Вишну-пурана
Мариша и род Дакши1.15.109-117
263 / 1027
Вишну-пурана · 1.15.109-117
Деванагари

पृथिवीविषयं सर्वम् अरुन्धत्याम् अजायत संकल्पायास् तु सर्वात्मा जज्ञे संकल्प एव च ।
ये त्व् अनेकवसुप्राणा देवा ज्योतिःपुरोगमाः वसवो ऽष्टौ समाख्यातास् तेषां वक्ष्यामि विस्तरम् ।
आपो ध्रुवश् च सोमश् च धरश् चैवानिलो ऽनलः प्रत्यूषश् च प्रभासश् च वसवो नामभिः स्मृताः ।
आपस्य पुत्रो वैतण्डः श्रमः श्रान्तो ऽधुनिस् तथा ध्रुवस्य पुत्रो भगवान् कालो लोकप्रकालनः ।
सोमस्य भगवान् वर्चा वर्चस्वी येन जायते ।
धरस्य पुत्रो द्रविणो हुतहव्यवहस् तथा मनोहरायां शिशिरः प्राणो ऽथ रवणस् तथा ।
अनिलस्य शिवा भार्या तस्याः पुत्रः पुरोजवः अविज्ञातगतिश् चैव द्वौ पुत्राव् अनिलस्य तु ।
अग्निपुत्रः कुमारस् तु शरस्तम्बे व्यजायत तस्य शाखो विशाखश् च नैगमेयश् च पृष्ठजाः ।
अपत्यं कृत्तिकानां तु कार्त्तिकेय इति स्मृतः ।

Транслитерация (IAST)

pṛthivīviṣayaṃ sarvam arundhatyām ajāyata saṃkalpāyās tu sarvātmā jajñe saṃkalpa eva ca /
ye tv anekavasuprāṇā devā jyotiḥpurogamāḥ vasavo 'ṣṭau samākhyātās teṣāṃ vakṣyāmi vistaram /
āpo dhruvaś ca somaś ca dharaś caivānilo 'nalaḥ pratyūṣaś ca prabhāsaś ca vasavo nāmabhiḥ smṛtāḥ /
āpasya putro vaitaṇḍaḥ śramaḥ śrānto 'dhunis tathā dhruvasya putro bhagavān kālo lokaprakālanaḥ /
somasya bhagavān varcā varcasvī yena jāyate /
dharasya putro draviṇo hutahavyavahas tathā manoharāyāṃ śiśiraḥ prāṇo 'tha ravaṇas tathā /
anilasya śivā bhāryā tasyāḥ putraḥ purojavaḥ avijñātagatiś caiva dvau putrāv anilasya tu /
agniputraḥ kumāras tu śarastambe vyajāyata tasya śākho viśākhaś ca naigameyaś ca pṛṣṭhajāḥ /
apatyaṃ kṛttikānāṃ tu kārttikeya iti smṛtaḥ /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
पृथिवी-विषयम्pṛthivī-viṣayamвсё, что относится к земле
सर्वम्sarvamвсё
अरुन्धत्याम्arundhatyāmу Арундхати
अजायतajāyataродилось
संकल्पायाःsaṃkalpāyāḥу Санкалпы
तुtuже
सर्व-आत्माsarva-ātmāвсеобъемлющий
जज्ञेjajñeродился
संकल्पःsaṃkalpaḥСанкалпа; Замысел
एवevaже
caи
येyeкоторые
तुtuже
अनेक-वसु-प्राणाःaneka-vasu-prāṇāḥчья жизнь — многие блага
देवाःdevāḥбоги
ज्योतिः-पुरोगमाःjyotiḥ-purogamāḥсо светом во главе
वसवःvasavaḥВасу
अष्टौaṣṭauвосемь
समाख्याताःsamākhyātāḥназваны
तेषाम्teṣāmо них
वक्ष्यामिvakṣyāmiповедаю
विस्तरम्vistaramподробно
आपःāpaḥАпа
ध्रुवःdhruvaḥДхрува
caи
सोमःsomaḥСома
caи
धरःdharaḥДхара
caи
एवevaже
अनिलःanilaḥАнила
अनलःanalaḥАнала
प्रत्यूषःpratyūṣaḥПратьюша
caи
प्रभासःprabhāsaḥПрабхаса
caи
वसवःvasavaḥВасу
नामभिःnāmabhiḥпо именам
स्मृताःsmṛtāḥназваны
आपस्यāpasyaу Апы
पुत्रःputraḥсын
वैतण्डःvaitaṇḍaḥВайтанда
श्रमःśramaḥШрама
श्रान्तःśrāntaḥШранта
अधुनिःadhuniḥАдхуни
तथाtathāтакже
ध्रुवस्यdhruvasyaу Дхрувы
पुत्रःputraḥсын
भगवान्bhagavānвладыка
कालःkālaḥВремя
लोक-प्रकालनःloka-prakālanaḥгонитель миров
सोमस्यsomasyaу Сомы
भगवान्bhagavānвладыка
वर्चाःvarcāḥВарчас
वर्चस्वीvarcasvīблистательным
येनyenaкем
जायतेjāyateстановится
धरस्यdharasyaу Дхары
पुत्रःputraḥсын
द्रविणःdraviṇaḥДравина
हुत-हव्य-वहःhuta-havya-vahaḥХутахавьяваха
तथाtathāтакже
मनोहरायाम्manoharāyāmу Манохары
शिशिरःśiśiraḥШишира
प्राणःprāṇaḥПрана
अथathaи
रवणःravaṇaḥРавана
तथाtathāтакже
अनिलस्यanilasyaу Анилы
शिवाśivāШива
भार्याbhāryāжена
तस्याःtasyāḥу неё
पुत्रःputraḥсын
पुरोजवःpurojavaḥПуроджава
अविज्ञात-गतिःavijñāta-gatiḥАвиджнятагати
caи
एवevaже
द्वौdvauдвое
पुत्रौputrauсыновей
अनिलस्यanilasyaу Анилы
तुtuже
अग्नि-पुत्रःagni-putraḥсын Огня
कुमारःkumāraḥКумара
तुtuже
शर-स्तम्बेśara-stambeв тростниковой заросли
व्यजायतvyajāyataродился
तस्यtasyaу него
शाखःśākhaḥШакха
विशाखःviśākhaḥВишакха
caи
नैगमेयःnaigameyaḥНайгамея
caи
पृष्ठ-जाःpṛṣṭha-jāḥрождённые следом
अपत्यम्apatyamдитя
कृत्तिकानाम्kṛttikānāmу Криттик
तुtuже
कार्त्तिकेयःkārttikeyaḥКарттикея
इतिitiтак
स्मृतःsmṛtaḥименуется
Литературный перевод

У Арундхати родилось всё, что относится к земле, а у Санкалпы родился всеобъемлющий Замысел. Те боги, чья жизнь — многие блага, со Светом во главе, названы восемью Васу; о них поведаю подробно. Апа, Дхрува, Сома, Дхара, Анила, Анала, Пратьюша и Прабхаса — вот Васу по именам. У Апы сын Вайтанда, Шрама, Шранта и Адхуни; у Дхрувы сын — владыка Время, гонитель миров; у Сомы — владыка Варчас, кем становятся блистательными; у Дхары сыновья Дравина и Хутахавьяваха, а у Манохары — Шишира, Прана и Равана. Жена Анилы — Шива, сын её Пуроджава и Авиджнятагати — двое сыновей Анилы. А сын Огня, Кумара, родился в тростниковой заросли; за ним родились Шакха, Вишакха и Найгамея. Дитя Криттик именуется Карттикеей.

Версия

b98f61b2fc31 · опубликовано 21 авг. 2026 г., 23:47:36 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами