अहन्य् अहनि पार्थानां वृद्धः कुरुपितामहः ॥
भरद्वाजात्मजश् चैव प्रातर् उत्थाय संयतौ ॥
जयो ऽस्तु पाण्डुपुत्राणाम् इत्य् ऊचतुर् अरिंदमौ ॥
युयुधाते तवार्थाय यथा स समयः कृतः ॥
सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस् तव ॥
समानीय महीपालान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
इदं वः क्षत्रिया द्वारं स्वर्गायापावृतं महत् ॥
गच्छध्वं तेन शक्रस्य ब्रह्मणश् च सलोकताम् ॥
एष वः शाश्वतः पन्थाः पूर्वैः पूर्वतरैर् गतः ॥
संभावयत चात्मानम् अव्यग्रमनसो युधि ॥
नाभागो हि ययातिश् च मान्धाता नहुषो नृगः ॥
संसिद्धाः परमं स्थानं गताः कर्मभिर् ईदृशैः ॥
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यद् व्याधिमरणं गृहे ॥
यद् आजौ निधनं याति सो ऽस्य धर्मः सनातनः ॥
ahany ahani pārthānāṃ vṛddhaḥ kurupitāmahaḥ ||
bharadvājātmajaś caiva prātar utthāya saṃyatau ||
jayo 'stu pāṇḍuputrāṇām ity ūcatur ariṃdamau ||
yuyudhāte tavārthāya yathā sa samayaḥ kṛtaḥ ||
sarvadharmaviśeṣajñaḥ pitā devavratas tava ||
samānīya mahīpālān idaṃ vacanam abravīt ||
idaṃ vaḥ kṣatriyā dvāraṃ svargāyāpāvṛtaṃ mahat ||
gacchadhvaṃ tena śakrasya brahmaṇaś ca salokatām ||
eṣa vaḥ śāśvataḥ panthāḥ pūrvaiḥ pūrvatarair gataḥ ||
saṃbhāvayata cātmānam avyagramanaso yudhi ||
nābhāgo hi yayātiś ca māndhātā nahuṣo nṛgaḥ ||
saṃsiddhāḥ paramaṃ sthānaṃ gatāḥ karmabhir īdṛśaiḥ ||
adharmaḥ kṣatriyasyaiṣa yad vyādhimaraṇaṃ gṛhe ||
yad ājau nidhanaṃ yāti so 'sya dharmaḥ sanātanaḥ ||
День за днём старец, праотец Куру, и сын Бхарадваджи, поднимаясь утром в сдержанности, говорили: «Да будет победа сыновьям Панду!» Но сами эти два победителя врагов сражались ради твоего дела, как было заключено условие. Твой отец Деваврата, знаток всех тонкостей дхармы, собрав царей, сказал: «Кшатрии, перед вами великие врата, открытые к небесам. Ступайте этим путём к миру Шакры и к сопребыванию с Брахмой. Это ваш вечный путь, которым шли прежние и ещё более древние предки. В битве возвеличьте себя с несмятенным умом. Набхага, Яяти, Мандхата, Нахуша и Нрига достигли совершенства и высшей обители такими деяниями. Для кшатрия умереть дома от болезни — адхарма; принять смерть в бою — его вечная дхарма».
966624f98977 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Бхишма и Дрона благословляют Пандавов, хотя сражаются за Кауравов. Это не двуличие, а трагическое напряжение между личным знанием правды и принятым долгом. Речь Бхишмы к царям говорит языком кшатрийской дхармы: смерть в праведном бою может стать вратами наверх, но сама сцена уже показывает, насколько страшно, когда дхарма долга оказывается связана с неправедной стороной.