विष्णुपुराण
The Nine Creations1.5.57-60
100 / 1027
विष्णुपुराण · 1.5.57-60
देवनागरी

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस् तस्य जज्ञिरे देवासुरपितॄन् सृष्ट्वा मनुष्यांश् च प्रजापतिः ।
ततः पुनः ससर्जादौ स कल्पस्य पितामहः यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वान् तथैवाप्सरसां गणान् ।
नरकिंनररक्षांसि वयःपशुमृगोरगान् अव्ययं च व्ययं चैव यद् इदं स्थाणुजङ्गमम् ।
तत् ससर्ज तदा ब्रह्मा भगवान् आदिकृद् विभुः तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः ।

लिप्यंतरण (IAST)

uccāvacāni bhūtāni gātrebhyas tasya jajñire devāsurapitṝn sṛṣṭvā manuṣyāṃś ca prajāpatiḥ /
tataḥ punaḥ sasarjādau sa kalpasya pitāmahaḥ yakṣān piśācān gandharvān tathaivāpsarasāṃ gaṇān /
narakiṃnararakṣāṃsi vayaḥpaśumṛgoragān avyayaṃ ca vyayaṃ caiva yad idaṃ sthāṇujaṅgamam /
tat sasarja tadā brahmā bhagavān ādikṛd vibhuḥ teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāksṛṣṭyāṃ pratipedire tāny eva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उच्च-अवचानिucca-avacāniвысокие и низкие; разные
भूतानिbhūtāniсущества
गात्रेभ्यःgātrebhyaḥиз членов тела
तस्यtasyaего
जज्ञिरेjajñireродились
देव-असुर-पितॄन्deva-asura-pitṝnбогов, асуров и предков
सृष्ट्वाsṛṣṭvāсотворив
मनुष्यान्manuṣyānлюдей
caи
प्रजापतिःprajāpatiḥвладыка потомства
ततःtataḥзатем
पुनःpunaḥвновь; опять
ससर्जsasarjaсотворил
आदौādauв начале
सःsaḥон
कल्पस्यkalpasyaкальпы
पितामहःpitāmahaḥпраотец
यक्षान्yakṣānякшей
पिशाचान्piśācānпишачей
गन्धर्वान्gandharvānгандхарвов
तथाtathāтакже
एवevaже
अप्सरसाम्apsarasāmапсар
गणान्gaṇānсонмы; толпы
नर-किंनर-रक्षांसिnara-kiṃnara-rakṣāṃsiлюдей, киннаров и ракшасов
वयः-पशु-मृग-उरगान्vayaḥ-paśu-mṛga-uragānптиц, скот, зверей и змиев
अव्ययम्avyayamнепреходящее
caи
व्ययम्vyayamпреходящее
caи
एवevaже
यत्yatчто; которое
इदम्idamэто
स्थाणु-जङ्गमम्sthāṇu-jaṅgamamнедвижное и движущееся
तत्tatто
ससर्जsasarjaсотворил
तदाtadāтогда
ब्रह्माbrahmāБрахма
भगवान्bhagavānвладыка
आदि-कृत्ādi-kṛtпервотворец; первый делатель
विभुःvibhuḥвсемогущий
तेषाम्teṣāmу них; из них
येyeкоторые
यानिyāniкакие
कर्माणिkarmāṇiдела; деяния
प्राक्-सृष्ट्याम्prāk-sṛṣṭyāmв прежнем творении
प्रतिपेदिरेpratipedireприняли; усвоили
तानिtāniте
एवevaже; именно
प्रतिपद्यन्तेpratipadyanteпринимают; усваивают
सृज्यमानाःsṛjyamānāḥбудучи творимы
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥи снова
अनुवाद

Из членов его родились существа высокие и низкие. Сотворив богов, асуров, предков и людей, праотец вновь сотворил в начале кальпы якшей, пишачей, гандхарвов и сонмы апсар, людей, киннаров и ракшасов, птиц, скот, зверей и змиев, — непреходящее и преходящее, недвижное и движущееся: всё это сотворил тогда владыка Брахма, всемогущий первотворец. И какие дела кто усвоил в прежнем творении, те же самые они усваивают, будучи творимы снова и снова.

संस्करण

07e630a53c97 · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:16:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से