ओघवांश् च महाराज बृहन्तः सहितो रणे ॥
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥
तथैव रथिनां श्रेष्ठः क्षेमधूर्तिर् विशां पते ॥
निहतो गदया राजन् भीमसेनेन संयुगे ॥
तथा राजा महेष्वासो जलसंधो महाबलः ॥
सुमहत् कदनं कृत्वा हतः सात्यकिना रणे ॥
अलायुधो राक्षसेन्द्रः खरबन्धुरयानगः ॥
घटोत्कचेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥
राधेयाः सूतपुत्राश् च भ्रातरश् च महारथाः ॥
केकयाः सर्वशश् चापि निहताः सव्यसाचिना ॥
मालवा मद्रकाश् चैव द्रविडाश् चोग्रविक्रमाः ॥
यौधेयाश् च ललित्थाश् च क्षुद्रकाश् चाप्य् उशीनराः ॥
मावेल्लकास् तुण्डिकेराः सावित्रीपुत्रकाञ्चलाः ॥
प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश् च दाक्षिणात्याश् च मारिष ॥
पत्तीनां निहताः संघा हयानाम् अयुतानि च ॥
रथव्रजाश् च निहता हताश् च वरवारणाः ॥
सध्वजाः सायुधाः शूराः सवर्माम्बरभूषणाः ॥
कालेन महता यत्ताः कुले ये च विवर्धिताः ॥
ते हताः समरे राजन् पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ॥
अन्ये तथामितबलाः परस्परवधैषिणः ॥
एते चान्ये च बहवो राजानः सगणा रणे ॥
हताः सहस्रशो राजन् यन् मां त्वं परिपृच्छसि ॥
एवम् एष क्षयो वृत्तः कर्णार्जुनसमागमे ॥
oghavāṃś ca mahārāja bṛhantaḥ sahito raṇe ||
parākramantau mitrārthe gatau vaivasvatakṣayam ||
tathaiva rathināṃ śreṣṭhaḥ kṣemadhūrtir viśāṃ pate ||
nihato gadayā rājan bhīmasenena saṃyuge ||
tathā rājā maheṣvāso jalasaṃdho mahābalaḥ ||
sumahat kadanaṃ kṛtvā hataḥ sātyakinā raṇe ||
alāyudho rākṣasendraḥ kharabandhurayānagaḥ ||
ghaṭotkacena vikramya gamito yamasādanam ||
rādheyāḥ sūtaputrāś ca bhrātaraś ca mahārathāḥ ||
kekayāḥ sarvaśaś cāpi nihatāḥ savyasācinā ||
mālavā madrakāś caiva draviḍāś cogravikramāḥ ||
yaudheyāś ca lalitthāś ca kṣudrakāś cāpy uśīnarāḥ ||
māvellakās tuṇḍikerāḥ sāvitrīputrakāñcalāḥ ||
prācyodīcyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca māriṣa ||
pattīnāṃ nihatāḥ saṃghā hayānām ayutāni ca ||
rathavrajāś ca nihatā hatāś ca varavāraṇāḥ ||
sadhvajāḥ sāyudhāḥ śūrāḥ savarmāmbarabhūṣaṇāḥ ||
kālena mahatā yattāḥ kule ye ca vivardhitāḥ ||
te hatāḥ samare rājan pārthenākliṣṭakarmaṇā ||
anye tathāmitabalāḥ parasparavadhaiṣiṇaḥ ||
ete cānye ca bahavo rājānaḥ sagaṇā raṇe ||
hatāḥ sahasraśo rājan yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
evam eṣa kṣayo vṛttaḥ karṇārjunasamāgame ||
«Огхаван вместе с Брихантом, сражаясь в бою ради друга, ушли в обитель Вайвасваты, о великий царь. Так же лучший из колесничих Кшемадхурти, о владыка людей, был сражён в битве палицей Бхимасены. Могучий царь Джаласандха, великий лучник, устроив страшный разгром, пал в бою от Сатьяки. Алаюдха, владыка ракшасов, ездивший на повозках, запряжённых мулами, был доблестно отправлен Гхатоткачей в обитель Ямы. Сыновья Радхи и суты, их братья-махаратхи, а также все Кекаи были убиты Савьясачином. Малавы, Мадраки, дравиды страшной доблести, яудхеи, лалиттхи, кшудраки, ушинары, мавеллаки, тундикеры, савитрипутра-канчалы, народы востока, севера, запада и юга, о почтенный, были уничтожены. Пали отряды пехоты, десятки тысяч коней, ряды колесниц и лучшие слоны. Герои со знамёнами и оружием, в доспехах, одеждах и украшениях, долго обученные и взращённые в знатных родах, были убиты в битве неутомимым Партхой, о царь. Другие, безмерной силы, жаждавшие взаимного убийства, тоже погибли. Эти и многие другие цари со своими отрядами, о царь, пали тысячами, о них ты и спрашиваешь. Так произошла эта гибель при встрече Карны и Арджуны».
f2342cc13bce · опубликовано 20 июн. 2026 г., 03:27:55 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Здесь война перестаёт быть историей нескольких имён: гибнут целые народы, войска и роды, долго выращивавшие своих героев. Так цена адхармы выходит за пределы дворца и становится бедствием земли.