Mohinī
अथ वृन्दावनमाहात्म्यम् ॥ मथुरायास्तु माहात्म्यं वनानां चापि मानद ॥ श्रुतं वृन्दावनस्यापि रहस्यं किंचिदीरय
वृंदारण्यं भुवो ब्रह्मन्कीर्तिरूपं रहोगतम् ॥ तच्छ्रोतुं मम वांछास्ति तन्निरूपय विस्तरात्
वसु रुवाच ॥ श्रृणु देवि रहस्यं मे वृन्दारण्यसमुद्भवम् ॥ यन्न कस्मैचिदाख्यातं मया प्राप्य गुरूत्तमात्
गुरवे कथितं भद्रे नारदेन महात्मना ॥ वृन्दया नारदायोक्तं रहस्यं गोपिकापतेः
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि जगदुद्धारकारणम् ॥ एकदा नारदो लोकान्पर्यटन्भगवत्प्रियः
वृन्दारण्यं समासाद्य तस्थौ पुष्पसरस्तटे ॥ पश्चिमोत्तरतो देवि माथुरे मंडले स्थितम्
वृन्दारण्यं तुरीयांशं गोपिकेशरःस्थलम् ॥ गोवर्द्धनो यत्र गिरिः सखिस्थलसमीपतः
वृन्दायास्तत्तपोऽरण्यं नंदिग्रामानुयामुनम् ॥ तटे तु यामुने रम्ये रम्यं वृन्दावनं सति
पुण्यं तत्रापि सुभगे सुपुण्यं कौसुमं सरः ॥ वृंदायास्तु तटे रम्ये आश्रमोऽतिसुखावहः
नित्यं विश्रमते यत्र मध्याह्ने सखिभिर्हरिः ॥ मुहूर्तं स तु विश्रम्य स्निग्धच्छायतरोस्तले
शीतलं पुष्पसरसो वार्युपस्पृश्य नारदः ॥ कृत्वा माध्याह्निकं कर्म तस्थौ तत्र सरस्तटे
atha vṛndāvanamāhātmyam || mathurāyāstu māhātmyaṃ vanānāṃ cāpi mānada || śrutaṃ vṛndāvanasyāpi rahasyaṃ kiṃcidīraya
vṛṃdāraṇyaṃ bhuvo brahmankīrtirūpaṃ rahogatam || tacchrotuṃ mama vāṃchāsti tannirūpaya vistarāt
vasu ruvāca || śrṛṇu devi rahasyaṃ me vṛndāraṇyasamudbhavam || yanna kasmaicidākhyātaṃ mayā prāpya gurūttamāt
gurave kathitaṃ bhadre nāradena mahātmanā || vṛndayā nāradāyoktaṃ rahasyaṃ gopikāpateḥ
tatte'haṃ saṃpravakṣyāmi jagaduddhārakāraṇam || ekadā nārado lokānparyaṭanbhagavatpriyaḥ
vṛndāraṇyaṃ samāsādya tasthau puṣpasarastaṭe || paścimottarato devi māthure maṃḍale sthitam
vṛndāraṇyaṃ turīyāṃśaṃ gopikeśaraḥsthalam || govarddhano yatra giriḥ sakhisthalasamīpataḥ
vṛndāyāstattapo'raṇyaṃ naṃdigrāmānuyāmunam || taṭe tu yāmune ramye ramyaṃ vṛndāvanaṃ sati
puṇyaṃ tatrāpi subhage supuṇyaṃ kausumaṃ saraḥ || vṛṃdāyāstu taṭe ramye āśramo'tisukhāvahaḥ
nityaṃ viśramate yatra madhyāhne sakhibhirhariḥ || muhūrtaṃ sa tu viśramya snigdhacchāyatarostale
śītalaṃ puṣpasaraso vāryupaspṛśya nāradaḥ || kṛtvā mādhyāhnikaṃ karma tasthau tatra sarastaṭe
Теперь — величие Вриндавана. «Величие Матхуры и лесов услышано, о честь дающий; поведай же нечто тайное и о Вриндаване. Лес Вринды — воплощённая слава земли, о брахман, сокрытое; есть у меня желание то слышать, изъясни подробно». Васу сказал: «Слушай, о богиня, мою тайну, связанную с лесом Вринды, которая мною, обретшим её от лучшего наставника, никому не поведана. Наставнику поведал её великодушный Нарада, о благая, а Нараде сказала Вринда — тайное владыки пастушек. То тебе я поведаю, причину спасения мира. Однажды Нарада, любезный Владыке, странствуя по мирам, достиг леса Вринды и остановился на берегу Цветочного озера. Лежит он к северо-западу, о богиня, в матхурской округе — лес Вринды, четвёртая часть, озёрное место владыки пастушек, где гора Говардхана вблизи Сакхистхалы. Та роща подвига Вринды — от Нандиграмы вдоль Ямуны, на отрадном берегу Ямуны отрадный Вриндаван, о благая. Свято и там, о счастливая, весьма святое Цветочное озеро; на отрадном берегу Вринды — обитель, несущая великую отраду, где всегда в полдень отдыхает Хари с друзьями. Отдохнув мгновение под деревом с густою тенью, коснувшись прохладной воды Цветочного озера, Нарада совершил полуденный обряд и остался там, на берегу озера.
3db335e17e82 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 7:43:02 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сказано прямо: это тайна, переданная по цепи — от Вринды Нараде, от Нарады наставнику, от наставника рассказчику. Свод не выдаёт её за общее знание.
Место описано с точностью проводника: к северо-западу от Матхуры, вдоль Ямуны, у Говардханы, близ Сакхистхалы. Тайное помещено в узнаваемую местность.
Полдень назван временем, когда Хари здесь отдыхает. Нарада приходит именно в этот час — и совершает свой обряд, ничего не прося.