Sanandana
ग्रहोदयाः प्राणहताः खखाष्टैकोद्धता गतिः ॥ चक्रासवो लब्धयुती स्व्रहोरात्रासवः स्मृताः
त्रिभद्युकर्णार्द्धगुणा स्वाहोरात्रार्द्धभाजिताः ॥ क्रमादेकद्वित्रिभघाज्या तच्चापानि पृथक् पृथक्
स्वाधोधः प्रविशोध्याथ मेषाल्लंकोदयासवः ॥ स्वागाष्टयोर्थगोगैकाः शरत्र्येकं हिमांशवः
स्वदेशचरखंडोना भवंतीष्टोदयासवः ॥ व्यस्ताव्यस्तैर्युतास्तैस्तैः कर्कटाद्यास्ततस्तु यः
उत्क्रमेण षडेवैते भवंतीष्टास्तुलादयः ॥ गतभोग्यासवः कार्याः सायनास्स्वेष्टभास्कराः
स्वोदयात्सुहता भक्ता भक्तभोग्याः स्वमानतः ॥ अभिष्टधटिकासुभ्यो भोग्यासून्प्रविशोधयेत्
तद्वदेवैष्यलग्नासूनेवं व्याप्तास्तथा क्रमात् ॥ शेषं त्रिंशत्क्रमाद्ध्यस्तमशुद्धेन विभाजितम्
भागयुक्तं च हीनं च व्ययनांशं तनुः कुजे ॥ प्राक्पश्चान्नतनाडीभ्यस्तद्वल्लंकोदयासुभिः
भानौ क्षयधने कृत्वा मध्यलग्नं तदा भवेत् ॥ भोग्यासूनूनकस्याथ भुक्तासूनधिकस्य च
सपिंड्यांतरलग्नासूनेवं स्यात्कालसाधनम् ॥ विराह्वर्कभुजांशाश्चेदिंद्राल्पाः स्याद् ग्रहो विधोः
तेषां शिवघ्नाः शैलाप्ता व्यावर्काजः शरोंगुलैः । अर्कं विधुर्विधुं भूभा छादयत्यथा छन्नकम्
grahodayāḥ prāṇahatāḥ khakhāṣṭaikoddhatā gatiḥ || cakrāsavo labdhayutī svrahorātrāsavaḥ smṛtāḥ
tribhadyukarṇārddhaguṇā svāhorātrārddhabhājitāḥ || kramādekadvitribhaghājyā taccāpāni pṛthak pṛthak
svādhodhaḥ praviśodhyātha meṣāllaṃkodayāsavaḥ || svāgāṣṭayorthagogaikāḥ śaratryekaṃ himāṃśavaḥ
svadeśacarakhaṃḍonā bhavaṃtīṣṭodayāsavaḥ || vyastāvyastairyutāstaistaiḥ karkaṭādyāstatastu yaḥ
utkrameṇa ṣaḍevaite bhavaṃtīṣṭāstulādayaḥ || gatabhogyāsavaḥ kāryāḥ sāyanāssveṣṭabhāskarāḥ
svodayātsuhatā bhaktā bhaktabhogyāḥ svamānataḥ || abhiṣṭadhaṭikāsubhyo bhogyāsūnpraviśodhayet
tadvadevaiṣyalagnāsūnevaṃ vyāptāstathā kramāt || śeṣaṃ triṃśatkramāddhyastamaśuddhena vibhājitam
bhāgayuktaṃ ca hīnaṃ ca vyayanāṃśaṃ tanuḥ kuje || prākpaścānnatanāḍībhyastadvallaṃkodayāsubhiḥ
bhānau kṣayadhane kṛtvā madhyalagnaṃ tadā bhavet || bhogyāsūnūnakasyātha bhuktāsūnadhikasya ca
sapiṃḍyāṃtaralagnāsūnevaṃ syātkālasādhanam || virāhvarkabhujāṃśāścediṃdrālpāḥ syād graho vidhoḥ
teṣāṃ śivaghnāḥ śailāptā vyāvarkājaḥ śaroṃgulaiḥ | arkaṃ vidhurvidhuṃ bhūbhā chādayatyathā channakam
Санандана: «Восходы планет, умноженные на праны и делённые на числа, — движение; асу круга, сложенные с полученным, признаны асу своих суток. Умноженные на половину гипотенузы трёх знаков и делённые на половину своих суток, — по порядку синусы одного, двух и трёх знаков, и их дуги порознь. Вычтя затем своё, ниже и ниже, от Овна — асу восхода на Ланке; уменьшенные на отрезки хода своей страны, бывают асу желаемого восхода; сложенные с теми обратными и необратными, от Карки затем; в обратном порядке эти шесть бывают желаемыми от Весов. Асу прошедшие и грядущие должно делать с айанамшею, свои желаемые Солнца; от своего восхода умноженные, делённые, прошедшие и грядущие по своей мере; от асу желаемых гхатик грядущие асу да вычтет; так же и асу грядущей лагны, охвачены по порядку. Остаток, на тридцать по порядку, обратно, невычтенным делённое, с долями сложенное и уменьшенное, — доли ухода, тело у Марса; по надикам наклона к востоку и западу, так же по асу восхода на Ланке, у Солнца, при убыли и прибыли, сделав, — тогда бывает срединная лагна. Грядущие асу у меньшего, затем прошедшие асу у большего, сложив, — асу промежуточной лагны; так да будет нахождение времени. Если доли основания Солнца малы, да будет затмение Луны; у них, умноженные на числа и делённые на числа, разность, рождённая от Солнца, пальцами стрелы: Солнце — Луна, а Луну закрывает тень земли, — закрытое».
ca5bf7fc55bc · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 5:45:45 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Восход знаков сосчитан для Ланки — для экватора, — а для своей страны берут поправку. Расчёт ведут от общего начала, а не от места, где стоишь.
Последняя строка называет причину затмений без обиняков: Луну закрывает тень земли, а Солнце — Луна. Никакого дракона здесь нет.
Время находят через восход знаков и промежуточную лагну. Часы заменяет небо, разделённое на равные доли.