पद्मपुराण
The Jewel of Mantras: Prapatti and Self-Surrender6.225.60-69
5005 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.225.60-69

नारद उवाच

देवनागरी

शङ्खेन चाङ्कनं कुर्याद्बाह्वोर्दक्षिणसव्ययोः । होमशेषं समाप्याथ पुनः पूजां समाचरेत्
ततः कलशमादाय पवित्रोदकपूरितम् । मन्त्रेणैवाभिमन्त्र्याथ तस्य मूर्ध्न्यभिषेचयेत्
सितवस्त्रधरं सम्यगाचान्तं विनयान्वितम् । ऊर्ध्वपुण्ड्रधरं शिष्यं मन्त्रमध्यापयेद्गुरुः
मन्त्रार्थश्च प्रवक्तव्यो वृत्तिश्चैव विशेषतः । लब्धमन्त्रस्तदाचार्यं पूजयेद्भूषणादिभिः
अनेन विधिना मन्त्रं योऽधीते वैष्णवाद्गुरोः । ततः स वैष्णवं याति नान्यथा सुरसत्तम
एवमुक्त्वा विधातारं देवदेवो हरिः पिता । स्वचक्रेणाङ्कयित्वा तु तस्मै मन्त्रं ददौ स्वयम्
सर्वलोकेश्वरो देवो ब्रह्मा मम पिता प्रभुः । ममापि विधिवन्मन्त्रं स ददौ मुनिसत्तमाः
तस्माद्यूयं मुनिश्रेष्ठा धारयित्वा सुदर्शनम् । नारायणपदद्वन्द्वं गच्छध्वं शरणं द्विजाः
इत्युक्ता मुनयः सर्वे नारदेन सुरर्षिणा । द्वयाधिकारिणः सर्वे याता विष्णोः परं पदम्
तस्मात्त्वमपि चेद्राजन्विष्णुसायुज्यमिच्छसि । दीक्षामार्गविधानेन धारयित्वा सुदर्शनम्

लिप्यंतरण (IAST)

śaṅkhena cāṅkanaṃ kuryādbāhvordakṣiṇasavyayoḥ | homaśeṣaṃ samāpyātha punaḥ pūjāṃ samācaret
tataḥ kalaśamādāya pavitrodakapūritam | mantreṇaivābhimantryātha tasya mūrdhnyabhiṣecayet
sitavastradharaṃ samyagācāntaṃ vinayānvitam | ūrdhvapuṇḍradharaṃ śiṣyaṃ mantramadhyāpayedguruḥ
mantrārthaśca pravaktavyo vṛttiścaiva viśeṣataḥ | labdhamantrastadācāryaṃ pūjayedbhūṣaṇādibhiḥ
anena vidhinā mantraṃ yo'dhīte vaiṣṇavādguroḥ | tataḥ sa vaiṣṇavaṃ yāti nānyathā surasattama
evamuktvā vidhātāraṃ devadevo hariḥ pitā | svacakreṇāṅkayitvā tu tasmai mantraṃ dadau svayam
sarvalokeśvaro devo brahmā mama pitā prabhuḥ | mamāpi vidhivanmantraṃ sa dadau munisattamāḥ
tasmādyūyaṃ muniśreṣṭhā dhārayitvā sudarśanam | nārāyaṇapadadvandvaṃ gacchadhvaṃ śaraṇaṃ dvijāḥ
ityuktā munayaḥ sarve nāradena surarṣiṇā | dvayādhikāriṇaḥ sarve yātā viṣṇoḥ paraṃ padam
tasmāttvamapi cedrājanviṣṇusāyujyamicchasi | dīkṣāmārgavidhānena dhārayitvā sudarśanam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
षड्-अक्षरेणṣaḍ-akṣareṇaшестислоговой
जुहुयाद्juhuyādда возольёт
आज्यंājyaṃтоплёное масло
विंशति-सङ्ख्ययाviṃśati-saṅkhyayāдвадцать раз
प्रतप्तंprataptaṃраскалённый
चक्रम्cakramдиск
आदायādāyaвзяв
मन्त्रेणैवाङ्कयेद्mantreṇaivāṅkayedтой же мантрою да отметит
गुरुःguruḥнаставник
शङ्खेनśaṅkhenaраковиною
चाङ्कनंcāṅkanaṃи отметку
कुर्याद्kuryādда сделает
बाह्वोर्bāhvorна руках
दक्षिण-सव्ययोःdakṣiṇa-savyayoḥправой и левой
होम-शेषंhoma-śeṣaṃостаток хомы
समाप्याथsamāpyāthaзавершив затем
पुनःpunaḥвновь
पूजांpūjāṃпочитание
समाचरेत्samācaretда совершит
ततःtataḥзатем
कलशम्kalaśamсосуд
पवित्रोदक-पूरितम्pavitrodaka-pūritamнаполненный чистою водою
मन्त्रेणैवाभिमन्त्र्याथmantreṇaivābhimantryāthaтой же мантрою освятив
तस्यtasyaего
मूर्ध्न्य्mūrdhnyна голову
अभिषेचयेत्abhiṣecayetда окропит
सित-वस्त्र-धरंsita-vastra-dharaṃносящего белые одежды
सम्यग्samyagкак должно
आचान्तंācāntaṃсовершившего ачаману
विनयान्वितम्vinayānvitamисполненного смирения
ऊर्ध्व-पुण्ड्र-धरंūrdhva-puṇḍra-dharaṃносящего урдхва-пундру
शिष्यंśiṣyaṃученика
मन्त्रम्mantramмантре
अध्यापयेद्adhyāpayedда обучит
गुरुःguruḥнаставник
मन्त्रार्थश्mantrārthaśсмысл мантры
caи
प्रवक्तव्योpravaktavyoдолжен быть изложен
वृत्तिश्vṛttiśобраз жизни
चैवcaivaи именно
विशेषतःviśeṣataḥв особенности
लब्ध-मन्त्रस्labdha-mantrasполучивший мантру
तदाचार्यंtadācāryaṃтогда ачарью
पूजयेद्pūjayedда почтит
भूषणादिभिःbhūṣaṇādibhiḥуборами и прочим
अनेनanenaэтим
विधिनाvidhināправилом
मन्त्रंmantraṃмантру
योyoкто
अधीतेadhīteизучает
वैष्णवाद्vaiṣṇavādот вайшнава
गुरोःguroḥнаставника
ततःtataḥзатем
saтот
वैष्णवंvaiṣṇavaṃвайшнавского
यातिyātiдостигает
नान्यथाnānyathāи не иначе
सुर-सत्तमsura-sattamaо лучший из богов
एवम्evamтак
उक्त्वाuktvāсказав
विधातारंvidhātāraṃТворцу
देव-देवोdeva-devoбог богов
हरिःhariḥХари
पिताpitāотец
स्व-चक्रेणाङ्कयित्वाsva-cakreṇāṅkayitvāотметив своим диском
तुtuже
तस्मैtasmaiему
मन्त्रंmantraṃмантру
ददौdadauдал
स्वयम्svayamсам
सर्व-लोकेश्वरोsarva-lokeśvaroвладыка всех миров
देवोdevoбог
ब्रह्माbrahmāБрахма
ममmamaмой
पिताpitāотец
प्रभुःprabhuḥгосподин
ममापिmamāpiи мне
विधिवन्vidhivanпо правилу
saон
मुनि-सत्तमाःmuni-sattamāḥо лучшие из мудрецов
तस्माद्tasmādпотому
यूयंyūyaṃвы
मुनि-श्रेष्ठाmuni-śreṣṭhāо лучшие из мудрецов
धारयित्वाdhārayitvāнадев
सुदर्शनम्sudarśanamСударшану
नारायण-पद-द्वन्द्वंnārāyaṇa-pada-dvandvaṃчету стоп Нараяны
गच्छध्वंgacchadhvaṃизберите
शरणंśaraṇaṃприбежищем
द्विजाःdvijāḥо брахманы
इत्युक्ताityuktāтак наставленные
मुनयःmunayaḥмудрецы
सर्वेsarveвсе
नारदेनnāradenaНарадою
सुरर्षिणाsurarṣiṇāбожественным риши
द्वयाधिकारिणःdvayādhikāriṇaḥправомочные на Двоицу
याताyātāушли
विष्णोःviṣṇoḥВишну
परंparaṃв высшую
पदम्padamобитель
अनुवाद

Шестислоговой мантрою да возольёт он топлёное масло двадцать раз. Затем, взяв раскалённый диск, той же мантрою да отметит наставник, а раковиною да сделает отметку на правой и левой руках. Завершив остаток хомы, да совершит он вновь почитание. Затем, взяв сосуд, наполненный чистою водою, и освятив её той же мантрою, да окропит голову ученика. И ученика, носящего белые одежды, как должно совершившего ачаману, исполненного смирения и носящего урдхва-пундру, да обучит наставник мантре. Должен быть изложен и смысл мантры, и в особенности образ жизни; а получивший мантру да почтит тогда ачарью уборами и прочим. Кто по этому правилу изучает мантру от наставника-вайшнава, тот затем достигает мира Вишну — и не иначе, о лучший из богов». Сказав так Творцу, бог богов Хари, отец, отметил его своим диском и сам дал ему мантру. И бог Брахма, владыка всех миров, мой отец и господин, по правилу дал мантру и мне, о лучшие из мудрецов. Потому и вы, о лучшие из мудрецов, надев Сударшану, изберите прибежищем чету стоп Нараяны, о брахманы». Так наставленные божественным риши Нарадою, все мудрецы, правомочные на Двоицу, ушли в высшую обитель Вишну.

संस्करण

875b019119fb · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:05 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से