पद्मपुराण
The Glory of Avimukta3.33.49-56
2416 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 3.33.49-56

नारद उवाच

देवनागरी

वरणायास्तथा चास्या मध्ये वाराणसी पुरी । तत्रैव संस्थितं तत्त्वं नित्यमेवं विमुक्तकम्
वाराणस्याः परं स्थानं न भूतं न भविष्यति । यत्र नारायणो देवो महादेवो दिवीश्वरः
तत्र देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः । उपासते यं सततं देवदेवः पितामहः
महापातकिनो देवि ये तेभ्यः पापकृत्तमाः । वाराणसीं समासाद्य ते यान्ति परमां गतिम्
तस्मान्मुमुक्षुर्नियतो वसेद्वै मरणान्तकम् । वाराणस्यां महादेवाज्ज्ञानं लब्ध्वा विमुच्यते
किं तु विघ्ना भविष्यन्ति पापोपहतचेतसः । ततो नैवाचरेत्पापं कायेन मनसा गिरा
एतद्रहस्यं देवानां पुराणानां च सुव्रते । अविमुक्ताश्रयं ज्ञानं न कश्चिद्वेत्ति तत्त्वतः
देवतानामृषीणां च शृण्वतां परमेष्ठिनाम् । देवदेवेन कथितं सर्वपापविनाशनम्

लिप्यंतरण (IAST)

varaṇāyāstathā cāsyā madhye vārāṇasī purī | tatraiva saṃsthitaṃ tattvaṃ nityamevaṃ vimuktakam
vārāṇasyāḥ paraṃ sthānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | yatra nārāyaṇo devo mahādevo divīśvaraḥ
tatra devāḥ sagandharvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ | upāsate yaṃ satataṃ devadevaḥ pitāmahaḥ
mahāpātakino devi ye tebhyaḥ pāpakṛttamāḥ | vārāṇasīṃ samāsādya te yānti paramāṃ gatim
tasmānmumukṣurniyato vasedvai maraṇāntakam | vārāṇasyāṃ mahādevājjñānaṃ labdhvā vimucyate
kiṃ tu vighnā bhaviṣyanti pāpopahatacetasaḥ | tato naivācaretpāpaṃ kāyena manasā girā
etadrahasyaṃ devānāṃ purāṇānāṃ ca suvrate | avimuktāśrayaṃ jñānaṃ na kaścidvetti tattvataḥ
devatānāmṛṣīṇāṃ ca śṛṇvatāṃ parameṣṭhinām | devadevena kathitaṃ sarvapāpavināśanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भ्रू-मध्येbhrū-madhyeмеж бровей
नाभि-मध्येnābhi-madhyeв средоточии пупа
caи
हृदयेhṛdayeв сердце
एवevaже
मूर्ध्निmūrdhniв темени
यथाyathāкак
अविमुक्तम्avimuktamАвимукта
आदित्येādityeв солнце
वाराणस्याम्vārāṇasyāmв Варанаси
व्यवस्थितम्vyavasthitamутверждена
वरणायाःvaraṇāyāḥВараны
तथाtathāи
चास्याःcāsyāḥэтой
मध्येmadhyeпосреди
वाराणसीvārāṇasīВаранаси
पुरीpurīгород
तत्रtatraтам
संस्थितम्saṃsthitamутверждена
तत्त्वम्tattvamистина
नित्यम्nityamвечно
एवम्evamтак
विमुक्तकम्vimuktakamосвобождающая
वाराणस्याःvārāṇasyāḥВаранаси
परम्paramпревыше
स्थानम्sthānamместа
naне
भूतम्bhūtamбыло
भविष्यतिbhaviṣyatiбудет
यत्रyatraгде
नारायणःnārāyaṇaḥНараяна
देवःdevaḥбог
महा-देवःmahā-devaḥМахадева
दिवि-ईश्वरःdivi-īśvaraḥвладыка небес
देवाःdevāḥбоги
स-गन्धर्वाःsa-gandharvāḥс гандхарвами
स-यक्ष-उरग-राक्षसाःsa-yakṣa-uraga-rākṣasāḥс якшами, змеями и ракшасами
उपासतेupāsateпочитают
यम्yamкого
सततम्satatamпостоянно
देव-देवःdeva-devaḥБог богов
पितामहःpitāmahaḥПрародитель
महा-पातकिनःmahā-pātakinaḥвеликие грешники
देविdeviо Деви
येyeкоторые
तेभ्यःtebhyaḥих
पाप-कृत्-तमाःpāpa-kṛt-tamāḥзлодейственнее
वाराणसीम्vārāṇasīmВаранаси
समासाद्यsamāsādyaдостигнув
तेteони
यान्तिyāntiидут
पराम्parāmк высшей
गतिम्gatimучасти
तस्मात्tasmātпотому
मुमुक्षुःmumukṣuḥищущий освобождения
नियतःniyataḥобузданный
वसेत्vasetпусть живёт
वैvaiже
मरण-अन्तकम्maraṇa-antakamдо самой смерти
महा-देवात्mahā-devātот Махадевы
ज्ञानम्jñānamзнание
लब्ध्वाlabdhvāобретя
विमुच्यतेvimucyateосвобождается
किम्kimоднако
तुtuже
विघ्नाःvighnāḥпомехи
भविष्यन्तिbhaviṣyantiбудут
पाप-उपहत-चेतसःpāpa-upahata-cetasaḥу кого сердце побито грехом
ततःtataḥпотому
naне
आचरेत्ācaretпусть творит
पापम्pāpamгреха
कायेनkāyenaтелом
मनसाmanasāумом
गिराgirāсловом
एतत्etatэто
रहस्यम्rahasyamтайна
देवानाम्devānāmбогов
पुराणानाम्purāṇānāmпуран
सु-व्रतेsu-vrateо верная обету
अविमुक्त-आश्रयम्avimukta-āśrayamопирающееся на Авимукту
ज्ञानम्jñānamзнание
कश्चित्kaścitникто
वेत्तिvettiведает
तत्त्वतःtattvataḥдоподлинно
अनुवाद

«Как Авимукта утверждена меж бровей, в средоточии пупа, в сердце, в темени и в солнце, так утверждена она и в Варанаси. И посреди Вараны и этой [Аси] — город Варанаси; там утверждена вечно освобождающая истина. Превыше места Варанаси не было и не будет: там бог Нараяна и Махадева, владыка небес; там боги с гандхарвами, с якшами, змеями и ракшасами, и Бог богов Прародитель постоянно почитают Того. Великие грешники, о Деви, и те, кто злодейственнее их, достигнув Варанаси, идут к высшей участи. Потому ищущий освобождения, обузданный, пусть живёт там до самой смерти: обретя знание от Махадевы в Варанаси, он освобождается. Однако у того, чьё сердце побито грехом, будут помехи; потому да не творит он греха телом, умом и словом. Это тайна богов и пуран, о верная обету; знания, опирающегося на Авимукту, никто не ведает доподлинно».

संस्करण

f7da2ff97ec2 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:40 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से