अनेकशतसाहस्रम् अनीकम् अनुकर्षतः ॥
महान् दुर्योधनस्यासीन् नागो मणिमयो ध्वजः ॥
तस्य पौरवकालिङ्गौ काम्बोजश् च सुदक्षिणः ॥
क्षेमधन्वा सुमित्रश् च तस्थुः प्रमुखतो रथाः ॥
स्यन्दनेन महार्हेण केतुना वृषभेण च ॥
प्रकर्षन्न् इव सेनाग्रं मागधश् च नृपो ययौ ॥
तद् अङ्गपतिना गुप्तं कृपेण च महात्मना ॥
शारदाभ्रचयप्रख्यं प्राच्यानाम् अभवद् बलम् ॥
अनीकप्रमुखे तिष्ठन् वराहेण महायशाः ॥
शुशुभे केतुमुख्येन राजतेन जयद्रथः ॥
शतं रथसहस्राणां तस्यासन् वशवर्तिनः ॥
अष्टौ नागसहस्राणि सादिनाम् अयुतानि षट् ॥
तत् सिन्धुपतिना राजन् पालितं ध्वजिनीमुखम् ॥
अनन्तरथनागाश्वम् अशोभत महद् बलम् ॥
anekaśatasāhasram anīkam anukarṣataḥ ||
mahān duryodhanasyāsīn nāgo maṇimayo dhvajaḥ ||
tasya pauravakāliṅgau kāmbojaś ca sudakṣiṇaḥ ||
kṣemadhanvā sumitraś ca tasthuḥ pramukhato rathāḥ ||
syandanena mahārheṇa ketunā vṛṣabheṇa ca ||
prakarṣann iva senāgraṃ māgadhaś ca nṛpo yayau ||
tad aṅgapatinā guptaṃ kṛpeṇa ca mahātmanā ||
śāradābhracayaprakhyaṃ prācyānām abhavad balam ||
anīkapramukhe tiṣṭhan varāheṇa mahāyaśāḥ ||
śuśubhe ketumukhyena rājatena jayadrathaḥ ||
śataṃ rathasahasrāṇāṃ tasyāsan vaśavartinaḥ ||
aṣṭau nāgasahasrāṇi sādinām ayutāni ṣaṭ ||
tat sindhupatinā rājan pālitaṃ dhvajinīmukham ||
anantarathanāgāśvam aśobhata mahad balam ||
У Дурьодханы был великий стяг со слоном из самоцветов, словно влекущий за собой многосоттысячное войско. Перед ним стояли передовые колесницы Паурава, Калинги, Судакшины из Камбоджи, Кшемадханвана и Сумитры. Царь Магадхи двинулся на драгоценной колеснице со знаменем быка, словно ведя за собой передний край армии. Восточное войско, подобное скоплению осенних облаков, охраняли владыка Анги и великодушный Крипа. Многославный Джаядратха стоял во главе строя и сиял своим главным серебряным знаменем с вепрем. Под его властью были сто тысяч колесниц, восемь тысяч слонов и шесть десятков тысяч всадников. Этот передний край армии, охраняемый владыкой Синдху, блистал как великая сила с бесчисленными колесницами, слонами и конями.
dfd36a4bbd3e · опубликовано 17 июл. 2026 г., 20:47:27 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Здесь повествование показывает военную массу Дурьодханы через цифры, эмблемы и региональных царей. Стяги со слоном, быком и вепрем создают образ мощи, но сама мощь остаётся зависимой от внешнего порядка, тогда как нравственное основание войны уже подорвано.