वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तस् तु विमनास् तिर्यग्दृष्टिर् अधोमुखः ॥
संहत्य च भ्रुवोर् मध्यं न किं चिद् व्याजहार ह ॥
तं वै विमनसं दृष्ट्वा संप्रेक्ष्यान्योन्यम् अन्तिकात् ॥
पुनर् एवोत्तरं वाक्यम् उक्तवन्तौ नरर्षभौ ॥
भीष्म उवाच
शुश्रूषुम् अनसूयं च ब्रह्मण्यं सत्यसंगरम् ॥
प्रतियोत्स्यामहे पार्थम् अतो दुःखतरं नु किम् ॥
द्रोण उवाच
अश्वत्थाम्नि यथा पुत्रे भूयो मम धनंजये ॥
बहुमानः परो राजन् संनतिश् च कपिध्वजे ॥
तं चेत् पुत्रात् प्रियतरं प्रतियोत्स्ये धनंजयम् ॥
क्षत्रधर्मम् अनुष्ठाय धिग् अस्तु क्षत्रजीविकाम् ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktas tu vimanās tiryagdṛṣṭir adhomukhaḥ ||
saṃhatya ca bhruvor madhyaṃ na kiṃ cid vyājahāra ha ||
taṃ vai vimanasaṃ dṛṣṭvā saṃprekṣyānyonyam antikāt ||
punar evottaraṃ vākyam uktavantau nararṣabhau ||
bhīṣma uvāca
śuśrūṣum anasūyaṃ ca brahmaṇyaṃ satyasaṃgaram ||
pratiyotsyāmahe pārtham ato duḥkhataraṃ nu kim ||
droṇa uvāca
aśvatthāmni yathā putre bhūyo mama dhanaṃjaye ||
bahumānaḥ paro rājan saṃnatiś ca kapidhvaje ||
taṃ cet putrāt priyataraṃ pratiyotsye dhanaṃjayam ||
kṣatradharmam anuṣṭhāya dhig astu kṣatrajīvikām ||
Вайшампаяна сказал: Услышав это, Дурьодхана помрачнел, отвел взгляд в сторону, опустил лицо, нахмурил брови и не произнес ни слова. Видя его смущение, два лучших из людей переглянулись и снова сказали следующие слова. Бхишма сказал: «Неужели нам придется сражаться с Партхой, который послушен, независтлив, чтит священный долг и верен своему слову? Что может быть горше этого?» Дрона сказал: «О царь, к Дхананджае, Обезьяностяжному, я питаю еще большее уважение и почтение, чем к своему сыну Ашваттхаману. Если, исполняя долг кшатрия, я буду сражаться с Дхананджаей, который дороже мне сына, то позор такому воинскому образу жизни».
6d1f4514b4e7 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 05:59:56 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Бхишма и Дрона говорят уже не как сторонники одной политической партии, а как старшие, ясно видящие нравственную цену войны. Их речь показывает трагедию долга, когда внешняя обязанность кшатрия сталкивается с внутренним знанием правоты Пандавов и достоинства Арджуны.