Soma
नर्त्तका गायनाश्चैव तथा रङ्गोपजीविनः ॥ वेदविक्रयिणश्चैव सर्वे याजकयाजकाः
राजोपसेवकाश्चैव वाणिज्यक्रयविक्रयाः ॥ ब्रह्मयोन्यां समुत्पन्नाः सङ्कीर्णा पतिताश्च ये
असंस्कारप्रवृत्ताश्च शूद्रकर्मोपजीविनः ॥ शूद्रकर्मकरा ये च गणका ग्रामयाजकाः
दीक्षितः क्रोडपृष्ठश्च यश्च वार्धुषिको द्विजः ॥ विक्रेतारो रसानां च ये च वैश्योपजीविनः
तस्करा लेखकाराश्च याजका रङ्गकारकाः ॥ शौलिका गिरिका ये च दाम्भिका ये च माधवि
सर्वकर्मकरा ये च सर्वविक्रयिणस्तथा ॥ एतान्न भोजयेच्छ्राद्धे पित्रर्थे च वसुन्धरे
दूराध्वानं गता ये च तत्र कर्मोपजीविनः ॥ रस विक्रयिणश्चैव शैलूषस्तिलविक्रयी
narttakā gāyanāścaiva tathā raṅgopajīvinaḥ || vedavikrayiṇaścaiva sarve yājakayājakāḥ
rājopasevakāścaiva vāṇijyakrayavikrayāḥ || brahmayonyāṃ samutpannāḥ saṅkīrṇā patitāśca ye
asaṃskārapravṛttāśca śūdrakarmopajīvinaḥ || śūdrakarmakarā ye ca gaṇakā grāmayājakāḥ
dīkṣitaḥ kroḍapṛṣṭhaśca yaśca vārdhuṣiko dvijaḥ || vikretāro rasānāṃ ca ye ca vaiśyopajīvinaḥ
taskarā lekhakārāśca yājakā raṅgakārakāḥ || śaulikā girikā ye ca dāmbhikā ye ca mādhavi
sarvakarmakarā ye ca sarvavikrayiṇastathā || etānna bhojayecchrāddhe pitrarthe ca vasundhare
dūrādhvānaṃ gatā ye ca tatra karmopajīvinaḥ || rasa vikrayiṇaścaiva śailūṣastilavikrayī
«Плясуны и певцы также, и сценою живущие; и Веду продающие, все жрецы жрецов; и царю прислуживающие, торговлей, куплей-продажей; в брахманском лоне рождённые, смешанные и падшие которые; и без обрядов живущие, шудриным делом кормящиеся; которые шудрино дело делают, счётчики, деревенские жрецы; посвящённый, кродхаприштха, и который ростовщик-дваждырождённый; продавцы соков, и которые вайшьим делом живут; воры, писцы, жрецы, красильщики; мытари, горцы которые, и лицемеры которые, о Мадхави; и которые всякое дело делают, и всякое продающие также, — этих да не кормит на шраддхе, ради отца, о Васундхара. И которые ушли дальней дорогой, там делом живущие; продавцы соков, и актёр, торговец сезамом...»
fa640979b35f · опубликовано 4 сент. 2026 г., 14:14:29 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Ядро списка — те, кто торгует священным: продающие Веду, наёмные жрецы, деревенские требоисправители. Их отвергают за ремесло из святыни.
Рядом попали плясуны, певцы, писцы и красильщики — люди обычных занятий. Мерою стало сословное подозрение, а не поведение.
Вор, лицемер и ростовщик в том же ряду, что и актёр. Читателю стоит различать здесь то, что сказано по существу, и то, что сказано по предрассудку.