Махабхарата
Бхишма-парва, глава 1096.109.1-10
5894 / 15823
Махабхарата · 6.109.1-10
Деванагари

संजय उवाच
भगदत्तः कृपः शल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ॥
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौ सैन्धवश् च जयद्रथः ॥
चित्रसेनो विकर्णश् च तथा दुर्मर्षणो युवा ॥
दशैते तावका योधा भीमसेनम् अयोधयन् ॥
महत्या सेनया युक्ता नानादेशसमुत्थया ॥
भीष्मस्य समरे राजन् प्रार्थयाना महद् यशः ॥
शल्यस् तु नवभिर् बाणैर् भीमसेनम् अताडयत् ॥
कृतवर्मा त्रिभिर् बाणैः कृपश् च नवभिः शरैः ॥
चित्रसेनो विकर्णश् च भगदत्तश् च मारिष ॥
दशभिर् दशभिर् भल्लैर् भीमसेनम् अताडयन् ॥
सैन्धवश् च त्रिभिर् बाणैर् जत्रुदेशे ऽभ्यताडयत् ॥
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौ पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥
दुर्मर्षणश् च विंशत्या पाण्डवं निशितैः शरैः ॥
स तान् सर्वान् महाराज भ्राजमानान् पृथक् पृथक् ॥
प्रवीरान् सर्वलोकस्य धार्तराष्ट्रान् महारथान् ॥
विव्याध बहुभिर् बाणैर् भीमसेनो महाबलः ॥
शल्यं पञ्चाशता विद्ध्वा कृतवर्माणम् अष्टभिः ॥
कृपस्य सशरं चापं मध्ये चिच्छेद भारत ॥
अथैनं छिन्नधन्वानं पुनर् विव्याध पञ्चभिः ॥
विन्दानुविन्दौ च तथा त्रिभिस् त्रिभिर् अताडयत् ॥
दुर्मर्षणं च विंशत्या चित्रसेनं च पञ्चभिः ॥
विकर्णं दशभिर् बाणैः पञ्चभिश् च जयद्रथम् ॥
विद्ध्वा भीमो ऽनदद् धृष्टः सैन्धवं च पुनस् त्रिभिः ॥

Транслитерация (IAST)

