विष्णुपुराण
The Nine Creations1.5.48-50
97 / 1027
विष्णुपुराण · 1.5.48-50
देवनागरी

अवयो वक्षसश् चक्रे मुखतो ऽजाः स सृष्टवान् सृष्टवान् उदराद् गाश् च पार्श्वाभ्यां च प्रजापतिः ।
पद्भ्यां चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् उष्ट्रान् अश्वतरांश् चैव न्यङ्कून् अन्याश् च जातयः ।
ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस् तस्य जज्ञिरे त्रेतायुगमुखे ब्रह्मा कल्पस्यादौ द्विजोत्तम सृष्ट्वा पश्वोषधीः सम्यग् युयोज स तदाध्वरे ।

लिप्यंतरण (IAST)

avayo vakṣasaś cakre mukhato 'jāḥ sa sṛṣṭavān sṛṣṭavān udarād gāś ca pārśvābhyāṃ ca prajāpatiḥ /
padbhyāṃ cāśvān samātaṅgān rāsabhān gavayān mṛgān uṣṭrān aśvatarāṃś caiva nyaṅkūn anyāś ca jātayaḥ /
oṣadhyaḥ phalamūlinyo romabhyas tasya jajñire tretāyugamukhe brahmā kalpasyādau dvijottama sṛṣṭvā paśvoṣadhīḥ samyag yuyoja sa tadādhvare /

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अवयःavayaḥовец
वक्षसःvakṣasaḥиз груди
चक्रेcakreсделал; произвёл
मुखतःmukhataḥиз уст
अजाःajāḥкоз
सःsaḥон
सृष्टवान्sṛṣṭavānсотворил
सृष्टवान्sṛṣṭavānсотворил
उदरात्udarātиз чрева; из живота
गाःgāḥкоров
caи
पार्श्वाभ्याम्pārśvābhyāmиз боков
caи
प्रजापतिःprajāpatiḥвладыка потомства
पद्भ्याम्padbhyāmиз стоп; из ног
caи
अश्वान्aśvānконей
स-मातङ्गान्sa-mātaṅgānвместе со слонами
रासभान्rāsabhānослов
गवयान्gavayānгаялов; диких быков
मृगान्mṛgānланей; диких зверей
उष्ट्रान्uṣṭrānверблюдов
अश्वतरान्aśvatarānмулов
caи
एवevaже
न्यङ्कून्nyaṅkūnантилоп
अन्याःanyāḥиные; прочие
caи
जातयःjātayaḥпороды; виды
ओषध्यःoṣadhyaḥзлаки; целебные травы
फल-मूलिन्यःphala-mūlinyaḥдающие плоды и корни
रोमभ्यःromabhyaḥиз волосков
तस्यtasyaего; у него
जज्ञिरेjajñireродились
त्रेता-युग-मुखेtretā-yuga-mukheв начале Трета-юги
ब्रह्माbrahmāБрахма
कल्पस्यkalpasyaу кальпы; кальпы
आदौādauв начале
द्विज-उत्तमdvija-uttamaо лучший из дваждырождённых
सृष्ट्वाsṛṣṭvāсотворив
पशु-ओषधीःpaśu-oṣadhīḥскот и злаки
सम्यक्samyakкак должно; надлежащим образом
युयोजyuyojaсопряг; приложил
सःsaḥон
तदाtadāтогда
अध्वरेadhvareв жертвоприношении; к обряду
अनुवाद

Овец произвёл он из груди, коз сотворил из уст; коров — из чрева, а из боков владыка потомства сотворил коней со слонами, ослов, диких быков, ланей, верблюдов, мулов, антилоп и прочие породы. Злаки, дающие плоды и корни, родились из волосков его. И, сотворив в начале Трета-юги, в начале кальпы, скот и злаки, о лучший из дваждырождённых, приложил он их как должно к жертвоприношению.

संस्करण

da13b3d1357b · प्रकाशित 21 अग॰ 2026, 10:16:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से