स तथोक्तस् तु निर्भर्त्स्य कुम्भकर्णो महोदरम् । अब्रवीद् राक्षसश्रेष्ठं भ्रातरं रावणं ततः ॥
सो ऽहं तव भयं घोरं वधात् तस्य दुरात्मनः । रामस्याद्य प्रमार्जामि निर्वैरस् त्वं सुखीभव ॥
गर्जन्ति न वृथा शूर निर्जला इव तोयदाः । पश्य संपाद्यमानं तु गर्जितं युधि कर्मणा ॥
न मर्षयति चात्मानं संभावयति नात्मना । अदर्शयित्वा शूरास् तु कर्म कुर्वन्ति दुष्करम् ॥
विक्लवानाम् अबुद्धीनां राज्ञां पण्डितमानिनाम् । शृण्वताम् आदित इदं त्वद्विधानां महोदर ॥
युद्धे कापुरुषैर् नित्यं भवद्भिः प्रियवादिभिः । राजानम् अनुगच्छद्भिः कृत्यम् एतद् विनाशितम् ॥
राजशेषा कृता लङ्का क्षीणः कोशो बलं हतम् । राजानम् इमम् आसाद्य सुहृच्चिह्नम् अमित्रकम् ॥
एष निर्याम्य् अहं युद्धम् उद्यतः शत्रुनिर्जये । दुर्नयं भवताम् अद्य समीकर्तुं महाहवे ॥
एवम् उक्तवतो वाक्यं कुम्भकर्णस्य धीमतः । प्रत्युवाच ततो वाक्यं प्रहसन् राक्षसाधिपः ॥
महोदरो ऽयं रामात् तु परित्रस्तो न संशयः । न हि रोचयते तात युद्धं युद्धविशारद ॥
कश् चिन् मे त्वत्समो नास्ति सौहृदेन बलेन च । गच्छ शत्रुवधाय त्वं कुम्भकर्णजयाय च ॥
sa tathoktas tu nirbhartsya kumbhakarṇo mahodaram | abravīd rākṣasaśreṣṭhaṃ bhrātaraṃ rāvaṇaṃ tataḥ ||
so 'haṃ tava bhayaṃ ghoraṃ vadhāt tasya durātmanaḥ | rāmasyādya pramārjāmi nirvairas tvaṃ sukhībhava ||
garjanti na vṛthā śūra nirjalā iva toyadāḥ | paśya saṃpādyamānaṃ tu garjitaṃ yudhi karmaṇā ||
na marṣayati cātmānaṃ saṃbhāvayati nātmanā | adarśayitvā śūrās tu karma kurvanti duṣkaram ||
viklavānām abuddhīnāṃ rājñāṃ paṇḍitamāninām | śṛṇvatām ādita idaṃ tvadvidhānāṃ mahodara ||
yuddhe kāpuruṣair nityaṃ bhavadbhiḥ priyavādibhiḥ | rājānam anugacchadbhiḥ kṛtyam etad vināśitam ||
rājaśeṣā kṛtā laṅkā kṣīṇaḥ kośo balaṃ hatam | rājānam imam āsādya suhṛccihnam amitrakam ||
eṣa niryāmy ahaṃ yuddham udyataḥ śatrunirjaye | durnayaṃ bhavatām adya samīkartuṃ mahāhave ||
evam uktavato vākyaṃ kumbhakarṇasya dhīmataḥ | pratyuvāca tato vākyaṃ prahasan rākṣasādhipaḥ ||
mahodaro 'yaṃ rāmāt tu paritrasto na saṃśayaḥ | na hi rocayate tāta yuddhaṃ yuddhaviśārada ||
kaś cin me tvatsamo nāsti sauhṛdena balena ca | gaccha śatruvadhāya tvaṃ kumbhakarṇajayāya ca ||
Кумбхакарна, упрекнув Маходару, сказал своему брату Раване, лучшему среди ракшасов: «Сегодня я сотру твой ужасный страх убийством того злодушного Рамы. Будь счастлив и свободен от вражды. Герои не гремят напрасно, как безводные тучи; смотри, как в битве мой рёв будет исполнен делом. Герой не хвалит себя и не превозносит себя словами: не выставляя себя напоказ, он совершает трудное дело. Маходара, такие как ты, растерянные и неразумные, только кажутся мудрыми царям, которые слушают вас с самого начала. Вами, трусами в битве, приятноречивыми спутниками царя, это дело погублено. Ланка осталась почти с одним царём: казна истощена, войско убито, потому что этот царь приблизил к себе недруга под видом друга. Вот я выхожу на битву, готовый победить врага и сегодня исправить вашу дурную политику в великом сражении». Когда разумный Кумбхакарна сказал это, владыка ракшасов, смеясь, ответил: «Этот Маходара перепуган Рамой, нет сомнения. Ему не нравится битва, дорогой знаток битвы. Нет у меня никого равного тебе в дружбе и силе. Иди убить врага и одержать победу Кумбхакарны».
39322429713f · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Кумбхакарна отвергает обман Маходары и выбирает прямой бой. Его слова снова раскрывают правду о Ланке: приятная речь советников уже стоила царству войска, казны и трезвого разума.