saṃjaya uvāca
bhagadattaḥ kṛpaḥ śalyaḥ kṛtavarmā ca sātvataḥ ||
vindānuvindāv āvantyau saindhavaś ca jayadrathaḥ ||
citraseno vikarṇaś ca tathā durmarṣaṇo yuvā ||
daśaite tāvakā yodhā bhīmasenam ayodhayan ||
mahatyā senayā yuktā nānādeśasamutthayā ||
bhīṣmasya samare rājan prārthayānā mahad yaśaḥ ||
śalyas tu navabhir bāṇair bhīmasenam atāḍayat ||
kṛtavarmā tribhir bāṇaiḥ kṛpaś ca navabhiḥ śaraiḥ ||
citraseno vikarṇaś ca bhagadattaś ca māriṣa ||
daśabhir daśabhir bhallair bhīmasenam atāḍayan ||
saindhavaś ca tribhir bāṇair jatrudeśe 'bhyatāḍayat ||
vindānuvindāv āvantyau pañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ ||
durmarṣaṇaś ca viṃśatyā pāṇḍavaṃ niśitaiḥ śaraiḥ ||
sa tān sarvān mahārāja bhrājamānān pṛthak pṛthak ||
pravīrān sarvalokasya dhārtarāṣṭrān mahārathān ||
vivyādha bahubhir bāṇair bhīmaseno mahābalaḥ ||
śalyaṃ pañcāśatā viddhvā kṛtavarmāṇam aṣṭabhiḥ ||
kṛpasya saśaraṃ cāpaṃ madhye ciccheda bhārata ||
athainaṃ chinnadhanvānaṃ punar vivyādha pañcabhiḥ ||
vindānuvindau ca tathā tribhis tribhir atāḍayat ||
durmarṣaṇaṃ ca viṃśatyā citrasenaṃ ca pañcabhiḥ ||
vikarṇaṃ daśabhir bāṇaiḥ pañcabhiś ca jayadratham ||
viddhvā bhīmo 'nadad dhṛṣṭaḥ saindhavaṃ ca punas tribhiḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
भगदत्तः कृपः शल्यःbhagadattaḥ kṛpaḥ śalyaḥБхагадатта, Крипа, Шалья; Бхагадатта с Крипой и Шальей
कृतवर्मा च सात्वतःkṛtavarmā ca sātvataḥи Критаварман Сатвата; Критаварман из Сатватов
विन्दानुविन्दौ आवन्त्यौvindānuvindau āvantyauВинда и Анувинда авантийские; два авантийских брата
सैन्धवः च जयद्रथःsaindhavaḥ ca jayadrathaḥи Сайндхава Джаядратха; Джаядратха из Синдху
चित्रसेनः विकर्णः चcitrasenaḥ vikarṇaḥ caЧитрасена и Викарна; Читрасена с Викарной
तथा दुर्मर्षणः युवाtathā durmarṣaṇaḥ yuvāтакже юный Дурмаршана; молодой Дурмаршана
दश एते तावकाः योधाःdaśa ete tāvakāḥ yodhāḥдесять эти твои воины; эти десять бойцов
भीमसेनम् अयोधयन्bhīmasenam ayodhayanс Бхимасеной сражались; бились с Бхимой
महत्या सेनया युक्ताःmahatyā senayā yuktāḥс великим войском соединённые; сопровождаемые большой армией
नानादेशसमुत्थयाnānādeśasamutthayāиз разных стран поднятой; собранной из многих земель
भीष्मस्य समरे राजन्bhīṣmasya samare rājanради Бхишмы в бою, царь; для Бхишмы на поле
प्रार्थयानाः महत् यशःprārthayānāḥ mahat yaśaḥжелая великой славы; стремясь к большой чести
शल्यः तु नवभिः बाणैःśalyaḥ tu navabhiḥ bāṇaiḥШалья же девятью стрелами; Шалья девятью стрелами
भीमसेनम् अताडयत्bhīmasenam atāḍayatБхимасену ударил; поразил Бхиму
कृतवर्मा त्रिभिः बाणैःkṛtavarmā tribhiḥ bāṇaiḥКритаварман тремя стрелами; Критаварман тремя стрелами
कृपः च नवभिः शरैःkṛpaḥ ca navabhiḥ śaraiḥи Крипа девятью стрелами; Крипа девятью стрелами
चित्रसेनः विकर्णः चcitrasenaḥ vikarṇaḥ caЧитрасена и Викарна; Читрасена с Викарной
भगदत्तः च मारिषbhagadattaḥ ca māriṣaи Бхагадатта, почтенный; также Бхагадатта
दशभिः दशभिः भल्लैःdaśabhiḥ daśabhiḥ bhallaiḥпо десять бхалл каждый; десятью широкими стрелами
भीमसेनम् अताडयन्bhīmasenam atāḍayanБхимасену ударили; поразили Бхиму
सैन्धवः च त्रिभिः बाणैःsaindhavaḥ ca tribhiḥ bāṇaiḥи Сайндхава тремя стрелами; Джаядратха тремя стрелами
जत्रुदेशे अभ्यताडयत्jatrudeśe abhyatāḍayatв область ключицы ударил; поразил у ключицы
विन्दानुविन्दौ आवन्त्यौvindānuvindau āvantyauВинда и Анувинда авантийские; два авантийца
पञ्चभिः पञ्चभिः शरैःpañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥпо пять стрел каждый; пятью стрелами каждый
दुर्मर्षणः च विंशत्याdurmarṣaṇaḥ ca viṃśatyāи Дурмаршана двадцатью; Дурмаршана 20
पाण्डवम् निशितैः शरैःpāṇḍavam niśitaiḥ śaraiḥПандаву острыми стрелами; Бхиму отточенными стрелами
सः तान् सर्वान् महाराजsaḥ tān sarvān mahārājaон их всех, великий царь; Бхима всех их
भ्राजमानान् पृथक् पृथक्bhrājamānān pṛthak pṛthakсияющих по отдельности; блиставших каждый отдельно
प्रवीरान् सर्वलोकस्यpravīrān sarvalokasyaлучших героев всего мира; выдающихся воинов
धार्तराष्ट्रान् महारथान्dhārtarāṣṭrān mahārathānДхартраштров махаратхов; великих ратхинов Кауравов
विव्याध बहुभिः बाणैःvivyādha bahubhiḥ bāṇaiḥпронзил многими стрелами; ранил множеством стрел
भीमसेनः महाबलःbhīmasenaḥ mahābalaḥБхимасена могучий; сильный Бхима
शल्यम् पञ्चाशता विद्ध्वाśalyam pañcāśatā viddhvāШалью пятьюдесятью пронзив; ранив Шалью 50
कृतवर्माणम् अष्टभिःkṛtavarmāṇam aṣṭabhiḥКритавармана восемью; Критавармана 8
कृपस्य सशरम् चापम्kṛpasya saśaram cāpamКрипы лук со стрелой; лук Крипы с стрелой
मध्ये चिच्छेद भारतmadhye ciccheda bhārataпосередине рассёк, Бхарата; разрубил в центре
अथ एनम् छिन्नधन्वानम्atha enam chinnadhanvānamзатем его с рассечённым луком; потом безлукого его
पुनर् विव्याध पञ्चभिःpunar vivyādha pañcabhiḥснова пронзил пятью; ещё ранил пятью
विन्दानुविन्दौ च तथाvindānuvindau ca tathāи Винду с Анувиндой так же; двух авантийцев
त्रिभिः त्रिभिः अताडयत्tribhiḥ tribhiḥ atāḍayatпо три каждого ударил; поразил тремя каждого
दुर्मर्षणम् च विंशत्याdurmarṣaṇam ca viṃśatyāи Дурмаршану двадцатью; Дурмаршану 20
चित्रसेनम् च पञ्चभिःcitrasenam ca pañcabhiḥи Читрасену пятью; Читрасену 5
विकर्णम् दशभिः बाणैःvikarṇam daśabhiḥ bāṇaiḥВикарну десятью стрелами; Викарну 10 стрелами
पञ्चभिः च जयद्रथम्pañcabhiḥ ca jayadrathamи Джаядратху пятью; Джаядратху 5
विद्ध्वा भीमः अनदत् हृष्टःviddhvā bhīmaḥ anadat hṛṣṭaḥпронзив, Бхима заревел радостный; ранив, Бхима крикнул
सैन्धवम् च पुनः त्रिभिःsaindhavam ca punaḥ tribhiḥи Сайндхаву снова тремя; Джаядратху ещё тремя
Литературный перевод

Санджая сказал: «Бхагадатта, Крипа, Шалья, Критаварман-Сатвата, два авантийских брата Винда и Анувинда, Сайндхава Джаядратха, Читрасена, Викарна и юный Дурмаршана — эти десять твоих воинов сражались с Бхимасеной. Они были соединены с великим войском, собранным из разных стран, и в бою, царь, ради Бхишмы стремились к великой славе. Шалья поразил Бхимасену девятью стрелами, Критаварман — тремя, а Крипа — девятью. Читрасена, Викарна и Бхагадатта, почтенный, поразили Бхимасену каждый десятью бхаллами. Сайндхава ударил его тремя стрелами в область ключицы, Винда и Анувинда, два авантийца, — каждый пятью стрелами, а Дурмаршана — двадцатью острыми стрелами. Могучий Бхимасена многими стрелами пронзил всех этих сияющих по отдельности выдающихся героев мира, махаратхов Дхартраштры. Ранив Шалью пятьюдесятью стрелами, Критавармана — восемью, он рассёк посередине лук Крипы вместе со стрелой, о Бхарата, а затем снова пронзил его, оставшегося без лука, пятью стрелами. Винду и Анувинду он поразил каждого тремя стрелами, Дурмаршану — двадцатью, Читрасену — пятью, Викарну — десятью, Джаядратху — пятью; ранив Сайндхаву ещё тремя стрелами, Бхима радостно заревел».

Версия

afd352bcb3b8 · опубликовано 17 июл. 2026 г., 21:55:42 UTC

Доступно наRUEN

Листайте стихи клавишами