संयमने त्व् अनुभूयेतरेषाम् आरोहावरोहौ तद्-गति-दर्शनात्
saṁyamane tv anubhūyetareṣām ārohāvarohau tad-gati-darśanāt
[Нет:] прочие же, ИЗВЕДАВ [кару] в обители Ямы, восходят и сходят: так показан их путь.
एवं प्राप्ते सिद्धान्तयति—
संयमने त्व् अनुभूयेतरेषाम् आरोहावरोहौ तद्-गति-दर्शनात् ॥
तु-शब्दः पूर्व-पक्ष-निरासार्थः । इतरेषाम् अनिष्टादि-कृतां संयमने यम-पुरे गमनम् । तत्र यम-दण्डम् अनुभूय पुनर् इहागमनं च स्यात् । एवं-भूतौ तेषाम् आरोहावरोहौ भवतः । कुतः ? तद् इति ।
न साम्परायः प्रतिभाति बालं
प्रमाद्यन्तं वित्त-मोहेन मूढम् ।
अयं लोको नास्ति पर इति मानी
पुनः पुनर् वशम् आपद्यते मे ॥ [क.उ. 1.2.6] इति ।
evaṁ prāpte siddhāntayati—
saṁyamane tv anubhūyetareṣām ārohāvarohau tad-gati-darśanāt ||
tu-śabdaḥ pūrva-pakṣa-nirāsārthaḥ | itareṣām aniṣṭādi-kṛtāṁ saṁyamane yama-pure gamanam | tatra yama-daṇḍam anubhūya punar ihāgamanaṁ ca syāt | evaṁ-bhūtau teṣām ārohāvarohau bhavataḥ | kutaḥ ? tad iti |
na sāmparāyaḥ pratibhāti bālaṁ
pramādyantaṁ vitta-mohena mūḍham |
ayaṁ loko nāsti para iti mānī
punaḥ punar vaśam āpadyate me || [ka.u. 1.2.6] iti |
8b606625eff5 · प्रकाशित 27 जुल॰ 2026, 5:00:51 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
При полученном — решает:
«В Самьямане же изведав — у прочих восход и сход: по показу их пути».
У прочих — злодеев — ход в Самьяману, град Ямы; там, изведав кару, — вновь приход сюда: таковы их «восход и сход». Почему? Сам [Яма] показывает их путь: «Не светит переход незрелому — беспечному, ослеплённому мороком богатства, мнящему „есть этот мир, нет иного“: вновь и вновь идёт под МОЮ власть» [Катха 1.2.6].