नर्मदा पुलिने यत्र राक्षसेन्द्रः स रावणः । पुष्पोपहारं कुरुते तस्माद् देशाद् अदूरतः ॥
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो माहिष्मत्याः पतिः प्रभुः । क्रीडिते सह नारीभिर् नर्मदातोयम् आश्रितः ॥
तासां मध्यगतो राज रराज स ततो ऽर्जुनः । करेणूनां सहस्रस्य मध्यस्थ इव कुञ्जरः ॥
जिज्ञासुः स तु बाहूनां सहस्रस्योत्तमं बलम् । रुरोध नर्मदा वेगं बाहुभिः स तदार्जुनः ॥
कार्तवीर्यभुजासेतुं तज् जलं प्राप्य निर्मलम् । कूलापहारं कुर्वाणं प्रतिस्रोतः प्रधावति ॥
समीननक्रमकरः सपुष्पकुशसंस्तरः । स नर्मदाम्भसो वेगः प्रावृट्काल इवाबभौ ॥
स वेगः कार्तवीर्येण संप्रेषिट इवाम्भसः । पुष्पोपहारं तत् सर्वं रावणस्य जहार ह ॥
रावणो ऽर्धसमाप्तं तु उत्सृज्य नियमं तदा । नर्मदां पश्यते कान्तां प्रतिकूलां यथा प्रियाम् ॥
पश्चिमेन तु तं दृष्ट्वा सागरोद्गारसंनिभम् । वर्धन्तम् अम्भसो वेगं पूर्वाम् आशां प्रविश्य तु ॥
ततो ऽनुद्भ्रान्तशकुनां स्वाभाव्ये परमे स्थिताम् । निर्विकाराङ्गनाभासां पश्यते रावणो नदीम् ॥
सव्येतरकराङ्गुल्या सशब्दं च दशाननः । वेगप्रभवम् अन्वेष्टुं सो ऽदिशच् छुकसारणौ ॥
narmadā puline yatra rākṣasendraḥ sa rāvaṇaḥ | puṣpopahāraṃ kurute tasmād deśād adūrataḥ ||
arjuno jayatāṃ śreṣṭho māhiṣmatyāḥ patiḥ prabhuḥ | krīḍite saha nārībhir narmadātoyam āśritaḥ ||
tāsāṃ madhyagato rāja rarāja sa tato 'rjunaḥ | kareṇūnāṃ sahasrasya madhyastha iva kuñjaraḥ ||
jijñāsuḥ sa tu bāhūnāṃ sahasrasyottamaṃ balam | rurodha narmadā vegaṃ bāhubhiḥ sa tadārjunaḥ ||
kārtavīryabhujāsetuṃ taj jalaṃ prāpya nirmalam | kūlāpahāraṃ kurvāṇaṃ pratisrotaḥ pradhāvati ||
samīnanakramakaraḥ sapuṣpakuśasaṃstaraḥ | sa narmadāmbhaso vegaḥ prāvṛṭkāla ivābabhau ||
sa vegaḥ kārtavīryeṇa saṃpreṣiṭa ivāmbhasaḥ | puṣpopahāraṃ tat sarvaṃ rāvaṇasya jahāra ha ||
rāvaṇo 'rdhasamāptaṃ tu utsṛjya niyamaṃ tadā | narmadāṃ paśyate kāntāṃ pratikūlāṃ yathā priyām ||
paścimena tu taṃ dṛṣṭvā sāgarodgārasaṃnibham | vardhantam ambhaso vegaṃ pūrvām āśāṃ praviśya tu ||
tato 'nudbhrāntaśakunāṃ svābhāvye parame sthitām | nirvikārāṅganābhāsāṃ paśyate rāvaṇo nadīm ||
savyetarakarāṅgulyā saśabdaṃ ca daśānanaḥ | vegaprabhavam anveṣṭuṃ so 'diśac chukasāraṇau ||
Недалеко от того места на берегу Нармады, где владыка ракшасов Равана совершал цветочное подношение, Арджуна, лучший из победителей, господин Махишмати, развлекался с женщинами в воде Нармады. О царь, находясь среди них, Арджуна сиял, как слон среди тысячи слониц. Желая испытать высшую силу своей тысячи рук, он заградил руками течение Нармады. Чистая вода, встретив мост из рук Картавирьи, стала размывать берега и побежала против течения. Это течение воды Нармады, с рыбами, крокодилами, макарами, цветами и травой куша, выглядело как сезон дождей. Поток, словно посланный Картавирьей, унёс всё цветочное подношение Раваны. Тогда Равана, оставив обет, завершённый лишь наполовину, увидел прекрасную Нармаду, ставшую встречной, словно любимая женщина. На западе он увидел поток воды, возраставший как извержение океана и входивший в восточную сторону; затем увидел реку, чьи птицы не тревожились, которая стояла в своей высшей естественности и была подобна женщине, не изменившейся в лице. Тогда Десятиликий, щёлкнув пальцем правой руки, приказал Шуке и Саране разыскать источник этого течения.
53cd6df15143 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Нармада, только что бывшая местом поклонения Раваны, становится полем столкновения двух гордых сил. Арджуна даже в игре меняет ход реки, и этот жест разрушает обряд Раваны прежде, чем начинается открытая битва.