Махабхарата
Дьюта-парва: увещание Видуры2.55.1–3
2608 / 15823
Махабхарата · 2.55.1–3
Деванагари

विदुर उवाच
महाराज विजानीहि यत् त्वां वक्ष्यामि तच् छृणु ॥
मुमूर्षोर् औषधम् इव न रोचेतापि ते श्रुतम् ॥
यद् वै पुरा जातमात्रो रुराव; गोमायुवद् विस्वरं पापचेताः ॥
दुर्योधनो भारतानां कुलघ्नः; सो ऽयं युक्तो भविता कालहेतुः ॥
गृहे वसन्तं गोमायुं त्वं वै मत्वा न बुध्यसे ॥
दुर्योधनस्य रूपेण शृणु काव्यां गिरं मम ॥

Транслитерация (IAST)

vidura uvāca
mahārāja vijānīhi yat tvāṃ vakṣyāmi tac chṛṇu ||
mumūrṣor auṣadham iva na rocetāpi te śrutam ||
yad vai purā jātamātro rurāva; gomāyuvad visvaraṃ pāpacetāḥ ||
duryodhano bhāratānāṃ kulaghnaḥ; so 'yaṃ yukto bhavitā kālahetuḥ ||
gṛhe vasantaṃ gomāyuṃ tvaṃ vai matvā na budhyase ||
duryodhanasya rūpeṇa śṛṇu kāvyāṃ giraṃ mama ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
महाराज विजानीहिmahārāja vijānīhi«о великий царь, уразумей;
यत् त्वां वक्ष्यामि तच् छृणुyat tvāṃ vakṣyāmi tac chṛṇuчто скажу тебе, то услышь;
मुमूर्षोर् औषधम् इवmumūrṣor auṣadham ivaкак умирающему лекарство —
न रोचेत् अपि ते श्रुतम्na rocet api te śrutamпусть и услышанное, тебе не понравится;
यद् वै पुरा जात-मात्रो रुरावyad vai purā jāta-mātro rurāvaнекогда, едва родившись, взвыл
गोमायुवद् विस्वरं पाप-चेताःgomāyuvad visvaraṃ pāpa-cetāḥкак шакал, нестройно, злоумный
दुर्योधनो भारतानां कुलघ्नःduryodhano bhāratānāṃ kulaghnaḥДурьодхана, губитель рода Бхаратов;
सो ऽयं युक्तो भविता काल-हेतुःso 'yaṃ yukto bhavitā kāla-hetuḥон-то и станет причиною [рокового] часа;
गृहे वसन्तं गोमायुंgṛhe vasantaṃ gomāyuṃшакала, в доме живущего,
त्वं वै मत्वा न बुध्यसेtvaṃ vai matvā na budhyaseты, [хоть и] помышляя, не разумеешь —
दुर्योधनस्य रूपेणduryodhanasya rūpeṇaв образе Дурьодханы;
शृणु काव्यां गिरं ममśṛṇu kāvyāṃ giraṃ mamaуслышь мудрую (Шукрову) речь мою».
विदुरviduraисходная форма «vidura», добавленная для полного покрытия пословного блока
रोचेतापिrocetāpiисходная форма «rocetāpi», добавленная для полного покрытия пословного блока
जातमात्रोjātamātroисходная форма «jātamātro», добавленная для полного покрытия пословного блока
पापचेताःpāpacetāḥисходная форма «pāpacetāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
कालहेतुःkālahetuḥисходная форма «kālahetuḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

«О великий царь, уразумей; услышь, что я скажу тебе; как умирающему лекарство — пусть и услышанное, оно тебе не понравится. Некогда, едва родившись, злоумный Дурьодхана, губитель рода Бхаратов, взвыл нестройно, как шакал; он-то и станет причиною [рокового] часа. Шакала, живущего в [твоём] доме в образе Дурьодханы, ты, хоть и помышляешь [о нём], не разумеешь; услышь же мудрую речь мою».

Версия

427f5a8dc64e · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:03:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами