पद्मपुराण
The building of Jālandhara's city6.4.34-41
3533 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.4.34-41
देवनागरी

महापद्मसहस्रं तु सैन्यमात्मोदरोद्भवम् । जालन्धराय पुत्राय ददौ भीमं महोदधिः
जालन्धराय शुक्रोऽपि प्रीत्या विद्यां निजां ददौ । मृतसञ्जीवनीं नाम्ना मायां रुद्रविमोहिनीम्
शस्त्रास्त्रविद्या अन्याश्च विधिनाब्धिसूनवे । यदन्यत्सकलं तस्मै व्याख्यातं कविना तदा
ततो जालन्धरं पुत्रमभिषिच्यार्णवो ययौ । स्वस्थानं दिव्यदेहेन नदीभिः परिवारितः
दृष्ट्वा जालन्धरो दिव्यपुरं गोपुरमण्डितम् । व्यचरत्सहशुक्रेण द्विजसङ्घैः सुपूजितः
एतस्मिन्नन्तरे दैत्याः पातालस्था महाबलाः । प्राप्ता जालन्धरं सर्वे कालनेमिपुरोगमाः
ततो महाबला वीरा बलं क्षीरोदसन्निभम् । तस्य शुम्भासुरं दैत्यं सेनापतिमकल्पयन्
बलं स्ववशगं कृत्वा कृत्वा भुवि स्थिरं जलम् । जालन्धरस्तदा राज्यं पितृदत्तं चकार सः

लिप्यंतरण (IAST)

mahāpadmasahasraṃ tu sainyamātmodarodbhavam | jālandharāya putrāya dadau bhīmaṃ mahodadhiḥ
jālandharāya śukro'pi prītyā vidyāṃ nijāṃ dadau | mṛtasañjīvanīṃ nāmnā māyāṃ rudravimohinīm
śastrāstravidyā anyāśca vidhinābdhisūnave | yadanyatsakalaṃ tasmai vyākhyātaṃ kavinā tadā
tato jālandharaṃ putramabhiṣicyārṇavo yayau | svasthānaṃ divyadehena nadībhiḥ parivāritaḥ
dṛṣṭvā jālandharo divyapuraṃ gopuramaṇḍitam | vyacaratsahaśukreṇa dvijasaṅghaiḥ supūjitaḥ
etasminnantare daityāḥ pātālasthā mahābalāḥ | prāptā jālandharaṃ sarve kālanemipurogamāḥ
tato mahābalā vīrā balaṃ kṣīrodasannibham | tasya śumbhāsuraṃ daityaṃ senāpatimakalpayan
balaṃ svavaśagaṃ kṛtvā kṛtvā bhuvi sthiraṃ jalam | jālandharastadā rājyaṃ pitṛdattaṃ cakāra saḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
महा-पद्म-सहस्रम्mahā-padma-sahasramтысячу махападм
तुtuже
सैन्यम्sainyamвойско
आत्म-उदर-उद्भवम्ātma-udara-udbhavamрождённое из собственного чрева
जालन्धरायjālandharāyaДжаландхаре
पुत्रायputrāyaсыну
ददौdadauдал
भीमम्bhīmamгрозное
महा-उदधिःmahā-udadhiḥвеликий океан
शुक्रःśukraḥШукра
अपिapiтакже
प्रीत्याprītyāс любовью
विद्याम्vidyāmзнание
निजाम्nijāmсвоё
मृत-सञ्जीवनीम्mṛta-sañjīvanīmМритасанджвини
नाम्नाnāmnāпо имени
मायाम्māyāmмайю
रुद्र-विमोहिनीम्rudra-vimohinīmморочащую Рудру
शस्त्र-अस्त्र-विद्याःśastra-astra-vidyāḥнауки об оружии метательном и ручном
अन्याःanyāḥдругие
caи
विधिनाvidhināпо чину
अब्धि-सूनवेabdhi-sūnaveсыну океана
यत्yatчто
अन्यत्anyatиное
सकलम्sakalamвсё
तस्मैtasmaiему
व्याख्यातम्vyākhyātamизъяснено
कविनाkavināКави
तदाtadāтогда
ततःtataḥзатем
जालन्धरम्jālandharamДжаландхару
पुत्रम्putramсына
अभिषिच्यabhiṣicyaпомазав
अर्णवःarṇavaḥокеан
ययौyayauушёл
स्व-स्थानम्sva-sthānamв своё место
दिव्य-देहेनdivya-dehenaв дивном теле
नदीभिःnadībhiḥреками
परिवारितःparivāritaḥокружённый
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
दिव्य-पुरम्divya-puramдивный город
गोपुर-मण्डितम्gopura-maṇḍitamукрашенный надвратными башнями
व्यचरत्vyacaratобходил
सह-शुक्रेणsaha-śukreṇaвместе с Шукрой
द्विज-सङ्घैःdvija-saṅghaiḥсонмами дваждырождённых
सु-पूजितःsu-pūjitaḥхорошо почтённый
एतस्मिन् अन्तरेetasmin antareмеж тем
दैत्याःdaityāḥдайтьи
पाताल-स्थाःpātāla-sthāḥпребывающие в патале
महा-बलाःmahā-balāḥвесьма сильные
प्राप्ताःprāptāḥпришли
सर्वेsarveвсе
कालनेमि-पुरोगमाःkālanemi-purogamāḥс Каланеми во главе
महा-बलाःmahā-balāḥмогучие
वीराःvīrāḥгерои
बलम्balamвойско
क्षीरोद-सन्निभम्kṣīroda-sannibhamподобное молочному океану
तस्यtasyaего
शुम्भ-असुरम्śumbha-asuramасура Шумбху
दैत्यम्daityamдайтью
सेना-पतिम्senā-patimполководцем
अकल्पयन्akalpayanпоставили
स्व-वश-गम्sva-vaśa-gamсебе подвластным
कृत्वाkṛtvāсделав
भुविbhuviна земле
स्थिरम्sthiramтвёрдой
जलम्jalamводу
राज्यम्rājyamцарство
पितृ-दत्तम्pitṛ-dattamданное отцом
चकारcakāraправил
सःsaḥон
अनुवाद

Великий океан дал сыну Джаландхаре грозное войско в тысячу махападм, рождённое из собственного его чрева. И Шукра с любовью дал Джаландхаре своё знание, по имени Мритасанджвини, и майю, морочащую Рудру; и науки об оружии метательном и ручном, и другие — по чину сыну океана; и всё иное было изъяснено ему тогда Кави. Затем океан, помазав сына Джаландхару, ушёл в дивном теле в своё место, окружённый реками. Увидев дивный город, украшенный надвратными башнями, Джаландхара обходил его вместе с Шукрой, хорошо почтённый сонмами дваждырождённых. Меж тем весьма сильные дайтьи, пребывающие в патале, все пришли к Джаландхаре с Каланеми во главе. Затем могучие герои поставили полководцем его войска, подобного молочному океану, асура Шумбху. Сделав войско себе подвластным и воду на земле твёрдой, Джаландхара стал править царством, данным отцом.

संस्करण

1c0e078e6f20 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:52 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से