शौनक उवाच
सूत सूत महाभाग धन्योऽसि त्वं भवाम्बुधौ । यन्नोऽत्यर्थं निमग्नानां पाययस्यमृतोत्करम्
साधोऽत्र भवनिस्तारं वाञ्छतां नः समादिश । मन्त्ररत्नं भावशुद्धं यन्मयं सचराचरम्
शृणु शौनक वक्ष्यामि मन्त्ररत्नं महाद्भुतम् । यद्दिलीपाय गदितं वसिष्ठेन महात्मना
एकदा तु दिलीपेन पृष्टमेतद्गुरुं प्रति । वसिष्ठं द्विजशार्दूलं प्रणिपत्य यथाविधि
भगवन्भवता प्रोक्ताः सर्वे धर्मा विशेषतः । वर्णाश्रमयुता धर्मा नित्यनैमित्तिकाश्च ये
राजधर्माश्च यज्ञाश्च तीर्थदानव्रतादिकम् । श्रुता मया मुनिश्रेष्ठ अक्षय्यस्वर्गभोगदाः
अधुना श्रोतुमिच्छामि मोक्षमार्गं सनातनम् । दिष्ट्याहं येन गच्छामि तद्ब्रह्मन्वक्तुमर्हसि
तत्समाख्याहि तत्त्वेन मयि वात्सल्यगौरवात्
साधु पृष्टं त्वया राजन्सर्वलोकहितैषिणा । वक्ष्यामि परमं गुह्यमेकं संसारतारकम्
पुरा महर्षयः सर्वे यज्ञदानपराः शुभाः । पप्रच्छुर्ब्रह्मणः पुत्रं नारदं मुनिसत्तमम्
sūta sūta mahābhāga dhanyo'si tvaṃ bhavāmbudhau | yanno'tyarthaṃ nimagnānāṃ pāyayasyamṛtotkaram
sādho'tra bhavanistāraṃ vāñchatāṃ naḥ samādiśa | mantraratnaṃ bhāvaśuddhaṃ yanmayaṃ sacarācaram
śṛṇu śaunaka vakṣyāmi mantraratnaṃ mahādbhutam | yaddilīpāya gaditaṃ vasiṣṭhena mahātmanā
ekadā tu dilīpena pṛṣṭametadguruṃ prati | vasiṣṭhaṃ dvijaśārdūlaṃ praṇipatya yathāvidhi
bhagavanbhavatā proktāḥ sarve dharmā viśeṣataḥ | varṇāśramayutā dharmā nityanaimittikāśca ye
rājadharmāśca yajñāśca tīrthadānavratādikam | śrutā mayā muniśreṣṭha akṣayyasvargabhogadāḥ
adhunā śrotumicchāmi mokṣamārgaṃ sanātanam | diṣṭyāhaṃ yena gacchāmi tadbrahmanvaktumarhasi
tatsamākhyāhi tattvena mayi vātsalyagauravāt
sādhu pṛṣṭaṃ tvayā rājansarvalokahitaiṣiṇā | vakṣyāmi paramaṃ guhyamekaṃ saṃsāratārakam
purā maharṣayaḥ sarve yajñadānaparāḥ śubhāḥ | papracchurbrahmaṇaḥ putraṃ nāradaṃ munisattamam
«О Сута, Сута, великий долею, благословен ты: нас, чрезмерно утонувших в океане бытия, ты поишь обилием нектара. Укажи же нам здесь, желающим избавления от бытия, о праведный, тот самоцвет мантр, чистый по существу, которым проникнуто всё движущееся и неподвижное». — «Слушай, о Шаунака: поведаю весьма дивный самоцвет мантр, изречённый Дилипе великим душою Васиштхой. Однажды Дилипа, поклонившись по правилу наставнику Васиштхе, тигру среди брахманов, спросил его: «О владыка, тобою в подробности изречены все законы — законы варн и ашрамов, постоянные и по случаю. Услышаны мною, о лучший из мудрецов, и законы царей, и жертвы, и тиртхи, дары, обеты и прочее, дающие неубывающее небесное наслаждение. Ныне желаю слушать вечный путь освобождения, которым я по счастью пошёл бы; изволь сказать о том, о брахман. Поведай доподлинно — по величию отеческой любви ко мне». — «Хорошо спрошено тобою, о царь, желающим блага всем мирам; поведаю одну высшую тайну, переправляющую через круговорот.
e4d712fd3425 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:05 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Царь перечисляет всё, что уже знает, — и всё это ведёт лишь на небо, откуда возвращаются. Оттого и вопрос: не о награде, а о том, что кладёт конец возвращениям.