Нарада-пурана
Кешидхваджа и Кхандикья: плата учителю46.55-63
473 / 1701
LinuxЛистать
Нарада-пурана · 46.55-63

Keśidhvaja

Деванагари

न त्वां हंतुं विचार्यतैत्कोपं बाणं च मुंच वा ॥ ततः स मंत्रिभिः सार्द्धमेकांते सपुरोहितः
मंत्रयामास खांडिक्यः सर्वैरेव महामतिः ॥ तमूर्मंत्रिणो वध्यो रिपुरेष वशंगतः
हतेऽत्र पृथिवी सर्वा तव वश्या भविष्यति ॥ खांडिक्यश्चाह तान्सर्वानेवमेव न संशयः
हते तु पृथिवी सर्वा मम वश्या भविष्यति ॥ परलोकजयस्तस्य पृथिवी सकला मम
न हन्मि चेल्लोकजयो मम वयत्वस्सुंधरा ॥ परलोकजयोऽनंतः स्वल्पकालो महीजयः
तस्मान्नैनं हनिष्येऽहं यत्पृच्छति वदामि तत् ॥ ततस्तमभ्युपेत्याह खांडिक्यो जनको रिपुम्
प्रष्टव्यं यत्त्वया सर्वं तत्पृच्छ त्वं वदाम्यहम् ॥ ततः प्राह यथावृत्तं होमधेनुवधं मुने
ततश्च तं स पप्रच्छ प्रायश्चित्तं हि तद्रूतम् ॥ स चाचष्ट यथान्यायं मुने केशिध्वजाय तत्
प्रायश्चित्तमशेषं हि यद्वै तत्र विधीयते ॥ विदितार्थः स तेनैवमनुज्ञातो महात्मना

Транслитерация (IAST)

na tvāṃ haṃtuṃ vicāryataitkopaṃ bāṇaṃ ca muṃca vā || tataḥ sa maṃtribhiḥ sārddhamekāṃte sapurohitaḥ
maṃtrayāmāsa khāṃḍikyaḥ sarvaireva mahāmatiḥ || tamūrmaṃtriṇo vadhyo ripureṣa vaśaṃgataḥ
hate'tra pṛthivī sarvā tava vaśyā bhaviṣyati || khāṃḍikyaścāha tānsarvānevameva na saṃśayaḥ
hate tu pṛthivī sarvā mama vaśyā bhaviṣyati || paralokajayastasya pṛthivī sakalā mama
na hanmi cellokajayo mama vayatvassuṃdharā || paralokajayo'naṃtaḥ svalpakālo mahījayaḥ
tasmānnainaṃ haniṣye'haṃ yatpṛcchati vadāmi tat || tatastamabhyupetyāha khāṃḍikyo janako ripum
praṣṭavyaṃ yattvayā sarvaṃ tatpṛccha tvaṃ vadāmyaham || tataḥ prāha yathāvṛttaṃ homadhenuvadhaṃ mune
tataśca taṃ sa papraccha prāyaścittaṃ hi tadrūtam || sa cācaṣṭa yathānyāyaṃ mune keśidhvajāya tat
prāyaścittamaśeṣaṃ hi yadvai tatra vidhīyate || viditārthaḥ sa tenaivamanujñāto mahātmanā

