स्वबलं व्यथितं दृष्ट्वा तुमुलं लोमहर्षणम् । भ्रातॄंश् च निहतान् दृष्ट्वा शक्रतुल्यपराक्रमान् ॥
पितृव्यौ चापि संदृश्य समरे संनिषूदितौ । महोदरमहापार्श्वौ भ्रातरौ राक्षसर्षभौ ॥
चुकोप च महातेजा ब्रह्मदत्तवरो युधि । अतिकायो ऽद्रिसंकाशो देवदानवदर्पहा ॥
स भास्करसहस्रस्य संघातम् इव भास्वरम् । रथम् आस्थाय शक्रारिर् अभिदुद्राव वानरान् ॥
स विस्फार्य महच् चापं किरीटी मृष्टकुण्डलः । नाम विश्रावयाम् आस ननाद च महास्वनम् ॥
तेन सिंहप्रणादेन नामविश्रावणेन च । ज्याशब्देन च भीमेन त्रासयाम् आस वानरान् ॥
ते तस्य रूपम् आलोक्य यथा विष्णोस् त्रिविक्रमे । भयार्ता वानराः सर्वे विद्रवन्ति दिशो दश ॥
ते ऽतिकायं समासाद्य वानरा मूढचेतसः । शरण्यं शरणं जग्मुर् लक्ष्मणाग्रजम् आहवे ॥
svabalaṃ vyathitaṃ dṛṣṭvā tumulaṃ lomaharṣaṇam | bhrātṝṃś ca nihatān dṛṣṭvā śakratulyaparākramān ||
pitṛvyau cāpi saṃdṛśya samare saṃniṣūditau | mahodaramahāpārśvau bhrātarau rākṣasarṣabhau ||
cukopa ca mahātejā brahmadattavaro yudhi | atikāyo 'drisaṃkāśo devadānavadarpahā ||
sa bhāskarasahasrasya saṃghātam iva bhāsvaram | ratham āsthāya śakrārir abhidudrāva vānarān ||
sa visphārya mahac cāpaṃ kirīṭī mṛṣṭakuṇḍalaḥ | nāma viśrāvayām āsa nanāda ca mahāsvanam ||
tena siṃhapraṇādena nāmaviśrāvaṇena ca | jyāśabdena ca bhīmena trāsayām āsa vānarān ||
te tasya rūpam ālokya yathā viṣṇos trivikrame | bhayārtā vānarāḥ sarve vidravanti diśo daśa ||
te 'tikāyaṃ samāsādya vānarā mūḍhacetasaḥ | śaraṇyaṃ śaraṇaṃ jagmur lakṣmaṇāgrajam āhave ||
Увидев своё грозное, повергающее в ужас войско потрясённым, увидев братьев, подвигом равных Шакре, убитыми, а также двух дядей, Маходару и Махапаршву, быков ракшасов, сражёнными в битве, великосияющий Атикая, получивший дар от Брахмы, гороподобный губитель гордости богов и данавов, пришёл в ярость. Взойдя на колесницу, сияющую словно скопление тысячи солнц, этот враг Шакры ринулся на ванаров. Натянув великий лук, увенчанный короной и с блестящими серьгами, он возвестил своё имя и издал мощный рёв. Львиным рыком, возвещением имени и страшным звуком тетивы он устрашил ванаров. Увидев его облик, подобный Вишну в образе Тривикрамы, все ванары, охваченные страхом, разбежались по десяти сторонам. Столкнувшись с Атикаей и потеряв присутствие духа, они в битве пришли за прибежищем к защитнику, старшему брату Лакшманы.
076fe912de51 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Атикая появляется как сила, украшенная даром, оружием и устрашением. Но даже величие, похожее на космическую форму, здесь служит не дхарме, а гордости; поэтому ванары бегут не от истины, а от временной вспышки демонического могущества.