Падма-пурана
Как Брахма избрал Пушкару1.15.282-294
485 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.15.282-294
Деванагари

जघन्यशायी पूर्वं स्यादुत्थायी गुरुवेश्मनि । यच्च शिष्येण कर्तव्यं कार्यमासेवनादिकम्
कृतमित्येव तत्सर्वं कृत्वा तिष्ठेत्तु पार्श्वतः । किंकरः सर्वकारी च सर्वकर्म सुकोविदः
शुचिर्दक्षो गुणोपेतो ब्रूयादिष्टमथोत्तरम् । चक्षुषा गुरुमव्यग्रो निरीक्षेत जितेंद्रियः
नाभुक्तवति चाश्नीयादपीतवति नो पिबेत् । नतिष्ठति तथासीत न सुप्तेनैवसंविशेत्
उत्तानाभ्यां च पाणिभ्यां पादावस्यमृदुस्पृशेत् । दक्षिणं दक्षिणेनैव सव्यं सव्येन पीडयेत्
अभिवाद्य गुरु ब्रूयादभिधां स्वां ब्रुवन्निति । इदं करिष्ये भगवन्निदं चापि मया कृतम्
इति सर्व च विज्ञाप्य निवेद्य गुरवे धनम् । कुर्यात्कृतं च तत्सर्वमाख्येयं गुरवे पुनः
यांस्तु गंधान्रसान्वापि ब्रह्मचारी न सेवते । सेवेततान्समावृत्य इति धर्मेषु निश्चयः
ये केचिद्दिस्तरेणोक्ता नियमा ब्रह्मचारिणः । तान्सर्वाननुगृह्णीयाद्धक्तश्शिष्यश्च वै गुरोः:
स एवं गुरवे प्रीतिमुपकृत्य यथाबलम् । अग्राम्येष्वाश्रमेष्वेवं शिष्यो वर्तेत कर्मणा
वेदवेदौ तथा वेदान्वेदार्थांश्च तथा द्विजः । भिक्षाभुगप्यधःशायी समधीत्य गुरोर्मुखात्
वेदव्रतोपयोगी च चतुर्थांशेन योगतः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावर्तेद्यथाविधि
धर्मान्वितैर्युतोदारैरग्नीनावाह्य पूजयेत् । द्वितीयमायुषो भागं गृहमेधी समाचरेत्

Транслитерация (IAST)

jaghanyaśāyī pūrvaṃ syādutthāyī guruveśmani | yacca śiṣyeṇa kartavyaṃ kāryamāsevanādikam
kṛtamityeva tatsarvaṃ kṛtvā tiṣṭhettu pārśvataḥ | kiṃkaraḥ sarvakārī ca sarvakarma sukovidaḥ
śucirdakṣo guṇopeto brūyādiṣṭamathottaram | cakṣuṣā gurumavyagro nirīkṣeta jiteṃdriyaḥ
nābhuktavati cāśnīyādapītavati no pibet | natiṣṭhati tathāsīta na suptenaivasaṃviśet
uttānābhyāṃ ca pāṇibhyāṃ pādāvasyamṛduspṛśet | dakṣiṇaṃ dakṣiṇenaiva savyaṃ savyena pīḍayet
abhivādya guru brūyādabhidhāṃ svāṃ bruvanniti | idaṃ kariṣye bhagavannidaṃ cāpi mayā kṛtam
iti sarva ca vijñāpya nivedya gurave dhanam | kuryātkṛtaṃ ca tatsarvamākhyeyaṃ gurave punaḥ
yāṃstu gaṃdhānrasānvāpi brahmacārī na sevate | sevetatānsamāvṛtya iti dharmeṣu niścayaḥ
ye keciddistareṇoktā niyamā brahmacāriṇaḥ | tānsarvānanugṛhṇīyāddhaktaśśiṣyaśca vai guroḥ:
sa evaṃ gurave prītimupakṛtya yathābalam | agrāmyeṣvāśrameṣvevaṃ śiṣyo varteta karmaṇā
vedavedau tathā vedānvedārthāṃśca tathā dvijaḥ | bhikṣābhugapyadhaḥśāyī samadhītya gurormukhāt
vedavratopayogī ca caturthāṃśena yogataḥ | gurave dakṣiṇāṃ dattvā samāvartedyathāvidhi
dharmānvitairyutodārairagnīnāvāhya pūjayet | dvitīyamāyuṣo bhāgaṃ gṛhamedhī samācaret

