अर्जुनाभिमुखे तस्मिन् प्रस्थिते राक्षसेश्वरे । सकृद् एव कृतो रावः सरक्तः प्रेषितो घनैः ॥
महोदरमहापार्श्वधूम्राक्षशुकसारणैः । संवृतो राक्षसेन्द्रस् तु तत्रागाद् यत्र सो ऽर्जुनः ॥
नातिदीर्घेण कालेन स ततो राक्षसो बली । तं नर्मदा ह्रदं भीमम् आजगामाञ्जनप्रभः ॥
स तत्र स्त्रीपरिवृतं वाशिताभिर् इव द्विपम् । नरेन्द्रं पश्यते राजा राक्षसानां तदार्जुनम् ॥
स रोषाद् रक्तनयनो राक्षसेन्द्रो बलोद्धतः । इत्य् एवम् अर्जुनामात्यान् आह गम्भीरया गिरा ॥
अमात्याः क्षिप्रम् आख्यात हैहयस्य नृपस्य वै । युद्धार्थं समनुप्राप्तो रावणो नाम नामतः ॥
रावणस्य वचः श्रुत्वा मन्त्रिणो ऽथार्जुनस्य ते । उत्तस्थुः सायुधास् तं च रावणं वाक्यम् अब्रुवन् ॥
युद्धस्य कालो विज्ञातः साधु भोः साधु रावण । यः क्षीबं स्त्रीवृतं चैव योद्धुम् इच्छसि नो नृपम् । वाशितामध्यगं मत्तं शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥
क्षमस्वाद्य दशग्रीव उष्यतां रजनी त्वया । युद्धश्रद्धा तु यद्य् अस्ति श्वस् तात समरे ऽर्जुनम् ॥
यदि वापि त्वरा तुभ्यं युद्धतृष्णासमावृता । निहत्यास्मांस् ततो युद्धम् अर्जुनेनोपयास्यसि ॥
arjunābhimukhe tasmin prasthite rākṣaseśvare | sakṛd eva kṛto rāvaḥ saraktaḥ preṣito ghanaiḥ ||
mahodaramahāpārśvadhūmrākṣaśukasāraṇaiḥ | saṃvṛto rākṣasendras tu tatrāgād yatra so 'rjunaḥ ||
nātidīrgheṇa kālena sa tato rākṣaso balī | taṃ narmadā hradaṃ bhīmam ājagāmāñjanaprabhaḥ ||
sa tatra strīparivṛtaṃ vāśitābhir iva dvipam | narendraṃ paśyate rājā rākṣasānāṃ tadārjunam ||
sa roṣād raktanayano rākṣasendro baloddhataḥ | ity evam arjunāmātyān āha gambhīrayā girā ||
amātyāḥ kṣipram ākhyāta haihayasya nṛpasya vai | yuddhārthaṃ samanuprāpto rāvaṇo nāma nāmataḥ ||
rāvaṇasya vacaḥ śrutvā mantriṇo 'thārjunasya te | uttasthuḥ sāyudhās taṃ ca rāvaṇaṃ vākyam abruvan ||
yuddhasya kālo vijñātaḥ sādhu bhoḥ sādhu rāvaṇa | yaḥ kṣībaṃ strīvṛtaṃ caiva yoddhum icchasi no nṛpam | vāśitāmadhyagaṃ mattaṃ śārdūla iva kuñjaram ||
kṣamasvādya daśagrīva uṣyatāṃ rajanī tvayā | yuddhaśraddhā tu yady asti śvas tāta samare 'rjunam ||
yadi vāpi tvarā tubhyaṃ yuddhatṛṣṇāsamāvṛtā | nihatyāsmāṃs tato yuddham arjunenopayāsyasi ||
Когда владыка ракшасов отправился к Арджуне, он один раз издал рёв, окрашенный страстью и словно посланный облаками. Окружённый Маходарой, Махапаршвой, Дхумракшей, Шукой и Сараной, владыка ракшасов пошёл туда, где был Арджуна. Вскоре сильный ракшас, сияющий как анджана, достиг страшного омута Нармады. Там царь ракшасов увидел Арджуну, царя людей, окружённого женщинами, как слон самками. Глаза владыки ракшасов покраснели от гнева, он возгордился силой и глубоким голосом сказал советникам Арджуны: «О советники, быстро объявите царю Хайхаев: Равана по имени пришёл ради битвы». Услышав слова Раваны, советники Арджуны поднялись с оружием и сказали ему: «Время для битвы, конечно, выбрано прекрасно, Равана: ты хочешь сразиться с нашим царём, когда он опьянён и окружён женщинами, как тигр — со слоном, находящимся среди самок. Потерпи сегодня, Десятишеий; проживи эту ночь. Если у тебя есть желание битвы, завтра ты встретишь Арджуну в бою. Если же тебя охватила спешная жажда сражения, то сначала убей нас, а потом получишь битву с Арджуной».
72a7f1cba3c5 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Советники Арджуны отвечают Раване с дерзкой ясностью: они не отрицают битвы, но показывают низость нападения на царя, занятого отдыхом. Гордость Раваны сталкивается не только с силой, но и с царским достоинством противника.