रथानीकं नरव्याघ्राः के चिद् अभ्यपतन् रथैः ॥
अभज्यन्त युगैर् एव युगानि भरतर्षभ ॥
रथेषाश् च रथेषाभिः कूबरा रथकूबरैः ॥
संहताः संहतैः के चित् परस्परजिघांसवः ॥
न शेकुश् चलितुं के चित् संनिपत्य रथा रथैः ॥
प्रभिन्नास् तु महाकायाः संनिपत्य गजा गजैः ॥
बहुधादारयन् क्रुद्धा विषाणैर् इतरेतरम् ॥
सतोमरपताकैश् च वारणाः परवारणैः ॥
अभिसृत्य महाराज वेगवद्भिर् महागजैः ॥
दन्तैर् अभिहतास् तत्र चुक्रुशुः परमातुराः ॥
अभिनीताश् च शिक्षाभिस् तोत्त्राङ्कुशसमाहताः ॥
सुप्रभिन्नाः प्रभिन्नानां संमुखाभिमुखा ययुः ॥
प्रभिन्नैर् अपि संसक्ताः के चित् तत्र महागजाः ॥
क्रौञ्चवन् निनदं मुक्त्वा प्राद्रवन्त ततस् ततः ॥
सम्यक् प्रणीता नागाश् च प्रभिन्नकरटामुखाः ॥
ऋष्टितोमरनाराचैर् निर्विद्धा वरवारणाः ॥
विनेदुर् भिन्नमर्माणो निपेतुश् च गतासवः ॥
प्राद्रवन्त दिशः के चिन् नदन्तो भैरवान् रवान् ॥
rathānīkaṃ naravyāghrāḥ ke cid abhyapatan rathaiḥ ||
abhajyanta yugair eva yugāni bharatarṣabha ||
ratheṣāś ca ratheṣābhiḥ kūbarā rathakūbaraiḥ ||
saṃhatāḥ saṃhataiḥ ke cit parasparajighāṃsavaḥ ||
na śekuś calituṃ ke cit saṃnipatya rathā rathaiḥ ||
prabhinnās tu mahākāyāḥ saṃnipatya gajā gajaiḥ ||
bahudhādārayan kruddhā viṣāṇair itaretaram ||
satomarapatākaiś ca vāraṇāḥ paravāraṇaiḥ ||
abhisṛtya mahārāja vegavadbhir mahāgajaiḥ ||
dantair abhihatās tatra cukruśuḥ paramāturāḥ ||
abhinītāś ca śikṣābhis tottrāṅkuśasamāhatāḥ ||
suprabhinnāḥ prabhinnānāṃ saṃmukhābhimukhā yayuḥ ||
prabhinnair api saṃsaktāḥ ke cit tatra mahāgajāḥ ||
krauñcavan ninadaṃ muktvā prādravanta tatas tataḥ ||
samyak praṇītā nāgāś ca prabhinnakaraṭāmukhāḥ ||
ṛṣṭitomaranārācair nirviddhā varavāraṇāḥ ||
vinedur bhinnamarmāṇo nipetuś ca gatāsavaḥ ||
prādravanta diśaḥ ke cin nadanto bhairavān ravān ||
Тигры среди людей на колесницах бросались на колесничные ряды; ярма разбивались о ярма, о лучший из Бхаратов. Дышла сталкивались с дышлами, передки колесниц — с передками; желая убить друг друга, некоторые оказывались сцепленными. Одни колесницы, столкнувшись с колесницами, уже не могли двигаться. Огромные опьянённые слоны, сойдясь со слонами, яростно разрывали друг друга клыками; боевые слоны со знамёнами и томарами сталкивались с вражескими слонами. Сблизившись с быстрыми великими слонами и поражённые их клыками, они вопили от сильной боли. Направляемые выучкой, подгоняемые погонялами и анкушами, сильно опьянённые слоны шли прямо навстречу опьянённым. Некоторые огромные слоны, сцепившись с такими же опьянёнными, издавали крики, подобные журавлиным, и разбегались во все стороны. Хорошо управляемые лучшие слоны, с истекающими висками и мордами, пронзённые копьями, томарами и нарачами, ревели с пробитыми жизненными местами, падали бездыханными, а некоторые убегали по сторонам, издавая страшные вопли».
ca3f4dd6ded0 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:12:34 UTC
Доступно наRUENЛистайте стихи клавишами
Описание слонов и колесниц показывает материальную мощь в её слепом виде. То, что должно было быть царственной силой, превращается в сцепленную массу страдания и страха.