Vasiṣṭha
विमानेनार्कवर्णेन भास्वता देववन्नृपः ॥ ददर्श च तदा राजा क्षुधितः स्वं कलेवरम्
पुरोहितं ददर्शाथ होतारं जाह्नवीतटे ॥ तद्दृष्ट्वाऽसावपि नृपः पप्रच्छ मुनिसत्तमम्
क्षुधायाः कारणं किं मे स होता तमुवाच ह ॥ तिलधेनुं भवान्राजञ्जलधेनुं च सत्तम
घृतधेनुं च धेनुं च रसधेनुं च पार्थिव ॥ देहि शीघ्रं येन भवान्क्षुधया वर्ज्जितो भवेः
तपते यावदादित्यस्तपते वापि चन्द्रमाः ॥ एवमुक्तस्ततो राजा तं पुनः पृष्टवानिदम्
कथं सा दीयते ब्रह्मंस्तिलधेनुर्जिगीषुभिः ॥ भुङ्क्ते स्वर्गं च विप्रेन्द्र तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः
vimānenārkavarṇena bhāsvatā devavannṛpaḥ || dadarśa ca tadā rājā kṣudhitaḥ svaṃ kalevaram
purohitaṃ dadarśātha hotāraṃ jāhnavītaṭe || taddṛṣṭvā'sāvapi nṛpaḥ papraccha munisattamam
kṣudhāyāḥ kāraṇaṃ kiṃ me sa hotā tamuvāca ha || tiladhenuṃ bhavānrājañjaladhenuṃ ca sattama
ghṛtadhenuṃ ca dhenuṃ ca rasadhenuṃ ca pārthiva || dehi śīghraṃ yena bhavānkṣudhayā varjjito bhaveḥ
tapate yāvadādityastapate vāpi candramāḥ || evamuktastato rājā taṃ punaḥ pṛṣṭavānidam
kathaṃ sā dīyate brahmaṃstiladhenurjigīṣubhiḥ || bhuṅkte svargaṃ ca viprendra tanmamācakṣva pṛcchataḥ
«Колесницею солнечного цвета, сияющею, как бог, царь — и увидел тогда царь, голодный, своё тело. Увидел затем пурохиту, хотара, на берегу Джахнави; то увидев, и он, царь, спросил лучшего из мудрецов: „Какая причина голода у меня?“ Тот хотар ему сказал: „Тиладхену, ты, о царь, и джаладхену, о превосходнейший, и гхритадхену, и корову, и расадхену, о царь, дай скоро, — которым ты стал бы лишённым голода, доколе греет Адитья или также месяц“. Так сказанный, затем царь снова спросил его: „Как она даётся, о брахман, — тиладхену, желающими победить? И вкушает небо, о владыка брахманов? То мне поведай, спрашивающему“».
61426a2916ee · опубликовано 4 сент. 2026 г., 04:11:36 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Решение приходит не сверху, а от домашнего жреца, который стоит на берегу реки. Помощь оказалась там же, где была всегда, — у того, кого при жизни не дослушали.
Лекарство названо по имени: коровы из сезама, воды, топлёного масла, соков. Пища, которой не дали, возвращается в виде подобия коровы — источника пищи как такового.
И срок обещан долгий: доколе греет солнце или месяц. Одно упущение стоило посмертного голода, одно исправление снимает его навсегда.