विष्णुपुराण
The Nine Creations1.5.44-45
95 / 1027
विष्णुपुराण · 1.5.44-45
देवनागरी

अप्रियान् अथ तान् दृष्ट्वा केशाः शीर्यन्त वेधसः हीनाश् च शिरसो भूयः समारोहन्त तच्छिरः ।
सर्पणात् ते ऽभवन् सर्पा हीनत्वाद् अहयः स्मृताः ततः क्रुद्धो जगत्स्रष्टा क्रोधात्मानो विनिर्ममे वर्णेन कपिशेनोग्रा भूतास् ते पिशिताशनाः ।

लिप्यंतरण (IAST)

apriyān atha tān dṛṣṭvā keśāḥ śīryanta vedhasaḥ hīnāś ca śiraso bhūyaḥ samārohanta tacchiraḥ /
sarpaṇāt te 'bhavan sarpā hīnatvād ahayaḥ smṛtāḥ tataḥ kruddho jagatsraṣṭā krodhātmāno vinirmame varṇena kapiśenogrā bhūtās te piśitāśanāḥ /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अप्रियान्apriyānнеприятных; нелюбых
अथathaтогда; и вот
तान्tānих; тех
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
केशाःkeśāḥволосы
शीर्यन्तśīryantaосыпались; выпали
वेधसःvedhasaḥу творца; у Ведхаса
हीनाःhīnāḥопавшие; отпавшие
caи
शिरसःśirasaḥс головы
भूयःbhūyaḥвновь; снова
समारोहन्तsamārohantaподнялись; взошли
तत्-शिरःtat-śiraḥна ту голову
सर्पणात्sarpaṇātот ползания
तेteони
अभवन्abhavanстали; сделались
सर्पाःsarpāḥзмеями; сарпы
हीनत्वात्hīnatvātот опадания; оттого что опали
अहयःahayaḥахи; гады
स्मृताःsmṛtāḥименуются
ततःtataḥзатем
क्रुद्धःkruddhaḥразгневанный
जगत्-स्रष्टाjagat-sraṣṭāтворец мира
क्रोध-आत्मानःkrodha-ātmānaḥте, чья суть — гнев
विनिर्ममेvinirmameсоздал; изготовил
वर्णेनvarṇenaмастью; цветом
कपिशेनkapiśenaбурые; тёмно-рыжие
उग्राःugrāḥсвирепые; лютые
भूताःbhūtāḥсущества
तेteони
पिशित-अशनाःpiśita-aśanāḥпожиратели плоти
अनुवाद

Увидев их, нелюбых, творец обронил волосы; и, опав с головы, они вновь на ту голову взошли. От ползания стали они змеями, а от опадания зовутся ахи. Затем разгневанный творец мира создал тех, чья суть — гнев: бурые мастью, свирепые существа, пожиратели плоти.

संस्करण

b893f51c09bf · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:16:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से