वैश्यस्यापीह यो धर्मस् तं ते वक्ष्यामि भारत ॥
दानम् अध्ययनं यज्ञः शौचेन धनसंचयः ॥
पितृवत् पालयेद् वैश्यो युक्तः सर्वपशून् इह ॥
विकर्म तद् भवेद् अन्यत् कर्म यद् यत् समाचरेत् ॥
रक्षया स हि तेषां वै महत् सुखम् अवाप्नुयात् ॥
प्रजापतिर् हि वैश्याय सृष्ट्वा परिददे पशून् ॥
ब्राह्मणाय च राज्ञे च सर्वाः परिददे प्रजाः ॥
तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि यच् च तस्योपजीवनम् ॥
षण्णाम् एकां पिबेद् धेनुं शताच् च मिथुनं हरेत् ॥
लये च सप्तमो भागस् तथा शृङ्गे कला खुरे ॥
सस्यस्य सर्वबीजानाम् एषा सांवत्सरी भृतिः ॥
न च वैश्यस्य कामः स्यान् न रक्षेयं पशून् इति ॥
वैश्ये चेच्छति नान्येन रक्षितव्याः कथं चन ॥
vaiśyasyāpīha yo dharmas taṃ te vakṣyāmi bhārata ||
dānam adhyayanaṃ yajñaḥ śaucena dhanasaṃcayaḥ ||
pitṛvat pālayed vaiśyo yuktaḥ sarvapaśūn iha ||
vikarma tad bhaved anyat karma yad yat samācaret ||
rakṣayā sa hi teṣāṃ vai mahat sukham avāpnuyāt ||
prajāpatir hi vaiśyāya sṛṣṭvā paridade paśūn ||
brāhmaṇāya ca rājñe ca sarvāḥ paridade prajāḥ ||
tasya vṛttiṃ pravakṣyāmi yac ca tasyopajīvanam ||
ṣaṇṇām ekāṃ pibed dhenuṃ śatāc ca mithunaṃ haret ||
laye ca saptamo bhāgas tathā śṛṅge kalā khure ||
sasyasya sarvabījānām eṣā sāṃvatsarī bhṛtiḥ ||
na ca vaiśyasya kāmaḥ syān na rakṣeyaṃ paśūn iti ||
vaiśye cecchati nānyena rakṣitavyāḥ kathaṃ cana ||
«Теперь, Бхарата, я скажу тебе дхарму вайшьи. Его обязанности — дарение, изучение, жертва и чистое накопление богатства. Вайшья должен заботливо, как отец, охранять всех животных; любое другое дело, которое он стал бы делать вместо этого, было бы отклонением от его обязанности. Именно защитой скота он получает великое благо. Праджапати, создав животных, передал их вайшье, а брахману и царю передал всех подданных. Теперь я расскажу его образ жизни и средства пропитания: из шести коров он может доить одну, из сотни брать одну пару, при урожае получать седьмую долю, а также долю от приплода и копытного прироста; таково его годовое содержание от урожая и всякого семени. Вайшья не должен говорить: “Я не буду охранять скот”. Если вайшья готов это делать, животных никоим образом не следует поручать другому».
ff87864a60e3 · 发布于 2026年6月21日 02:29:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Вайшья-дхарма описана как забота, а не просто торговля и накопление. Богатство должно быть чистым, а хозяйственная сила общества держится на ответственности за живые существа и пищевую основу жизни.