Вишну-пурана
Мариша и род Дакши1.15.5-10
246 / 1027
Вишну-пурана · 1.15.5-10
Деванагари

द्रुमक्षयम् अथो दृष्ट्वा किंचिच् छिष्टेषु शाखिषु उपगम्याब्रवीद् एतान् राजा सोमः प्रजापतीन् ।
कोपं यच्छत राजानः शृणुध्वं च वचो मम संधानं वः करिष्यामि सह क्षितिरुहैर् अहम् ।
रत्नभूता च कन्येयं वार्क्षेयी वरवर्णिनी भविष्यं जानता पूर्वं मया गोभिर् विवर्धिता ।
मारिषा नाम नाम्नैषा वृक्षाणाम् इति निर्मिता भार्या वो ऽस्तु महाभागा ध्रुवं वंशविवर्धिनी ।
युष्माकं तेजसो ऽर्धेन मम चार्धेन तेजसः अस्याम् उत्पत्स्यते विद्वान् दक्षो नाम प्रजापतिः ।
मम चांशेन संयुक्तो युष्मत्तेजोमयेन वै अग्निनाग्निसमो भूयः प्रजाः संवर्धयिष्यति ।

Транслитерация (IAST)

drumakṣayam atho dṛṣṭvā kiṃcic chiṣṭeṣu śākhiṣu upagamyābravīd etān rājā somaḥ prajāpatīn /
kopaṃ yacchata rājānaḥ śṛṇudhvaṃ ca vaco mama saṃdhānaṃ vaḥ kariṣyāmi saha kṣitiruhair aham /
ratnabhūtā ca kanyeyaṃ vārkṣeyī varavarṇinī bhaviṣyaṃ jānatā pūrvaṃ mayā gobhir vivardhitā /
māriṣā nāma nāmnaiṣā vṛkṣāṇām iti nirmitā bhāryā vo 'stu mahābhāgā dhruvaṃ vaṃśavivardhinī /
yuṣmākaṃ tejaso 'rdhena mama cārdhena tejasaḥ asyām utpatsyate vidvān dakṣo nāma prajāpatiḥ /
mama cāṃśena saṃyukto yuṣmattejomayena vai agnināgnisamo bhūyaḥ prajāḥ saṃvardhayiṣyati /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
द्रुम-क्षयम्druma-kṣayamистребление деревьев
अथोathoи вот
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
किंचित्kiṃcitнемного
शिष्टेषुśiṣṭeṣuкогда осталось
शाखिषुśākhiṣuветвистых
उपगम्यupagamyaподойдя
अब्रवीत्abravītсказал
एतान्etānим
राजाrājāцарь
सोमःsomaḥСома
प्रजापतीन्prajāpatīnвладыкам потомства
कोपम्kopamгнев
यच्छतyacchataудержите
राजानःrājānaḥо цари
शृणुध्वम्śṛṇudhvamвыслушайте
caи
वचःvacaḥслово
ममmamaмоё
संधानम्saṃdhānamпримирение
वःvaḥваше
करिष्यामिkariṣyāmiустрою
सहsahaс
क्षिति-रुहैःkṣiti-ruhaiḥс деревьями
अहम्ahamя
रत्न-भूताratna-bhūtāставшая сокровищем
caи
कन्याkanyāдева
इयम्iyamэта
वार्क्षेयीvārkṣeyīдочь деревьев
वर-वर्णिनीvara-varṇinīпрекрасная обликом
भविष्यम्bhaviṣyamбудущее
जानताjānatāзнающим
पूर्वम्pūrvamзаранее
मयाmayāмною
गोभिःgobhiḥлучами
विवर्धिताvivardhitāвзращена
मारिषाmāriṣāМариша
नामnāmaпо имени
नाम्नाnāmnāименем
एषाeṣāэта
वृक्षाणाम्vṛkṣāṇāmу деревьев
इतिitiтак
निर्मिताnirmitāсотворена
भार्याbhāryāженою
वःvaḥвашей
अस्तुastuда будет
महा-भागाmahā-bhāgāмногосчастливая
ध्रुवम्dhruvamнепременно
वंश-विवर्धिनीvaṃśa-vivardhinīумножающая род
युष्माकम्yuṣmākamвашего
तेजसःtejasaḥсияния
अर्धेनardhenaполовиной
ममmamaмоего
caи
अर्धेनardhenaполовиной
तेजसःtejasaḥсияния
अस्याम्asyāmв ней
उत्पत्स्यतेutpatsyateродится
विद्वान्vidvānмудрый
दक्षःdakṣaḥДакша
नामnāmaпо имени
प्रजापतिःprajāpatiḥвладыка потомства
ममmamaмоею
caи
अंशेनaṃśenaдолей
संयुक्तःsaṃyuktaḥнаделённый
युष्मत्-तेजः-मयेनyuṣmat-tejaḥ-mayenaисполненный вашего сияния
वैvaiпоистине
अग्निनाagnināогнём
अग्नि-समःagni-samaḥподобный огню
भूयःbhūyaḥвновь
प्रजाःprajāḥживущих
संवर्धयिष्यतिsaṃvardhayiṣyatiумножит
Литературный перевод

Увидев истребление деревьев, когда ветвистых осталось немного, царь Сома подошёл к тем владыкам потомства и сказал: «Удержите гнев, о цари, и выслушайте моё слово: я устрою вам примирение с деревьями. Эта прекрасная дева, ставшая сокровищем, — дочь деревьев, и, зная будущее, я заранее взрастил её своими лучами. Имя ей Мариша; сотворена она деревьями. Да будет она вашею женою, многосчастливая, непременно умножающая род. От половины вашего сияния и половины моего родится в ней мудрый владыка потомства по имени Дакша; наделённый моею долей и исполненный вашего сияния-огня, подобный огню, он вновь умножит живущих».

Версия

91ebf487ba12 · опубликовано 21 авг. 2026 г., 23:47:36 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами