परिवार्य तु कौरव्य दैर्घ्यं ह्रस्वत्वम् एव च ॥
जम्बूद्वीपेन विख्यातस् तस्य मध्ये महाद्रुमः ॥
शाको नाम महाराज तस्य द्वीपस्य मध्यगः ॥
तत्र पुण्या जनपदाः पूज्यते तत्र शंकरः ॥
तत्र गच्छन्ति सिद्धाश् च चारणा दैवतानि च ॥
धार्मिकाश् च प्रजा राजंश् चत्वारो ऽतीव भारत ॥
वर्णाः स्वकर्मनिरता न च स्तेनो ऽत्र दृश्यते ॥
दीर्घायुषो महाराज जरामृत्युविवर्जिताः ॥
प्रजास् तत्र विवर्धन्ते वर्षास्व् इव समुद्रगाः ॥
नद्यः पुण्यजलास् तत्र गङ्गा च बहुधागतिः ॥
सुकुमारी कुमारी च सीता कावेरका तथा ॥
महानदी च कौरव्य तथा मणिजला नदी ॥
इक्षुवर्धनिका चैव तथा भरतसत्तम ॥
ततः प्रवृत्ताः पुण्योदा नद्यः कुरुकुलोद्वह ॥
सहस्राणां शतान्य् एव यतो वर्षति वासवः ॥
न तासां नामधेयानि परिमाणं तथैव च ॥
शक्यते परिसंख्यातुं पुण्यास् ता हि सरिद्वराः ॥
parivārya tu kauravya dairghyaṃ hrasvatvam eva ca ||
jambūdvīpena vikhyātas tasya madhye mahādrumaḥ ||
śāko nāma mahārāja tasya dvīpasya madhyagaḥ ||
tatra puṇyā janapadāḥ pūjyate tatra śaṃkaraḥ ||
tatra gacchanti siddhāś ca cāraṇā daivatāni ca ||
dhārmikāś ca prajā rājaṃś catvāro 'tīva bhārata ||
varṇāḥ svakarmaniratā na ca steno 'tra dṛśyate ||
dīrghāyuṣo mahārāja jarāmṛtyuvivarjitāḥ ||
prajās tatra vivardhante varṣāsv iva samudragāḥ ||
nadyaḥ puṇyajalās tatra gaṅgā ca bahudhāgatiḥ ||
sukumārī kumārī ca sītā kāverakā tathā ||
mahānadī ca kauravya tathā maṇijalā nadī ||
ikṣuvardhanikā caiva tathā bharatasattama ||
tataḥ pravṛttāḥ puṇyodā nadyaḥ kurukulodvaha ||
sahasrāṇāṃ śatāny eva yato varṣati vāsavaḥ ||
na tāsāṃ nāmadheyāni parimāṇaṃ tathaiva ca ||
śakyate parisaṃkhyātuṃ puṇyās tā hi saridvarāḥ ||
О Каурав, этот остров известен в отношении длины и меньшей величины через сравнение с Джамбудвипой. В его центре находится великое дерево по имени Шака, стоящее в середине этого острова, о великий царь. Там — святые страны; там почитается Шанкара. Туда приходят сиддхи, чараны и божества. Народы там, о царь, праведны, и четыре варны, о Бхарата, в высшей степени заняты своими обязанностями; здесь не видно вора. Они долгоживущи, о великий царь, свободны от старости и смерти. Народы там процветают, как реки, идущие к океану во время дождей. Там есть реки со святыми водами, и Ганга течёт многими путями: Сукумари, Кумари, Сита, Каверака, Маханади, о Каурав, Маниджала и Икшувардханика, о лучший из Бхаратов. Оттуда, о продолжатель рода Куру, потекли сотни тысяч святоводных рек, ибо оттуда Индра посылает дождь. Невозможно полностью перечислить их имена и размеры: ведь эти святые реки — лучшие из потоков.
84dc665d0568 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Центральное дерево Шака, поклонение Шанкаре и чистота общественного порядка связывают природу, богопочитание и дхарму. Там, где варны заняты своим долгом и нет воровства, жизнь описывается как свободная от старости и смерти, а реки становятся образом непрерывного благословения.