Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1086.108.36-41
5893 / 15823
Махабхарата · 6.108.36-41
Деванагари

दुर्लभं ह्य् अन्तरं राज्ञो व्यूहस्यामिततेजसः ॥
समुद्रकुक्षिप्रतिमं सर्वतो ऽतिरथैः स्थितैः ॥
सात्यकिश् चाभिमन्युश् च धृष्टद्युम्नवृकोदरौ ॥
परिरक्षन्ति राजानं यमौ च मनुजेश्वरम् ॥
उपेन्द्रसदृशः श्यामो महाशाल इवोद्गतः ॥
एष गच्छत्य् अनीकानि द्वितीय इव फल्गुनः ॥
उत्तमास्त्राणि चादत्स्व गृहीत्वान्यन् महद् धनुः ॥
पार्श्वतो याहि राजानं युध्यस्व च वृकोदरम् ॥
को हि नेच्छेत् प्रियं पुत्रं जीवन्तं शाश्वतीः समाः ॥
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य ततस् त्वा विनियुज्महे ॥
एष चापि रणे भीष्मो दहते वै महाचमूम् ॥
युद्धे सुसदृशस् तात यमस्य वरुणस्य च ॥

Транслитерация (IAST)

durlabhaṃ hy antaraṃ rājño vyūhasyāmitatejasaḥ ||
samudrakukṣipratimaṃ sarvato 'tirathaiḥ sthitaiḥ ||
sātyakiś cābhimanyuś ca dhṛṣṭadyumnavṛkodarau ||
parirakṣanti rājānaṃ yamau ca manujeśvaram ||
upendrasadṛśaḥ śyāmo mahāśāla ivodgataḥ ||
eṣa gacchaty anīkāni dvitīya iva phalgunaḥ ||
uttamāstrāṇi cādatsva gṛhītvānyan mahad dhanuḥ ||
pārśvato yāhi rājānaṃ yudhyasva ca vṛkodaram ||
ko hi necchet priyaṃ putraṃ jīvantaṃ śāśvatīḥ samāḥ ||
kṣatradharmaṃ puraskṛtya tatas tvā viniyujmahe ||
eṣa cāpi raṇe bhīṣmo dahate vai mahācamūm ||
yuddhe susadṛśas tāta yamasya varuṇasya ca ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
दुर्लभम् हि अन्तरम् राज्ञःdurlabham hi antaram rājñaḥтруднодостижим проход к царю; сложно найти промежуток
व्यूहस्य अमिततेजसःvyūhasya amitatejasaḥстроя безмерносильного; в строю безмерной мощи
समुद्रकुक्षिप्रतिमम्samudrakukṣipratimamподобного чреву океана; словно внутренность моря
सर्वतः अतिरथैः स्थितैःsarvataḥ atirathaiḥ sthitaiḥсо всех сторон атиратхами стоящими; отовсюду окружённого героями
सात्यकिः च अभिमन्युः चsātyakiḥ ca abhimanyuḥ caи Сатьяки, и Абхиманью; Сатьяки с Абхиманью
धृष्टद्युम्नवृकोदरौdhṛṣṭadyumnavṛkodarauДхриштадьюмна и Врикодара; Дхриштадьюмна с Бхимой
परिरक्षन्ति राजानम्parirakṣanti rājānamохраняют царя; защищают Юдхиштхиру
यमौ च मनुजेश्वरम्yamau ca manujeśvaramи близнецы владыку людей; оба сына Мадри
उपेन्द्रसदृशः श्यामःupendrasadṛśaḥ śyāmaḥподобный Упендре, тёмный; смуглый, как Упендра
महाशालः इव उद्गतःmahāśālaḥ iva udgataḥкак великий шала поднявшийся; словно высокий сал
एष गच्छति अनीकानिeṣa gacchati anīkāniэтот идёт через войска; он проходит боевые строи
द्वितीयः इव फल्गुनःdvitīyaḥ iva phalgunaḥсловно второй Фалгуна; как другой Арджуна
उत्तमास्त्राणि च आदत्स्वuttamāstrāṇi ca ādatsvaи лучшие оружия бери; возьми высшие астры
गृहीत्वा अन्यत् महत् धनुःgṛhītvā anyat mahat dhanuḥвзяв другой большой лук; подняв иной великий лук
पार्श्वतः याहि राजानम्pārśvataḥ yāhi rājānamсбоку иди к царю; зайди к Юдхиштхире с фланга
युध्यस्व च वृकोदरम्yudhyasva ca vṛkodaramи сражайся с Врикодарой; бейся с Бхимой
कः हि न इच्छेत्kaḥ hi na icchetкто ведь не желал бы; кто не хочет
प्रियम् पुत्रम्priyam putramдорогого сына; любимого сына
जीवन्तम् शाश्वतीः समाःjīvantam śāśvatīḥ samāḥживущим вечные годы; живым долгие годы
क्षत्रधर्मम् पुरस्कृत्यkṣatradharmam puraskṛtyaкшатрийскую дхарму поставив впереди; поставив долг воина
ततः त्वा विनियुज्महेtataḥ tvā viniyujmaheпоэтому тебя назначаю; потому тебя посылаю
एष च अपि रणे भीष्मःeṣa ca api raṇe bhīṣmaḥи вот в бою Бхишма; также Бхишма на поле
दहते वै महाचमूम्dahate vai mahācamūmсжигает ведь великое войско; палит огромную армию
युद्धे सुसदृशः तातyuddhe susadṛśaḥ tātaв битве очень подобный, сын; в бою схожий
यमस्य वरुणस्य चyamasya varuṇasya caс Ямой и Варуной; со смертью и Варуной
Литературный перевод

«Трудно найти проход к царю, в этот строй безмерной мощи, подобный чреву океана, где со всех сторон стоят атиратхи. Сатьяки, Абхиманью, Дхриштадьюмна, Врикодара и оба близнеца защищают царя, владыку людей. Вот идёт смуглый воин, подобный Упендре, поднявшийся словно высокий сал; он проходит боевые строи, словно второй Фалгуна. Возьми высшие астры, подними другой большой лук, зайди к царю с фланга и сражайся с Врикодарой. Кто не хотел бы видеть дорогого сына живым долгие годы? Но, поставив впереди кшатрийскую дхарму, я потому и посылаю тебя. И вот Бхишма в бою сжигает великое войско, сын, подобный в битве Яме и Варуне».

Версия

2d04a1895550 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:42 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами