युधिष्ठिर उवाच
गार्हस्थ्यं धर्मम् अखिलं प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥
ऋद्धिम् आप्नोति किं कृत्वा मनुष्य इह पार्थिव ॥
भीष्म उवाच
अत्र ते वर्तयिष्यामि पुरावृत्तं जनाधिप ॥
वासुदेवस्य संवादं पृथिव्याश् चैव भारत ॥
संस्तूय पृथिवीं देवीं वासुदेवः प्रतापवान् ॥
पप्रच्छ भरतश्रेष्ठ यद् एतत् पृच्छसे ऽद्य माम् ॥
वासुदेव उवाच
गार्हस्थ्यं धर्मम् आश्रित्य मया वा मद्विधेन वा ॥
किम् अवश्यं धरे कार्यं किं वा कृत्वा सुखी भवेत् ॥
पृथिव्य् उवाच
ऋषयः पितरो देवा मनुष्याश् चैव माधव ॥
इज्याश् चैवार्चनीयाश् च यथा चैवं निबोध मे ॥
yudhiṣṭhira uvāca
gārhasthyaṃ dharmam akhilaṃ prabrūhi bharatarṣabha ||
ṛddhim āpnoti kiṃ kṛtvā manuṣya iha pārthiva ||
bhīṣma uvāca
atra te vartayiṣyāmi purāvṛttaṃ janādhipa ||
vāsudevasya saṃvādaṃ pṛthivyāś caiva bhārata ||
saṃstūya pṛthivīṃ devīṃ vāsudevaḥ pratāpavān ||
papraccha bharataśreṣṭha yad etat pṛcchase 'dya mām ||
vāsudeva uvāca
gārhasthyaṃ dharmam āśritya mayā vā madvidhena vā ||
kim avaśyaṃ dhare kāryaṃ kiṃ vā kṛtvā sukhī bhavet ||
pṛthivy uvāca
ṛṣayaḥ pitaro devā manuṣyāś caiva mādhava ||
ijyāś caivārcanīyāś ca yathā caivaṃ nibodha me ||
Юдхиштхира сказал: «Домохозяина дхарму всю поведай, о бык Бхаратов; процветание обретает, что сделав, человек тут, о Партхива?» Бхишма сказал: «Здесь тебе расскажу былое, о владыка людей, — Васудевы беседу и Земли, о Бхарата. Восславив Землю-богиню, Васудева, могучий, вопросил, о лучший Бхарата, что это спрашиваешь ныне меня». Васудева сказал: «Домохозяина дхармы держась, мною ли, мне подобным ли, что непременно, о Земля, должно, или что сделав счастлив будет?» Земля сказала: «Риши, предки, боги, и люди, о Мадхава, чтимы жертвой и почитаемы, — как, так узнай от меня».
0bf33d390310 · 发布于 2026年6月21日 03:15:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Знаменательно само устроение этой беседы: о долге домохозяина вопрошает не кто иной, как Васудева — Сам Господь в Своём земном явлении, — и отвечает Ему богиня Земля. Тем самым скромным семейным обязанностям сообщается высочайшее достоинство: их ставит вопросом Сам Бхагаван и излагает сама держательница мира. Этим предание учит, что путь домохозяина — не низшая ступень, какою иные его мнят, а полноценная стезя дхармы, освящённая вниманием Господа. Земля начинает с главного: четыре сонма — риши, предки, боги и люди — все ждут от хозяина дома чести и приношения. Жизнь семьянина оказывается узлом, связующим все миры; и оттого она достойна и Божьего вопроса, и обстоятельного ответа.