मुख्यश् चैवैष नो धर्मः क्षत्रियाणां जनार्दन ॥
यच् छयीमहि संग्रामे शरतल्पगता वयम् ॥
ते वयं वीरशयनं प्राप्स्यामो यदि संयुगे ॥
अप्रणम्यैव शत्रूणां न नस् तप्स्यति माधव ॥
कश् च जातु कुले जातः क्षत्रधर्मेण वर्तयन् ॥
भयाद् वृत्तिं समीक्ष्यैवं प्रणमेद् इह कस्य चित् ॥
उद्यच्छेद् एव न नमेद् उद्यमो ह्य् एव पौरुषम् ॥
अप्य् अपर्वणि भज्येत न नमेद् इह कस्य चित् ॥
इति मातङ्गवचनं परीप्सन्ति हितेप्सवः ॥
धर्माय चैव प्रणमेद् ब्राह्मणेभ्यश् च मद्विधः ॥
mukhyaś caivaiṣa no dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ janārdana ||
yac chayīmahi saṃgrāme śaratalpagatā vayam ||
te vayaṃ vīraśayanaṃ prāpsyāmo yadi saṃyuge ||
apraṇamyaiva śatrūṇāṃ na nas tapsyati mādhava ||
kaś ca jātu kule jātaḥ kṣatradharmeṇa vartayan ||
bhayād vṛttiṃ samīkṣyaivaṃ praṇamed iha kasya cit ||
udyacched eva na named udyamo hy eva pauruṣam ||
apy aparvaṇi bhajyeta na named iha kasya cit ||
iti mātaṅgavacanaṃ parīpsanti hitepsavaḥ ||
dharmāya caiva praṇamed brāhmaṇebhyaś ca madvidhaḥ ||
«“И это наша главная дхарма, о Джанардана, дхарма кшатриев: чтобы мы лежали в битве на ложе из стрел. Если в сражении мы достигнем ложа героев, не поклонившись врагам, это не будет нас мучить, о Мадхава. Кто, рождённый в знатном роду и живущий кшатрийской дхармой, здесь поклонился бы кому-либо из страха, обдумав такой образ жизни? Нужно подниматься, а не склоняться: именно усилие есть мужество. Пусть даже сломается в неподходящий момент, но здесь не должен склоняться ни перед кем. Таково слово Матанги, которого ищут желающие блага; подобный мне склоняется ради дхармы и перед брахманами”».
85d7b7fcbe90 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:51:08 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Дурьодхана отвечает не признанием дхармы, а самооправданием. Он сводит неправду к формальной игре в кости, объявляет себя невиновным и прикрывает упрямство языком кшатрийской чести. В этом виден главный разрыв: внешняя доблесть без смирения и правды становится не дхармой, а решимостью погибнуть вместе с родом.