Махабхарата
Брихаспати о дхарме, странствии души и перерождении (часть 1)13.112.18-23
12612 / 15823
Махабхарата · 13.112.18-23
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
श्रुतं भगवतो वाक्यं धर्मयुक्तं परं हितम् ॥
शरीरविचयं ज्ञातुं बुद्धिस् तु मम जायते ॥
मृतं शरीररहितं सूक्ष्मम् अव्यक्ततां गतम् ॥
अचक्षुर्विषयं प्राप्तं कथं धर्मो ऽनुगच्छति ॥
बृहस्पतिर् उवाच
पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश् च पञ्चमम् ॥
बुद्धिर् आत्मा च सहिता धर्मं पश्यन्ति नित्यदा ॥
प्राणिनाम् इह सर्वेषां साक्षिभूतानि चानिशम् ॥
एतैश् च स ह धर्मो ऽपि तं जीवम् अनुगच्छति ॥
त्वगस्थिमांसं शुक्रं च शोणितं च महामते ॥
शरीरं वर्जयन्त्य् एते जीवितेन विवर्जितम् ॥
ततो धर्मसमायुक्तः स जीवः सुखम् एधते ॥
इह लोके परे चैव किं भूयः कथयामि ते ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
śrutaṃ bhagavato vākyaṃ dharmayuktaṃ paraṃ hitam ||
śarīravicayaṃ jñātuṃ buddhis tu mama jāyate ||
mṛtaṃ śarīrarahitaṃ sūkṣmam avyaktatāṃ gatam ||
acakṣurviṣayaṃ prāptaṃ kathaṃ dharmo 'nugacchati ||
bṛhaspatir uvāca
pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiś ca pañcamam ||
buddhir ātmā ca sahitā dharmaṃ paśyanti nityadā ||
prāṇinām iha sarveṣāṃ sākṣibhūtāni cāniśam ||
etaiś ca sa ha dharmo 'pi taṃ jīvam anugacchati ||
tvagasthimāṃsaṃ śukraṃ ca śoṇitaṃ ca mahāmate ||
śarīraṃ varjayanty ete jīvitena vivarjitam ||
tato dharmasamāyuktaḥ sa jīvaḥ sukham edhate ||
iha loke pare caiva kiṃ bhūyaḥ kathayāmi te ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
श्रुतं भगवतः वाक्यंśrutaṃ bhagavataḥ vākyaṃуслышано господина слово
धर्मयुक्तं परं हितम्dharmayuktaṃ paraṃ hitamс дхармою, высшее благо
शरीरविचयं ज्ञातुंśarīravicayaṃ jñātuṃтела разбор узнать
बुद्धिः तु मम जायतेbuddhiḥ tu mama jāyateмысль же моя рождается
मृतं शरीररहितंmṛtaṃ śarīrarahitaṃмёртвое, тела лишённое
सूक्ष्मम् अव्यक्ततां गतम्sūkṣmam avyaktatāṃ gatamтонкое, в незримость ушедшее
अचक्षुर्विषयं प्राप्तंacakṣurviṣayaṃ prāptaṃвне очей-предмета ставшее
कथं धर्मः अनुगच्छतिkathaṃ dharmaḥ anugacchatiкак дхарма следует
पृथिवी वायुः आकाशम्pṛthivī vāyuḥ ākāśamземля, ветер, эфир
आपः ज्योतिः च पञ्चमम्āpaḥ jyotiḥ ca pañcamamводы, свет пятый
बुद्धिः आत्मा च सहिताbuddhiḥ ātmā ca sahitāразум, атман вместе
धर्मं पश्यन्ति नित्यदाdharmaṃ paśyanti nityadāдхарму зрят всегда
प्राणिनाम् इह सर्वेषांprāṇinām iha sarveṣāṃсуществ всех тут
साक्षिभूतानि च अनिशम्sākṣibhūtāni ca aniśamсвидетелями суть непрестанно
एतैः च स हetaiḥ ca sa haс ними и та
धर्मः अपिdharmaḥ apiдхарма также
तं जीवम् अनुगच्छतिtaṃ jīvam anugacchatiза тем дживой следует
त्वक्-अस्थि-मांसं शुक्रं चtvak-asthi-māṃsaṃ śukraṃ caкожу-кость-плоть, семя
शोणितं च महामतेśoṇitaṃ ca mahāmateи кровь, о премудрый
शरीरं वर्जयन्ति एतेśarīraṃ varjayanti eteтело покидают эти
जीवितेन विवर्जितम्jīvitena vivarjitamжизни лишённое
ततः धर्मसमायुक्तःtataḥ dharmasamāyuktaḥзатем дхармой наделённый
स जीवः सुखम् एधतेsa jīvaḥ sukham edhateтот джива счастьем процветает
इह लोके परे च एवiha loke pare ca evaв этом мире и в ином
किं भूयः कथयामि तेkiṃ bhūyaḥ kathayāmi teчто ещё поведаю тебе
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Услышано господина слово, с дхармою, высшее благо; тела разбор узнать мысль же моя рождается. Мёртвое, тела лишённое, тонкое, в незримость ушедшее, вне очей-предмета ставшее, — как дхарма следует?» Брихаспати сказал: «Земля, ветер, эфир, воды, свет пятый, разум, атман вместе — дхарму зрят всегда. Существ всех тут свидетелями суть непрестанно; с ними и та дхарма за тем дживой следует. Кожу-кость-плоть, семя и кровь, о премудрый, тело покидают эти, жизни лишённое. Затем дхармой наделённый, тот джива счастьем процветает в этом мире и в ином. Что ещё поведаю тебе?»

Версия

367b6bf383f3 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 04:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами