विष्णुपुराण
The Nine Creations1.5.30-32
89 / 1027
विष्णुपुराण · 1.5.30-32
देवनागरी

ततो देवासुरपितॄन् मनुष्यांश् च चतुष्टयम् सिसृक्षुर् अम्भांस्य् एतानि स्वम् आत्मानम् अयूयुजत् ।
युक्तात्मनस् तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः सिसृक्षोर् जघनात् पूर्वम् असुरा जज्ञिरे ततः ।
उत्ससर्ज ततस् तां तु तमोमात्रात्मिकां तनुम् सा तु त्यक्ता ततस् तेन मैत्रेयाभूद् विभावरी ।

लिप्यंतरण (IAST)

tato devāsurapitṝn manuṣyāṃś ca catuṣṭayam sisṛkṣur ambhāṃsy etāni svam ātmānam ayūyujat /
yuktātmanas tamomātrā udriktābhūt prajāpateḥ sisṛkṣor jaghanāt pūrvam asurā jajñire tataḥ /
utsasarja tatas tāṃ tu tamomātrātmikāṃ tanum sā tu tyaktā tatas tena maitreyābhūd vibhāvarī /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततःtataḥзатем; потом
देव-असुर-पितॄन्deva-asura-pitṝnбогов, асуров и предков
मनुष्यान्manuṣyānлюдей
caи
चतुष्टयम्catuṣṭayamчетверицу; четыре рода
सिसृक्षुःsisṛkṣuḥжелая сотворить
अम्भांसिambhāṃsiво́ды
एतानिetāniэти
स्वम्svamсвоё; собственное
आत्मानम्ātmānamсебя; тело
अयूयुजत्ayūyujatсопряг; собрал воедино
युक्त-आत्मनःyukta-ātmanaḥу сосредоточенного; у собравшего себя
तमः-मात्राtamaḥ-mātrāдоля тьмы; мера косности
उद्रिक्ताudriktāвозобладала; поднялась
अभूत्abhūtстала; явилась
प्रजापतेःprajāpateḥу владыки потомства
सिसृक्षोःsisṛkṣoḥу желающего творить
जघनात्jaghanātиз бедра; из лядвеи
पूर्वम्pūrvamсперва; прежде
असुराःasurāḥасуры
जज्ञिरेjajñireродились
ततःtataḥоттуда; затем
उत्ससर्जutsasarjaотбросил; оставил
ततःtataḥзатем
ताम्tāmто
तुtuже
तमः-मात्रा-आत्मिकाम्tamaḥ-mātrā-ātmikāmсостоящее из доли тьмы
तनुम्tanumтело; облик
साоно; то
तुtuже
त्यक्ताtyaktāоставленное; брошенное
ततःtataḥзатем; оттого
तेनtenaим
मैत्रेयmaitreyaо Майтрея
अभूत्abhūtстало; сделалось
विभावरीvibhāvarīночью; ночь
अनुवाद

Затем, желая сотворить четверицу — богов, асуров, предков и людей, — он собрал воедино эти во́ды, себя самого. У сосредоточенного владыки потомства, желавшего творить, возобладала доля тьмы, и сперва из бедра его родились асуры. Затем он отбросил то тело, состоявшее из доли тьмы; и оставленное им тело, о Майтрея, стало ночью.

संस्करण

74fb245684f0 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:16:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से