamalamūtralitpadehaсвоими нечистотами и мочою измазанное телом
आध्यात्मिकादिपीड्यमानोऽपिādhyātmikādipīḍyamāno'piи от себя самого и прочего мучимое
वक्तुमशक्तक्षुत्तृषापीडितोvaktumaśaktakṣuttṛṣāpīḍitoговорить бессильное, голодом и жаждою мучимое
रुदितेruditeпри плаче
सतिsatiсущем
स्तनादिकंstanādikaṃгрудь и прочее
देयमितिdeyamiti«надо дать» — так
मन्वानाःmanvānāḥполагающие
प्रयतन्तेprayatanteстараются
एवमनेकंevamanekaṃтак многое
देहभोगमन्याधीनतयानुभूयमानोdehabhogamanyādhīnatayānubhūyamānoтелесное вкушение, в чужой воле испытываемое
दंशादिष्वपिdaṃśādiṣvapiи от укусов и прочего
निवारयितुमशक्तःnivārayitumaśaktaḥотвратить бессильное
बाल्यभावमासाद्यbālyabhāvamāsādyaдетского состояния достигнув
मातापित्रोरुपाध्यायस्यmātāpitrorupādhyāyasyaот матери, отца и учителя
ताडनंtāḍanaṃпобои
सदाsadāвсегда
पर्यटनशीलत्वंparyaṭanaśīlatvaṃсклонность бегать повсюду
पांशुभस्मपंकादिषुक्रीडनंpāṃśubhasmapaṃkādiṣukrīḍanaṃв пыли, золе, грязи и прочем игру
सदाsadāвсегда
कलहनियतत्वामkalahaniyatatvāmaк ссорам склонность
शुचित्वंśucitvaṃнечистоту
बहुव्यापाराभासकार्यनियतत्वंbahuvyāpārābhāsakāryaniyatatvaṃк множеству мнимых дел склонность
तदसंभवtadasaṃbhavaих несбыточность
आध्यात्मिकदुःखमेवंविधमनुभवतिādhyātmikaduḥkhamevaṃvidhamanubhavatiтаковое страдание от себя самого испытывает
ततस्तुtatastuзатем же
तरुणभावेनtaruṇabhāvenaв юном состоянии
धनार्जनमर्जितस्यdhanārjanamarjitasyaнакопление богатства, накопленного
रक्षणंrakṣaṇaṃохранение
तस्यtasyaего
नाशव्ययादिषुnāśavyayādiṣuпри гибели, тратах и прочем
चात्यंतदुःखिताcātyaṃtaduḥkhitāи крайнее страдание
माययाmāyayāмайею
मोहिताःmohitāḥобольщённые
कामक्रोधादिदुष्टमनसाःkāmakrodhādiduṣṭamanasāḥжеланием, гневом и прочим испорченные умом
सदासूयापरायणाःsadāsūyāparāyaṇāḥвсегда недоброжелательству преданные
परस्वपरस्त्रीहरणोपायपरायणाःparasvaparastrīharaṇopāyaparāyaṇāḥпохищению чужого добра и чужих жён преданные
पुत्रमित्रकलत्रादिभरणोपायचिंतापरायणाputramitrakalatrādibharaṇopāyaciṃtāparāyaṇāо прокормлении сыновей, друзей и жён помышляющие
वृथाहंकारदूषिताःvṛthāhaṃkāradūṣitāḥнапрасною самостью испорченные
पुत्रादिषुputrādiṣuкогда сыновья и прочие
व्याध्यादिvyādhyādiнедугом и прочим
पीडितेषुpīḍiteṣuмучимы
सत्सुsatsuсущи
सर्वव्यात्पिंsarvavyātpiṃвсякое занятие
परित्यज्यparityajyaоставив
रोगादिभिःrogādibhiḥнедугами и прочим
क्लेशितानांkleśitānāṃизмученных
समीपेsamīpeвблизи
स्वयमाध्यात्मिकदुःखेनsvayamādhyātmikaduḥkhenaсами страданием от себя самого
परिप्लुताpariplutāзалитые
वक्ष्यमाणप्रकारेणvakṣyamāṇaprakāreṇaнижесказанным образом
चितामश्नुवतेcitāmaśnuvateтревогу вкушают
अनुवाद

«Ибо во время родов той матери воплощённый, пребывающий в чреве, о муни Нарада, сдавленный ветром, творя страдание и матери, силою выходя родовым путём под путами деяния, все муки испытывает разом. Тою великою мукою, сдавленный тисками лона, вышедший из чрева, достигает он беспамятства; его же оживляет внешний ветер. И тотчас по прикосновении внешнего ветра, утратив память обо всех прежде испытанных страданиях и о нынешних, от отсутствия знания не сознавая, испытывает он великое страдание. Так, достигнув детства, существо и там, измазанное телом своими нечистотами и мочою, мучимое от себя самого и прочего, бессильное говорить, мучимое голодом и жаждою, — при плаче его полагающие: „надо дать грудь и прочее“ — стараются. Так, испытывая многое телесное вкушение в чужой воле, бессильное отвратить и укусы, — достигнув детского состояния, испытывает оно таковое страдание от себя самого: побои от матери, отца и учителя, всегдашнюю склонность бегать повсюду, игру в пыли, золе и грязи, всегдашнюю склонность к ссорам, нечистоту, склонность к множеству мнимых дел и их несбыточность. Затем же в юном состоянии — накопление богатства, охранение накопленного и крайнее страдание при его гибели и тратах; обольщённые майею, испорченные умом от желания, гнева и прочего, всегда преданные недоброжелательству, преданные похищению чужого добра и чужих жён, помышляющие о прокормлении сыновей, друзей и жён, испорченные напрасною самостью; а когда сыновья и прочие мучимы недугом, — оставив всякое занятие, вблизи измученных недугами, сами залитые страданием от себя самого, вкушают они тревогу нижесказанным образом».

संस्करण

0c9a16f59667 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 12:21:41 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से