ग्रामपाल उवाच
अस्मिन्ग्रामे पुरा कश्चिदासीद्विप्र कृषीबलः । एकदा शालिकेदारे रक्षणे व्याकुलो द्विजः ॥
नातिदूरे महागृध्रः पान्थमेकमभक्षयत् । तं विमोचयितुं दूराद्दयाञ्चक्रेऽपि तापसः ॥
भुक्त्वा पान्थं खगस्तावन्निरगादम्बराध्वना । ततः स तापसः कोपात्तं बभाषे कृषीबलम् ॥
धिक्त्वां हालिक दुर्बुद्धे कठोरमतिनिर्घृण । कुक्षिम्भरं परत्राणविमुखं हतजीवितम् ॥
चोरैश्च दंष्ट्रिभिः सर्पैर्वह्निविषाम्बुभिः । गृध्रराक्षसभूतैश्च वेतालादिभिराहतान् ॥
जनानुपेक्षते शक्तः स तद्वधफलं लभेत् । न मोचयति यो विप्रं प्रभुश्चोरादिभिर्धृतम् ॥
asmingrāme purā kaścidāsīdvipra kṛṣībalaḥ | ekadā śālikedāre rakṣaṇe vyākulo dvijaḥ ||
nātidūre mahāgṛdhraḥ pānthamekamabhakṣayat | taṃ vimocayituṃ dūrāddayāñcakre'pi tāpasaḥ ||
bhuktvā pānthaṃ khagastāvanniragādambarādhvanā | tataḥ sa tāpasaḥ kopāttaṃ babhāṣe kṛṣībalam ||
dhiktvāṃ hālika durbuddhe kaṭhoramatinirghṛṇa | kukṣimbharaṃ paratrāṇavimukhaṃ hatajīvitam ||
coraiśca daṃṣṭribhiḥ sarpairvahniviṣāmbubhiḥ | gṛdhrarākṣasabhūtaiśca vetālādibhirāhatān ||
janānupekṣate śaktaḥ sa tadvadhaphalaṃ labhet | na mocayati yo vipraṃ prabhuścorādibhirdhṛtam ||
«В этой деревне, о брахман, жил некогда земледелец. Однажды, занятый сторожьбою на рисовом поле, он видел, как невдалеке огромный коршун пожирал путника; и подвижник издали сжалился, чтобы вызволить того. Но птица, сожрав путника, тем часом улетела небесной дорогой. Тогда подвижник во гневе сказал земледельцу: „Позор тебе, скудоумный пахарь, чёрствый умом и безжалостный, набивающий брюхо, отвратившийся от защиты других, с загубленной жизнью! Кто, будучи способен, взирает безучастно на людей, поражаемых разбойниками, клыкастыми змеями, огнём, ядом и водою, коршунами, ракшасами, бхутами и веталами, — тот получает плод того убийства. И кто, будучи в силах, не спасает брахмана, схваченного разбойниками и прочими, —
44e809b8c3d4 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:03 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Виноват не тот, кто убил, а тот, кто мог помешать и не помешал. Обвинение сформулировано как правило: безучастный получает плод самого убийства.