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
कर्म-अतिरेकेणkarma-atirekeṇaсверх положенного дела
गुरोःguroḥу наставника
अध्येतव्यम्adhyetavyamдолжно учиться
बुभूषताbubhūṣatāжелающему преуспеть
दक्षिणानाम्dakṣiṇānāmдаров
प्रदापीpradāpīподающий
स्यात्syātда будет
आहूतःāhūtaḥпризванный
गुरुम्gurumк наставнику
आश्रयेत्āśrayetда прибегнет
जघन्य-शायीjaghanya-śāyīложащийся последним
पूर्वम्pūrvamпрежде
उत्थायीutthāyīвстающий
गुरु-वेश्मनिguru-veśmaniв доме наставника
यत्yatчто
caи
शिष्येणśiṣyeṇaучеником
कर्तव्यम्kartavyamдолжно быть сделано
कार्यम्kāryamдело
आसेवन-आदिकम्āsevana-ādikamслужение и прочее
कृतम्kṛtamсделано
इतिitiтак
एवevaже
तत्tatто
सर्वम्sarvamвсё
कृत्वाkṛtvāсовершив
तिष्ठेत्tiṣṭhetда стоит
तुtuже
पार्श्वतःpārśvataḥсбоку
किंकरःkiṃkaraḥслуга
सर्व-कारीsarva-kārīвсё делающий
सर्व-कर्म-सु-कोविदःsarva-karma-su-kovidaḥвесьма сведущий во всяком деле
शुचिःśuciḥчистый
दक्षःdakṣaḥумелый
गुण-उपेतःguṇa-upetaḥнаделённый достоинствами
ब्रूयात्brūyātда говорит
इष्टम्iṣṭamжеланное
अथathaже
उत्तरम्uttaramв ответ
चक्षुषाcakṣuṣāвзором
गुरुम्gurumнаставника
अव्यग्रःavyagraḥневозмутимый
निरीक्षेतnirīkṣetaда созерцает
जित-इन्द्रियःjita-indriyaḥобуздавший чувства
naне
अभुक्तवतिabhuktavatiкогда тот не поел
अश्नीयात्aśnīyātда ест
अपीतवतिapītavatiкогда тот не пил
नोnoне
पिबेत्pibetда пьёт
तिष्ठतिtiṣṭhatiкогда тот стоит
तथाtathāтак
आसीतāsītaда сидит
सुप्तेनsuptenaкогда тот спит
संविशेत्saṃviśetда ложится
उत्तानाभ्याम्uttānābhyāmраскрытыми
पाणिभ्याम्pāṇibhyāmладонями
पादौpādauстопы
अस्यasyaего
मृदुmṛduмягко
स्पृशेत्spṛśetда касается
दक्षिणम्dakṣiṇamправую
दक्षिणेनdakṣiṇenaправою
सव्यम्savyamлевую
सव्येनsavyenaлевою
पीडयेत्pīḍayetда разминает
अभिवाद्यabhivādyaпоприветствовав
ब्रूयात्brūyātда говорит
अभिधाम्abhidhāmимя
स्वाम्svāmсвоё
ब्रुवन्bruvanназывая
इदम्idamэто
करिष्येkariṣyeсделаю
भगवन्bhagavanо владыка
मयाmayāмною
इतिitiтак
सर्वम्sarvamвсё
विज्ञाप्यvijñāpyaдоложив
निवेद्यnivedyaподнеся
गुरवेguraveнаставнику
धनम्dhanamдобро
कुर्यात्kuryātда совершает
आख्येयम्ākhyeyamдолжно быть сказано
पुनःpunaḥвновь
यान्yānкоторые
गन्धान्gandhānблаговония
रसान्rasānуслады
वा अपिvā apiили же
ब्रह्मचारीbrahmacārīбрахмачарин
naне
सेवतेsevateне вкушает
सेवेतsevetaда вкушает
तान्tānих
समावृत्यsamāvṛtyaпо возвращении
धर्मेषुdharmeṣuв дхармах
निश्चयःniścayaḥрешение
येyeкоторые
केचित्kecitкакие-либо
विस्तरेणvistareṇaподробно
उक्ताःuktāḥсказаны
नियमाःniyamāḥобеты
ब्रह्मचारिणःbrahmacāriṇaḥбрахмачарина
तान्tānих
सर्वान्sarvānвсе
अनुगृह्णीयात्anugṛhṇīyātда примет
भक्तःbhaktaḥпреданный
शिष्यःśiṣyaḥученик
caи
वैvaiже
सःsaḥон
एवम्evamтак
प्रीतिम्prītimрадость
उपकृत्यupakṛtyaдоставив
यथा-बलम्yathā-balamпо силам
अग्राम्येषुagrāmyeṣuв неградских
आश्रमेषुāśrameṣuашрамах
वर्तेतvartetaда живёт
कर्मणाkarmaṇāделом
वेद-वेदौveda-vedauдве Веды
तथाtathāтакже
वेदान्vedānВеды
वेद-अर्थान्veda-arthānсмыслы Вед
caи
द्विजःdvijaḥдваждырождённый
भिक्षा-भुक्bhikṣā-bhukпитающийся подаянием
अपिapiже
अधः-शायीadhaḥ-śāyīспящий на земле
समधीत्यsamadhītyaвыучив
गुरोःguroḥу наставника
मुखात्mukhātиз уст
वेद-व्रत-उपयोगीveda-vrata-upayogīисполняющий обеты Вед
चतुर्थ-अंशेनcaturtha-aṃśenaчетвертью
योगतःyogataḥпо мере
दत्त्वाdattvāдав
समावर्तेत्samāvartetда возвратится
धर्म-अन्वितैःdharma-anvitaiḥсопряжёнными с дхармою
युत-उदारैःyuta-udāraiḥсо щедрыми
अग्नीन्agnīnогни
आवाह्यāvāhyaпризвав
पूजयेत्pūjayetда почитает
द्वितीयम्dvitīyamвторую
आयुषःāyuṣaḥжизни
भागम्bhāgamчасть
गृह-मेधीgṛha-medhīдомохозяин
समाचरेत्samācaretда проводит
Литературный перевод

«Сверх положенного дела должно учиться у наставника желающему преуспеть; подающим дары да будет он и, призванный, да прибегнет к наставнику. В доме наставника да ложится он последним и встаёт прежде [него]; и всё, что должно быть сделано учеником, — служение и прочее, — совершив то как должное, да стоит он сбоку: слуга, всё делающий, весьма сведущий во всяком деле, чистый, умелый, наделённый достоинствами; да говорит он в ответ желанное. Невозмутимый, обуздавший чувства, да созерцает он наставника взором. Да не ест он, когда тот не поел, да не пьёт, когда тот не пил; да сидит, когда тот стоит, и ложится, когда тот спит. Раскрытыми ладонями да касается он мягко стоп его — правой правою, левую левою разминая. Поприветствовав, да говорит он, называя своё имя: „Это сделаю я, о владыка, и это мною сделано“. Доложив так обо всём и поднеся наставнику добро, да совершает он [дело]; и сделанное вновь должно быть сказано наставнику. Те благовония и услады, которых брахмачарин не вкушает, — да вкушает он их по возвращении: таково решение в дхармах. Какие бы обеты брахмачарина ни были сказаны подробно, все их да примет преданный ученик наставника. Доставив так наставнику радость по силам, да живёт ученик делом в неградских ашрамах. Выучив из уст наставника две Веды, и Веды, и смыслы Вед, — дваждырождённый, питающийся подаянием и спящий на земле, исполняющий обеты Вед четвертью [жизни], дав наставнику дар, да возвратится он по чину; и, призвав огни, да почитает их со щедрыми, сопряжёнными с дхармою. Вторую часть жизни да проводит он домохозяином».

Версия

9c07c0dd4028 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:26 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами