नारद उवाच
इयं रूपवती नाम वेश्यासीदन्यजन्मनि । साम्प्रतं तव भार्या या सत्याचारातिसुन्दरी
वेश्याधर्मेण वर्तेत यथोद्दिष्टेन भाविनी । कुर्वती किल कर्माणि शुभानि द्विजशासनात्
देवदास इति ख्यातो हेमकारो भवानभूत् । पूर्वजन्मनि वै तस्या रुचेर्भर्ता भुजङ्गमः
इयं भवन्तं भजते रुची रूपवती पुनः । व्ययार्थमयनं धर्मं स्थिता विज्ञानमुत्तमम्
आकर्ण्य चैकदा धर्मं वैशाखस्नानसम्भवम् । चक्रे धर्मवती तोये स्नानं मेषगते रवौ
दानं दत्तवती दक्षा वेश्या रूपवती सदा । ब्राह्मणाय नमस्कारं भक्त्यादरपुरःसरम्
स तया देवदासस्त्वं बोधितः स्नेहयन्त्रितः । कृतवान्बुद्धितः स्नानं माधवे मासि सादरम्
तत्र त्रेतायुगस्यादौ तृतीयामाप्य निर्मलाम् । सुवर्णकारं सोवाच देवदासं तमादरात्
उत्तमं कुरु सौवर्णं मधुसूदनमच्युतम् । पूजयित्वा यवैर्देवमेतैः सन्तर्प्य चानलम्
ब्राह्मणाय च दास्यामि ब्राह्मणानामनुज्ञया । दानमेतत्पुराणेषु कथ्यते तत्र चाक्षयम्
अक्षयेति तृतीयासौ ब्राह्मणेभ्यः श्रुतं मया । शुक्ला वैशाखमासस्य तदक्षयफलप्रदम्
अस्यां दास्यामि तं हैमं मधुसूदनमव्ययम्
इति तस्या वचः श्रुत्वा मधुरं हेमकारकः । चक्रे सुवर्णप्रतिमामच्युतस्यापि सुन्दरीम्
सत्यभावेन धर्मार्थमिति चौर्यविवर्जितः । यथोद्दिष्टस्य चन्द्रस्य प्रतिमां लक्षणान्विताम्
iyaṃ rūpavatī nāma veśyāsīdanyajanmani | sāmprataṃ tava bhāryā yā satyācārātisundarī
veśyādharmeṇa varteta yathoddiṣṭena bhāvinī | kurvatī kila karmāṇi śubhāni dvijaśāsanāt
devadāsa iti khyāto hemakāro bhavānabhūt | pūrvajanmani vai tasyā rucerbhartā bhujaṅgamaḥ
iyaṃ bhavantaṃ bhajate rucī rūpavatī punaḥ | vyayārthamayanaṃ dharmaṃ sthitā vijñānamuttamam
ākarṇya caikadā dharmaṃ vaiśākhasnānasambhavam | cakre dharmavatī toye snānaṃ meṣagate ravau
dānaṃ dattavatī dakṣā veśyā rūpavatī sadā | brāhmaṇāya namaskāraṃ bhaktyādarapuraḥsaram
sa tayā devadāsastvaṃ bodhitaḥ snehayantritaḥ | kṛtavānbuddhitaḥ snānaṃ mādhave māsi sādaram
tatra tretāyugasyādau tṛtīyāmāpya nirmalām | suvarṇakāraṃ sovāca devadāsaṃ tamādarāt
uttamaṃ kuru sauvarṇaṃ madhusūdanamacyutam | pūjayitvā yavairdevametaiḥ santarpya cānalam
brāhmaṇāya ca dāsyāmi brāhmaṇānāmanujñayā | dānametatpurāṇeṣu kathyate tatra cākṣayam
akṣayeti tṛtīyāsau brāhmaṇebhyaḥ śrutaṃ mayā | śuklā vaiśākhamāsasya tadakṣayaphalapradam
asyāṃ dāsyāmi taṃ haimaṃ madhusūdanamavyayam
iti tasyā vacaḥ śrutvā madhuraṃ hemakārakaḥ | cakre suvarṇapratimāmacyutasyāpi sundarīm
satyabhāvena dharmārthamiti cauryavivarjitaḥ | yathoddiṣṭasya candrasya pratimāṃ lakṣaṇānvitām
«„Она по имени Рупавати была блудницею в ином рождении, — ныне же твоя жена, правдивого нрава, весьма прекрасная. По обычаю блудниц жила она, как указано, — совершая, однако, благие деяния по наставлению брахмана. Прославленный как Девадаса, золотых дел мастер, был ты; в прежнем рождении Ручи муж, повеса. Она тебя почитает — Ручи, Рупавати, вновь; ради траты — прибежище, дхарму, утвердившаяся, знание наилучшее. И однажды, услышав дхарму, рождённую омовением в вайшакхе, совершила праведная омовение в воде, когда солнце было в Овне; дар подала умелая блудница Рупавати, всегда брахману поклон с преданностью и почтением. Ею, Девадаса, вразумлён ты был, любовью связанный, и разумно совершил омовение в месяце мадхаве, с почтением. Там, в начале Трета-юги, достигнув чистой третьей, золотых дел мастеру, тому Девадасе, она с почтением сказала: „Сделай наилучшего, золотого Убийцу Мадху, Ачьюту; почтив бога ячменём и ими насытив огонь, я дам его брахману с дозволения брахманов. Этот дар в пуранах сказывается нетленным; „акшая“ — та третья, от брахманов слышано мною, светлая, месяца вайшакхи, — она дарует нетленный плод. В неё дам я того золотого Убийцу Мадху, нетленного“. Услышав её сладкую речь, золотых дел мастер сделал золотое изваяние Ачьюты, прекрасное, с истинным чувством, ради дхармы, — так, чуждый воровства“.»
7d3788135a5d · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:50 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Замысел исходит от блудницы, а не от мастера, и обоснован ссылкой на услышанное от брахманов. Мастер же оказывается праведен ровно в том, в чём мог бы схитрить: сделал изваяние, «чуждый воровства», — не подмешав в золото.