पद्मपुराण
The Roads to Yama and the Description of the Hells7.23.50-56
5735 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 7.23.50-56

यम उवाच

देवनागरी

फलैर्नानाविधैस्तत्र मधुरैरमृतोपमैः । भास्करिः कारयामास प्रीत्या भोजनमावयोः ॥
अथ स्तुत्वा स्तवैर्दिव्यैः स्वयमावां यमः प्रभुः । समारोप्य रथे दिव्ये प्रोवाचेति कृताञ्जलिः ॥
युवां पुण्यवतां श्रेष्ठौ सर्वपापविवर्जितौ । यत्रास्ते भगवान्विष्णुर्गच्छतं तत्र सम्प्रति ॥
इत्युक्तौ धर्मराजेन विनयावनतेन वै । अथैतदुक्तमावाभ्यां नत्वा तत्पादपङ्कजे ॥
गन्तव्यं नान्यथा देव तद्विष्णोः परमं पदम् । किन्त्वस्ति नरकं द्रष्टुं त्वद्गृहस्थं स्पृहावयोः ॥
यमाज्ञया ततो विप्र रथमारुह्य शोभनम् । दुष्प्रेक्ष्या निरया दृष्टा आवाभ्यां तत्र विस्तराः ॥
तत्रावस्था पापवतां या या दृष्टाः पतिव्रते । विस्तरेण समाख्यातुं तास्ताः सर्वास्त्वमर्हसि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

phalairnānāvidhaistatra madhurairamṛtopamaiḥ | bhāskariḥ kārayāmāsa prītyā bhojanamāvayoḥ ||
atha stutvā stavairdivyaiḥ svayamāvāṃ yamaḥ prabhuḥ | samāropya rathe divye provāceti kṛtāñjaliḥ ||
yuvāṃ puṇyavatāṃ śreṣṭhau sarvapāpavivarjitau | yatrāste bhagavānviṣṇurgacchataṃ tatra samprati ||
ityuktau dharmarājena vinayāvanatena vai | athaitaduktamāvābhyāṃ natvā tatpādapaṅkaje ||
gantavyaṃ nānyathā deva tadviṣṇoḥ paramaṃ padam | kintvasti narakaṃ draṣṭuṃ tvadgṛhasthaṃ spṛhāvayoḥ ||
yamājñayā tato vipra rathamāruhya śobhanam | duṣprekṣyā nirayā dṛṣṭā āvābhyāṃ tatra vistarāḥ ||
tatrāvasthā pāpavatāṃ yā yā dṛṣṭāḥ pativrate | vistareṇa samākhyātuṃ tāstāḥ sarvāstvamarhasi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
फलैर्phalairплодами
नानाविधैस्nānāvidhaisразного рода
तत्रtatraтам
मधुरैर्madhurairсладкими
अमृतोपमैःamṛtopamaiḥподобными нектару
भास्करिःbhāskariḥсын Солнца
कारयामासkārayāmāsaустроил
प्रीत्याprītyāс любовью
भोजनम्bhojanamтрапезу
आवयोःāvayoḥдля нас двоих
अथathaзатем
स्तुत्वाstutvāвосславив
स्तवैर्stavairгимнами
दिव्यैःdivyaiḥдивными
स्वयम्svayamсам
आवांāvāṃнас двоих
यमःyamaḥЯма
प्रभुःprabhuḥвладыка
समारोप्यsamāropyaвозведя
रथेratheна колесницу
दिव्येdivyeдивную
प्रोवाचprovācaсказал
इतिitiтак
कृताञ्जलिःkṛtāñjaliḥсложив ладони
युवांyuvāṃвы двое
पुण्यवतांpuṇyavatāṃсреди благочестивых
श्रेष्ठौśreṣṭhauнаилучшие
सर्वपापविवर्जितौsarvapāpavivarjitauлишённые всех грехов
यत्रyatraгде
आस्तेāsteпребывает
भगवान्bhagavānГосподь
विष्णुर्viṣṇurВишну
गच्छतंgacchataṃступайте
तत्रtatraтуда
सम्प्रतिsampratiныне
इत्य्ityтак
उक्तौuktauсказано нам
धर्मराजेनdharmarājenaцарём дхармы
विनयvinayaсмирением
अवनतेनavanatenaсклонённым
वैvaiвоистину
अथैतद्athaitadзатем это
उक्तम्uktamсказано
आवाभ्यांāvābhyāṃнами двоими
नत्वाnatvāпоклонившись
तत्tatего
पादपङ्कजेpādapaṅkajeлотосным стопам
गन्तव्यंgantavyaṃнадлежит идти
नान्यथाnānyathāне иначе
देवdevaо бог
तद्tadта
विष्णोःviṣṇoḥВишну
परमंparamaṃвысшая
पदम्padamобитель
किन्त्व्kintvно
अस्तिastiесть
नरकंnarakaṃад
द्रष्टुंdraṣṭuṃувидеть
त्वद्tvadтвоём
गृहस्थंgṛhasthaṃв доме сущий
स्पृहाspṛhāжелание
आवयोःāvayoḥу нас двоих
यमाज्ञयाyamājñayāпо велению Ямы
ततोtatoзатем
विप्रvipraо брахман
रथम्rathamна колесницу
आरुह्यāruhyaвзойдя
शोभनम्śobhanamпрекрасную
दुष्प्रेक्ष्याduṣprekṣyāна которые страшно смотреть
निरयाnirayāпреисподние
दृष्टाdṛṣṭāувидены
आवाभ्यांāvābhyāṃнами двоими
विस्तराःvistarāḥво всей обширности
अनुवाद

Сын Солнца с любовью устроил там для нас двоих трапезу из разных сладких плодов, подобных нектару. Затем сам владыка Яма, восславив нас дивными гимнами и возведя на дивную колесницу, сказал, сложив ладони: «Вы двое — наилучшие среди благочестивых, лишённые всех грехов; ступайте ныне туда, где пребывает Господь Вишну». Когда так сказал нам царь дхармы, склонённый в смирении, мы, поклонившись его лотосным стопам, сказали: «Надлежит идти в ту высшую обитель Вишну и не иначе, о бог; но есть у нас двоих желание увидеть ад, что в твоём доме». По велению Ямы, о брахман, взойдя на прекрасную колесницу, мы увидели во всей обширности преисподние, на которые страшно смотреть.

संस्करण

87fb1a175e51 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से