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
naне
त्वांtvāṃтебя
हंतुंhaṃtuṃубить
विचार्यतैत्कोपंvicāryataitkopaṃпомышляй; этот гнев
बाणंbāṇaṃи стрелу
caи
मुंचmuṃcaоставь
वाили
ततःtataḥзатем
saон
मंत्रिभिःmaṃtribhiḥс советниками
सार्द्धमेकांतेsārddhamekāṃteвместе наедине
सपुरोहितःsapurohitaḥс домашним жрецом
मंत्रयामासmaṃtrayāmāsaсовещался
खांडिक्यःkhāṃḍikyaḥКхандикья
सर्वैरेवsarvairevaсо всеми именно
महामतिःmahāmatiḥвеликий разумом
तमूर्मंत्रिणोtamūrmaṃtriṇoему советники
वध्योvadhyoдолжен быть убит
रिपुरेषripureṣaэтот враг
वशंगतःvaśaṃgataḥво власть попавший
हतेऽत्रhate'traкогда он здесь убит
पृथिवीpṛthivīземля
सर्वाsarvāвся
तवtavaтебе
वश्याvaśyāподвластна
भविष्यतिbhaviṣyatiстанет
खांडिक्यश्चाहkhāṃḍikyaścāhaи Кхандикья сказал
तान्सर्वानेवमेवtānsarvānevamevaим всем: так именно
naнет
संशयःsaṃśayaḥсомнения
हतेhateкогда убит
तुtuже
पृथिवीpṛthivīземля
सर्वाsarvāвся
ममmamaмне
वश्याvaśyāподвластна
भविष्यतिbhaviṣyatiстанет
परलोकजयस्तस्यparalokajayastasyaпобеда над иным миром у него
पृथिवीpṛthivīземля
सकलाsakalāвся
ममmamaу меня
naне
हन्मिhanmiубиваю
चेल्लोकजयोcellokajayoесли — победа над миром
ममmamaмоя
वयत्वस्सुंधराvayatvassuṃdharāа земля — иное
परलोकजयोऽनंतःparalokajayo'naṃtaḥпобеда над иным миром бесконечна
स्वल्पकालोsvalpakāloкратковременна
महीजयःmahījayaḥпобеда над землёю
तस्मान्नैनंtasmānnainaṃоттого его не
हनिष्येऽहंhaniṣye'haṃубью я
यत्पृच्छतिyatpṛcchatiчто спрашивает
वदामिvadāmiскажу
तत्tatто
ततस्तमभ्युपेत्याहtatastamabhyupetyāhaзатем, подойдя к нему, сказал
खांडिक्योkhāṃḍikyoКхандикья
जनकोjanakoДжанака
रिपुम्ripumврагу
प्रष्टव्यंpraṣṭavyaṃо чём надо спросить
यत्त्वयाyattvayāчто тобою
सर्वंsarvaṃвсё
तत्पृच्छtatpṛcchaто спроси
त्वंtvaṃты
वदाम्यहम्vadāmyahamскажу я
ततःtataḥзатем
प्राहprāhaповедал
यथावृत्तंyathāvṛttaṃкак было
होमधेनुवधंhomadhenuvadhaṃубийство жертвенной коровы
मुनेmuneо муни
ततश्चtataścaи затем
तंtaṃего
saон
पप्रच्छpapracchaспросил
प्रायश्चित्तंprāyaścittaṃоб искуплении
हिhiведь
तद्रूतम्tadrūtamо том сказанном
saон
चाचष्टcācaṣṭaи изложил
यथान्यायंyathānyāyaṃкак подобает
मुनेmuneо муни
केशिध्वजायkeśidhvajāyaКешидхвадже
तत्tatто
प्रायश्चित्तमशेषंprāyaścittamaśeṣaṃискупление без остатка
हिhiведь
यद्वैyadvaiкакое именно
तत्रtatraтам
विधीयतेvidhīyateпредписано
विदितार्थःviditārthaḥузнавший дело
saон
तेनैवमनुज्ञातोtenaivamanujñātoим так отпущенный
महात्मनाmahātmanāвеликою душою
Литературный перевод

Кешидхваджа: «Не помышляй убить меня; оставь этот гнев и стрелу». Санандана: «Затем Кхандикья, великий разумом, совещался наедине со всеми — с советниками и с домашним жрецом. Ему советники сказали: „Этот враг, попавший во власть, должен быть убит; когда он здесь убит, вся земля станет тебе подвластна“. И Кхандикья сказал им всем: „Так, без сомнения: если он убит, вся земля станет мне подвластна; но у него — победа над иным миром, а у меня вся земля. Если же не убью — победа над миром моя, а земля иное. Победа над иным миром бесконечна, а победа над землёю кратковременна. Оттого я его не убью; о чём он спросит, то и скажу“. Затем, подойдя к нему, Кхандикья Джанака сказал врагу: „О чём тебе надо спросить, спроси всё; я скажу“. Тогда тот поведал, как было, убийство жертвенной коровы, о муни, и затем спросил его об искуплении, о том сказанном; и тот изложил Кешидхвадже как подобает, о муни, то искупление без остатка, какое там предписано. Узнав дело, отпущенный так тем великою душою...»

Версия

849299e45d77 · опубликовано 5 сент. 2026 г., 03:58:22 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами