भीष्म उवाच
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ॥
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्वा धर्मान् वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥
अक्रोधः सत्यवचनं संविभागः क्षमा तथा ॥
प्रजनः स्वेषु दारेषु शौचम् अद्रोह एव च ॥
आर्जवं भृत्यभरणं नवैते सार्ववर्णिकाः ॥
ब्राह्मणस्य तु यो धर्मस् तं ते वक्ष्यामि केवलम् ॥
दमम् एव महाराज धर्मम् आहुः पुरातनम् ॥
स्वाध्यायो ऽध्यापनं चैव तत्र कर्म समाप्यते ॥
तं चेद् वित्तम् उपागच्छेद् वर्तमानं स्वकर्मणि ॥
अकुर्वाणं विकर्माणि शान्तं प्रज्ञानतर्पितम् ॥
कुर्वीतापत्यसंतानम् अथो दद्याद् यजेत च ॥
संविभज्य हि भोक्तव्यं धनं सद्भिर् इतीष्यते ॥
परिनिष्ठितकार्यस् तु स्वाध्यायेनैव ब्राह्मणः ॥
कुर्याद् अन्यन् न वा कुर्यान् मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥
bhīṣma uvāca
namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase ||
brāhmaṇebhyo namaskṛtvā dharmān vakṣyāmi śāśvatān ||
akrodhaḥ satyavacanaṃ saṃvibhāgaḥ kṣamā tathā ||
prajanaḥ sveṣu dāreṣu śaucam adroha eva ca ||
ārjavaṃ bhṛtyabharaṇaṃ navaite sārvavarṇikāḥ ||
brāhmaṇasya tu yo dharmas taṃ te vakṣyāmi kevalam ||
damam eva mahārāja dharmam āhuḥ purātanam ||
svādhyāyo 'dhyāpanaṃ caiva tatra karma samāpyate ||
taṃ ced vittam upāgacched vartamānaṃ svakarmaṇi ||
akurvāṇaṃ vikarmāṇi śāntaṃ prajñānatarpitam ||
kurvītāpatyasaṃtānam atho dadyād yajeta ca ||
saṃvibhajya hi bhoktavyaṃ dhanaṃ sadbhir itīṣyate ||
pariniṣṭhitakāryas tu svādhyāyenaiva brāhmaṇaḥ ||
kuryād anyan na vā kuryān maitro brāhmaṇa ucyate ||
Бхишма сказал: «Поклон великой дхарме, поклон Кришне, мудрому Создателю. Поклонившись брахманам, я изложу вечные дхармы. Безгневность, правдивое слово, разделение благ, терпение, законное рождение потомства в собственной жене, чистота, невраждебность, прямота и содержание слуг — эти девять обязанностей общи для всех варн. Теперь я отдельно скажу тебе дхарму брахмана. Великий царь, древней дхармой брахмана называют прежде всего самообуздание; его дело завершается в свādhyāya и обучении. Если богатство приходит к нему, когда он стоит в своём деле, не совершает запретного, мирен и удовлетворён знанием, пусть он продолжает род, даёт дары и совершает жертвы. Добрые считают, что богатством следует пользоваться, предварительно разделив его с другими. Брахман, завершивший своё дело именно изучением Веды, может делать другое или не делать; его называют дружелюбным брахманом».
9b8159708cb4 · 发布于 2026年6月21日 02:29:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Бхишма начинает с общих добродетелей, чтобы особые обязанности не стали оправданием жестокости или гордости. Дхарма брахмана держится на самообуздании, знании и щедром пользовании богатством.