Махабхарата
Дьюта-парва: спасение через Драупади и обуздание Бхимы2.64.4–7
2702 / 15823
Махабхарата · 2.64.4–7
Деванагари

वैशंपायन उवाच
तद् वै श्रुत्वा भीमसेनः कुरुमध्ये ऽत्यमर्षणः ॥
स्त्री गतिः पाण्डुपुत्राणाम् इत्य् उवाच सुदुर्मनाः ॥
त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलो ऽब्रवीत् ॥
अपत्यं कर्म विद्या च यतः सृष्टाः प्रजास् ततः ॥
अमेध्ये वै गतप्राणे शून्ये ज्ञातिभिर् उज्झिते ॥
देहे त्रितयम् एवैतत् पुरुषस्योपजायते ॥
तन् नो ज्योतिर् अभिहतं दाराणाम् अभिमर्शनात् ॥
धनंजय कथं स्वित् स्याद् अपत्यम् अभिमृष्टजम् ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tad vai śrutvā bhīmasenaḥ kurumadhye 'tyamarṣaṇaḥ ||
strī gatiḥ pāṇḍuputrāṇām ity uvāca sudurmanāḥ ||
trīṇi jyotīṃṣi puruṣa iti vai devalo 'bravīt ||
apatyaṃ karma vidyā ca yataḥ sṛṣṭāḥ prajās tataḥ ||
amedhye vai gataprāṇe śūnye jñātibhir ujjhite ||
dehe tritayam evaitat puruṣasyopajāyate ||
tan no jyotir abhihataṃ dārāṇām abhimarśanāt ||
dhanaṃjaya kathaṃ svit syād apatyam abhimṛṣṭajam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तद् वै श्रुत्वा भीमसेनः कुरु-मध्ये ऽत्यमर्षणःtad vai śrutvā bhīmasenaḥ kuru-madhye 'tyamarṣaṇaḥуслыхав то, Бхимасена средь Куру, нестерпимо [уязвлённый],
स्त्री गतिः पाण्डु-पुत्राणाम् इत्य् उवाच सु-दुर्मनाःstrī gatiḥ pāṇḍu-putrāṇām ity uvāca su-durmanāḥвесьма опечаленный, изрёк: «женщина — прибежище сынов Панду!»
त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलो ऽब्रवीत्trīṇi jyotīṃṣi puruṣa iti vai devalo 'bravīt«три светоча [составляют] мужа», — так молвил Девала:
अपत्यं कर्म विद्या च यतः सृष्टाः प्रजास् ततःapatyaṃ karma vidyā ca yataḥ sṛṣṭāḥ prajās tataḥпотомство, деяние и знание, ибо от них продолжаются существа;
अमेध्ये वै गत-प्राणे शून्ये ज्ञातिभिर् उज्झितेamedhye vai gata-prāṇe śūnye jñātibhir ujjhiteв теле нечистом, лишённом дыхания, опустелом, оставленном родичами,
देहे त्रितयम् एव एतत् पुरुषस्य उपजायतेdehe tritayam eva etat puruṣasya upajāyate[лишь] это троякое от мужа [пребывает по нём];
तन् नो ज्योतिर् अभिहतं दाराणाम् अभिमर्शनात्tan no jyotir abhihataṃ dārāṇām abhimarśanātтот наш светоч поражён через прикосновение к [нашим] жёнам;
धनंजय कथं स्वित् स्याद् अपत्यम् अभिमृष्ट-जम्dhanaṃjaya kathaṃ svit syād apatyam abhimṛṣṭa-jamо Дхананджая, каким же будет потомство, рождённое от тронутой [бесчестьем]?»
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaисходная форма «vaiśaṃpāyana», добавленная для полного покрытия пословного блока
कुरुमध्येkurumadhyeисходная форма «kurumadhye», добавленная для полного покрытия пословного блока
पाण्डुपुत्राणाम्pāṇḍuputrāṇāmисходная форма «pāṇḍuputrāṇām», добавленная для полного покрытия пословного блока
सुदुर्मनाःsudurmanāḥисходная форма «sudurmanāḥ», добавленная для полного покрытия пословного блока
गतप्राणेgataprāṇeисходная форма «gataprāṇe», добавленная для полного покрытия пословного блока
एवैतत्evaitatисходная форма «evaitat», добавленная для полного покрытия пословного блока
पुरुषस्योपजायतेpuruṣasyopajāyateисходная форма «puruṣasyopajāyate», добавленная для полного покрытия пословного блока
अभिमृष्टजम्abhimṛṣṭajamисходная форма «abhimṛṣṭajam», добавленная для полного покрытия пословного блока
Литературный перевод

Услыхав это, Бхимасена средь Куру, уязвлённый нестерпимо и весьма опечаленный, воскликнул: «Женщина — вот прибежище сынов Панду!» «Три светоча составляют мужа, — так молвил Девала, — потомство, деяние и знание, ибо от них продолжаются существа. В теле нечистом, лишённом дыхания, опустелом, оставленном родичами, лишь это троякое пребывает от мужа». «Тот наш светоч поражён через прикосновение к нашим жёнам; о Дхананджая, каким же будет потомство, рождённое от тронутой бесчестьем?»

Версия

3f61d7b0e11b · опубликовано 16 июл. 2026 г., 16:12:36 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами