व्यास उवाच
धर्माङ्गदो महाप्राज्ञो रुक्माङ्गदसुतो बली । आद्ये कृतयुगे जातः सृष्टिकाले स वासवः
तत्कथं देवदेवेश अन्यो धर्माङ्गदो भुवि । अन्यो रुक्माङ्गदो राजा किं चायं त्रिदशाधिपः
एतन्मे संशयं जातं तद्भवान्वक्तुमर्हति । हन्त ते कथयिष्यामि सर्वसन्देहनाशनम्
देवस्य लीलासृष्ट्यर्थे वर्तते द्विजसत्तम । यथा वाराश्च पक्षाश्च मासाश्च ऋतवो यथा
संवत्सराश्च मनवस्तथा यान्ति युगाः पुनः । पश्चात्कल्पः समायाति व्रजाम्येवं जनार्दनम्
अहमेव महाप्राज्ञ मयि यान्ति चराचराः । पुनः सृजति योगात्मा पूर्ववद्विश्वमेव हि
पुनरहं पुनर्वेदाः पुनस्ते देवता द्विजाः । तथा भूपाश्च ते सर्वे स्वचरित्रसमाविलाः
dharmāṅgado mahāprājño rukmāṅgadasuto balī | ādye kṛtayuge jātaḥ sṛṣṭikāle sa vāsavaḥ
tatkathaṃ devadeveśa anyo dharmāṅgado bhuvi | anyo rukmāṅgado rājā kiṃ cāyaṃ tridaśādhipaḥ
etanme saṃśayaṃ jātaṃ tadbhavānvaktumarhati | hanta te kathayiṣyāmi sarvasandehanāśanam
devasya līlāsṛṣṭyarthe vartate dvijasattama | yathā vārāśca pakṣāśca māsāśca ṛtavo yathā
saṃvatsarāśca manavastathā yānti yugāḥ punaḥ | paścātkalpaḥ samāyāti vrajāmyevaṃ janārdanam
ahameva mahāprājña mayi yānti carācarāḥ | punaḥ sṛjati yogātmā pūrvavadviśvameva hi
punarahaṃ punarvedāḥ punaste devatā dvijāḥ | tathā bhūpāśca te sarve svacaritrasamāvilāḥ
«Великомудрый Дхармангада, могучий сын Рукмангады, был рождён в первую крита-югу, во время творения, — и он же Васава. Как же тогда, о владыка богов богов, есть другой Дхармангада на земле, другой царь Рукмангада, и что же — этот владыка тридцати? Вот какое сомнение у меня родилось; ты должен о том сказать». — «Изволь, расскажу тебе то, что уничтожает всякое сомнение. У бога это бывает ради игры творения, о лучший из дваждырождённых. Как идут дни, половины месяца, месяцы, времена года, годы и ману, так же снова идут юги, а после приходит кальпа; так и я иду к Джанардане. Я и есть он, великомудрый, и в меня уходит всё движущееся и недвижное. И вновь душа йоги творит вселенную, как прежде. Вновь я, вновь Веды, вновь те божества и дваждырождённые, и все те цари со своими житиями
efd766c79692 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:32 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вопрос простой и честный: если тот Дхармангада давно стал Индрой, откуда второй такой же на земле? Ответ не отговорка, а объяснение устройства: время идёт кругами, и в каждом круге те же роли играются заново. Знаменательно, что даже сам Брахма говорит о себе «вновь я» — повторяемость касается и рассказчика.