Brāhmaṇa
परमार्थभूतः सोऽन्यस्य परमार्थो हि नः पिता ॥ एवं न परमार्थोऽस्ति जगत्यत्र चराचरे
परमार्थो हि कार्याणि करणानामशेषतः ॥ राज्यादिप्राप्तिरत्रोक्ता परमार्थतया यदि
परमार्था भवंत्यत्र न भवंति च वै ततः ॥ ऋग्यजुःसामनिष्पाद्यं यज्ञकर्म मतं तव
परमार्थभूतं तत्रापि श्रूयतां गदतो मम ॥ यत्तु निष्पाद्यते कार्यं मृदा कारणभूतया
तत्कारणानुगमनाज्जायते नृप मृन्मयम् ॥ एवं विनाशिभिर्द्रव्यैः समिदाज्यकुशादिभिः
निष्पाद्यते क्रिया या तु सा भवित्री विनाशिनी ॥ अनाशी परमार्थस्तु प्राज्ञैरभ्युपगम्यते
यत्तुं नाशि न संदेहो नाशिद्रव्योपपादितम् ॥ तदेवापलदं कर्म परमार्थो मतो मम
मुक्तिसाधनभूतत्वात्परमार्थो न साधनम् ॥ ध्यानमेवात्मनो भूपपरमार्थार्थशब्दितम्
भेदकारि परेभ्यस्तु परमार्थो न भेदवान् ॥ परमार्थात्मनोर्योगः परमार्थ इतीष्यते
paramārthabhūtaḥ so'nyasya paramārtho hi naḥ pitā || evaṃ na paramārtho'sti jagatyatra carācare
paramārtho hi kāryāṇi karaṇānāmaśeṣataḥ || rājyādiprāptiratroktā paramārthatayā yadi
paramārthā bhavaṃtyatra na bhavaṃti ca vai tataḥ || ṛgyajuḥsāmaniṣpādyaṃ yajñakarma mataṃ tava
paramārthabhūtaṃ tatrāpi śrūyatāṃ gadato mama || yattu niṣpādyate kāryaṃ mṛdā kāraṇabhūtayā
tatkāraṇānugamanājjāyate nṛpa mṛnmayam || evaṃ vināśibhirdravyaiḥ samidājyakuśādibhiḥ
niṣpādyate kriyā yā tu sā bhavitrī vināśinī || anāśī paramārthastu prājñairabhyupagamyate
yattuṃ nāśi na saṃdeho nāśidravyopapāditam || tadevāpaladaṃ karma paramārtho mato mama
muktisādhanabhūtatvātparamārtho na sādhanam || dhyānamevātmano bhūpaparamārthārthaśabditam
bhedakāri parebhyastu paramārtho na bhedavān || paramārthātmanoryogaḥ paramārtha itīṣyate
Брахман: «То, что стало высшею целью, есть высшая цель для другого; ведь и отец таков для нас. Так нет высшей цели в этом мире, движущемся и недвижном; ибо высшая цель — это действия орудий без остатка. Если здесь обретение царства и прочего названо высшею целью, — то высшие цели здесь и бывают, и не бывают. Обрядовое дело, совершаемое Ригом, Яджусом и Саманом, по-твоему стало высшею целью; и там да будет услышано у меня, говорящего: что совершается из глины, ставшей причиною, то, следуя своей причине, рождается глиняным, о царь. Так же гибнущими веществами — дровами, топлёным маслом, кушею и прочим — совершается обряд, и он будет гибнущим; а негибнущею признаётся разумными высшая цель. То, что гибнет, — без сомнения, произведено гибнущим веществом; и то самое дело, не дающее плода, есть высшая цель, по моему мнению. Став средством освобождения, высшая цель — не средство; и самое созерцание души, о царь, зовётся смыслом высшей цели. Оно творит различие от иных, а высшая цель различия не имеет; соединение высшей цели и души — то и считается высшею целью».
0ed5104f27bb · 发布于 2026年9月5日 04:26:12 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Довод прост и неотразим: из чего сделано, тем и кончится. Обряд из дров и масла не может дать негибнущего плода.
«И отец таков для нас» — то, что для одного вершина, для другого лишь родитель. Всякая высшая цель оказывается чьей-то, а не всеобщей.
Высшей целью названо дело, «не дающее плода». Ценность его не в том, что оно приносит.