पद्मपुराण
The Tīrthas of Kurukṣetra3.26.63-70
2345 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 3.26.63-70
देवनागरी

तत्र कृष्णा मृगा राजन्व्याधेन शरपीडिताः । विगाह्य तस्मिन्सरसि मानुषत्वमुपागताः
तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः । सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते
मानुषस्य तु पूर्वेण क्रोशमात्रं महीपते । आपगा नाम विख्याता नदी सिद्धनिषेविता
श्यामाकभोजनं तत्र यःप्रयच्छति मानवः । देवान्पितृन्समुद्दिश्य तस्य धर्मफलं महत्
एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि पितॄंस्तथा
उषित्वा रजनीमेकामग्निष्टोमफलं लभेत् । ततो गच्छेत धर्मज्ञ ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्
ब्रह्मानुस्वरमित्येवं प्रकाशं भुवि भारत । तत्र सप्तर्षिकुण्डेषु स्नातस्य भरतर्षभ
केदारे चैव राजेन्द्र कपिलस्य महात्मनः । ब्रह्माणमभिगम्याथ शुचिः प्रयतमानसः

लिप्यंतरण (IAST)

tatra kṛṣṇā mṛgā rājanvyādhena śarapīḍitāḥ | vigāhya tasminsarasi mānuṣatvamupāgatāḥ
tasmiṃstīrthe naraḥ snātvā brahmacārī samāhitaḥ | sarvapāpaviśuddhātmā svargaloke mahīyate
mānuṣasya tu pūrveṇa krośamātraṃ mahīpate | āpagā nāma vikhyātā nadī siddhaniṣevitā
śyāmākabhojanaṃ tatra yaḥprayacchati mānavaḥ | devānpitṛnsamuddiśya tasya dharmaphalaṃ mahat
ekasminbhojite vipre koṭirbhavati bhojitā | tatra snātvārcayitvā ca daivatāni pitṝṃstathā
uṣitvā rajanīmekāmagniṣṭomaphalaṃ labhet | tato gaccheta dharmajña brahmaṇaḥ sthānamuttamam
brahmānusvaramityevaṃ prakāśaṃ bhuvi bhārata | tatra saptarṣikuṇḍeṣu snātasya bharatarṣabha
kedāre caiva rājendra kapilasya mahātmanaḥ | brahmāṇamabhigamyātha śuciḥ prayatamānasaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत्रtatraтам
कृष्णाःkṛṣṇāḥчёрные
मृगाःmṛgāḥантилопы
राजन्rājanо царь
व्याधेनvyādhenaохотником
शर-पीडिताःśara-pīḍitāḥуязвлённые стрелами
विगाह्यvigāhyaпогрузившись
तस्मिन्tasminв том
सरसिsarasiозере
मानुषत्वम्mānuṣatvamчеловеческой природы
उपागताःupāgatāḥдостигли
तस्मिन्tasminв той
तीर्थेtīrtheтиртхе
नरःnaraḥчеловек
स्नात्वाsnātvāомывшись
ब्रह्मचारीbrahmacārīсоблюдающий воздержание
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
सर्व-पाप-विशुद्ध-आत्माsarva-pāpa-viśuddha-ātmāочистившийся душою от всех грехов
स्वर्ग-लोकेsvarga-lokeв мире небес
महीयतेmahīyateвозвеличивается
मानुषस्यmānuṣasyaМануши
तुtuже
पूर्वेणpūrveṇaк востоку
क्रोश-मात्रम्krośa-mātramна один кроша
मही-पतेmahī-pateо владыка земли
आपगाāpagāАпага
नामnāmaпо имени
विख्याताvikhyātāпрославленная
नदीnadīрека
सिद्ध-निषेविताsiddha-niṣevitāчтимая сиддхами
श्यामाक-भोजनम्śyāmāka-bhojanamугощение диким просом
तत्रtatraтам
यःyaḥкто
प्रयच्छतिprayacchatiподаёт
मानवःmānavaḥчеловек
देवान्devānбогам
पितॄन्pitṝnпредкам
समुद्दिश्यsamuddiśyaпосвятив
तस्यtasyaего
धर्म-फलम्dharma-phalamплод дхармы
महत्mahatвелик
एकस्मिन्ekasminодного
भोजितेbhojiteнакормив
विप्रेvipreвипру
कोटिःkoṭiḥкоти
भवतिbhavatiстановится
भोजिताbhojitāнакормленными
अर्चयित्वाarcayitvāпочтив
caи
दैवतानिdaivatāniбожества
तथाtathāтакже
उषित्वाuṣitvāпрожив
रजनीम्rajanīmночь
एकाम्ekāmодну
अग्निष्टोम-फलम्agniṣṭoma-phalamплод агништомы
लभेत्labhetобретёт
ततःtataḥзатем
गच्छेतgacchetaпусть идёт
धर्म-ज्ञdharma-jñaо знаток дхармы
ब्रह्मणःbrahmaṇaḥБрахмы
स्थानम्sthānamместо
उत्तमम्uttamamпревосходное
ब्रह्म-अनुस्वरम्brahma-anusvaramБрахманусвара
इतिitiтак
एवम्evamже
प्रकाशम्prakāśamизвестное
भुविbhuviна земле
भारतbhārataо Бхарата
सप्त-ऋषि-कुण्डेषुsapta-ṛṣi-kuṇḍeṣuв прудах семи риши
स्नातस्यsnātasyaу омывшегося
भरत-ऋषभbharata-ṛṣabhaо бык среди Бхаратов
केदारेkedāreв Кедаре
कपिलस्यkapilasyaКапилы
ब्रह्माणम्brahmāṇamк Брахме
अभिगम्यabhigamyaпридя
अथathaзатем
शुचिःśuciḥчистый
प्रयत-मानसःprayata-mānasaḥс собранным умом
अनुवाद

Там чёрные антилопы, о царь, уязвлённые стрелами охотника, погрузившись в то озеро, достигли человеческой природы. Омывшись в той тиртхе, соблюдающий воздержание и сосредоточенный, очистившийся душою от всех грехов, возвеличивается он в мире небес. К востоку от Мануши, на один кроша, о владыка земли, — прославленная река по имени Апага, чтимая сиддхами. Кто подаёт там угощение диким просом, посвятив его богам и предкам, — у того велик плод дхармы: накормив одного випру, накормленными становятся коти. Почтив там божества, прожив одну ночь, обретёт он плод агништомы. Затем пусть идёт, о знаток дхармы, в превосходное место Брахмы, известное на земле как Брахманусвара, о Бхарата. У омывшегося там в прудах семи риши, о бык среди Бхаратов, и в Кедаре Капилы, — придя затем к Брахме, чистый, с собранным умом…

संस्करण

25ace0aeeda3 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से