戈文达注
Пада 1.11.1.28
28 / 558
戈文达注 · 1.1.28
天城文

प्राणस्तथानुगमात्

转写 (IAST)

prāṇastathānugamāt

逐字释义
梵语IAST释义
प्राणःprāṇaḥ«прана»; здесь — слово Каушитаки: Индра говорит Пратардане «я — прана, почитай меня»; «прана» той беседы
तथाtathāтак; наречие; как и выше
अनुगमात्anugamātиз связности; anu + √gam «следовать», отложительный падеж — «из хода целого»; по смыслу всего раздела это Брахман
译文

«Прана» в наставлении Индры — сам Параматма: так — из следования [речению о] блаженстве.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
天城文

कौषीतकि-ब्राह्मणे—प्रतर्दनो ह वै दैवोदासिर् इन्द्रस्य प्रियं धामोपजगाम युद्धेन च इत्य् उपक्रम्येन्द्र-प्रतर्दनाख्यायिका श्रूयते । तत्र प्रतर्दनेन हिततमं वरं पृष्ट इन्द्रस् तम् उपदिशति—प्राणोऽस्मि प्रज्ञात्मा तं मामायुर् अमृतम् उपास्स्व [कौ.ब्रा. 3.2] इति ।

अत्र संशयः—किम् इयं इन्द्रः प्राण-शब्द-निर्दिष्टो जीवः किं वा परमात्मेति । तत्रेन्द्र-शब्दस्य जीव-विशेषे प्रसिद्देस् तद्-एकार्थस्य प्राण-शब्दस्य तत्रैव वृत्तेश् चायं जीव एव तेन पृष्टः स्वोपासनं हिततमम् आहेति प्राप्ते—

प्राणस् तथानुगमात् ॥

तन्-निर्दिष्टः परमात्मैव न जीवः । कुतः ? तथेति । तत् प्रकृतस्य तस्य, स एष प्राण एव प्रज्ञात्मानन्दोऽजरोऽमृत [कौ.ब्रा. 3.9] इत्य् आनन्दादि-शब्द-वाच्यत्वेनानुगमात् ॥28॥

转写 (IAST)

kauṣītaki-brāhmaṇe—pratardano ha vai daivodāsir indrasya priyaṁ dhāmopajagāma yuddhena ca ity upakramyendra-pratardanākhyāyikā śrūyate | tatra pratardanena hitatamaṁ varaṁ pṛṣṭa indras tam upadiśati—prāṇo'smi prajñātmā taṁ māmāyur amṛtam upāssva [kau.brā. 3.2] iti |

atra saṁśayaḥ—kim iyaṁ indraḥ prāṇa-śabda-nirdiṣṭo jīvaḥ kiṁ vā paramātmeti | tatrendra-śabdasya jīva-viśeṣe prasiddes tad-ekārthasya prāṇa-śabdasya tatraiva vṛtteś cāyaṁ jīva eva tena pṛṣṭaḥ svopāsanaṁ hitatamam āheti prāpte—

prāṇas tathānugamāt ||

tan-nirdiṣṭaḥ paramātmaiva na jīvaḥ | kutaḥ ? tatheti | tat prakṛtasya tasya, sa eṣa prāṇa eva prajñātmānando'jaro'mṛta [kau.brā. 3.9] ity ānandādi-śabda-vācyatvenānugamāt ||28||

逐字释义
梵语IAST释义
कौषीतकि-ब्राह्मणेkauṣītaki-brāhmaṇeв Каушитаки-брахмане; местн.
प्रतर्दनः ह वै दैवोदासिःpratardanaḥ ha vai daivodāsiḥ«Пратардана, сын Диводасы»; Каушитаки 3.1
इन्द्रस्य प्रियम् धाम उपजगामindrasya priyam dhāma upajagāma«пришёл в любимую обитель Индры»; dhāman
युद्धेन चyuddhena ca«и битвой [пробился]»; yuddha
इति उपक्रम्यiti upakramyaтак начав; дееприч.
इन्द्र-प्रतर्दन-आख्यायिका श्रूयतेindra-pratardana-ākhyāyikā śrūyateслышится повесть об Индре и Пратардане; ākhyāyikā
तत्र प्रतर्दनेन हिततमम् वरम् पृष्टःtatra pratardanena hitatamam varam pṛṣṭaḥтам Пратарданой спрошенный о наиполезнейшем даре; hitatama
इन्द्रः तम् उपदिशतिindraḥ tam upadiśatiИндра наставляет его; upa-√diś
प्राणः अस्मि प्रज्ञा-आत्माprāṇaḥ asmi prajñā-ātmā«я — прана, праджнятма [сознающее я]»; Каушитаки 3.2
तम् माम् आयुः अमृतम् उपास्स्वtam mām āyuḥ amṛtam upāssva«меня, жизнь, бессмертие, почитай»; upa-√ās
इतिitiтаково [слово]; конец цитаты
अत्र संशयःatra saṁśayaḥздесь сомнение; формула
किम् इयम् इन्द्रः प्राण-शब्द-निर्दिष्टः जीवःkim iyam indraḥ prāṇa-śabda-nirdiṣṭaḥ jīvaḥИндра, означенный словом «прана», — джива; nirdiṣṭa
किम् वा परमात्मा इतिkim vā paramātmā itiили Параматма?; вопрос
तत्र इन्द्र-शब्दस्य जीव-विशेषे प्रसिद्धेःtatra indra-śabdasya jīva-viśeṣe prasiddheḥтут: слово «Индра» известно об особом дживе; prasiddhi
तत्-एक-अर्थस्य प्राण-शब्दस्य तत्र एव वृत्तेः चtat-eka-arthasya prāṇa-śabdasya tatra eva vṛtteḥ caи однопредметное ему слово «прана» действует там же; vṛtti
अयम् जीवः एवayam jīvaḥ evaэто именно джива; pūrva-pakṣa
तेन पृष्टः स्व-उपासनम् हिततमम् आह इति प्राप्तेtena pṛṣṭaḥ sva-upāsanam hitatamam āha iti prāpteим спрошенный, своё почитание назвал наиполезнейшим — так получено; prāpta
प्राणः तथा अनुगमात्prāṇaḥ tathā anugamāt«прана — так, из следования»; сутра 1.1.28
तत्-निर्दिष्टः परमात्मा एव न जीवःtat-nirdiṣṭaḥ paramātmā eva na jīvaḥозначенный тем [словом] — сам Параматма, не джива; сиддханта
कुतः तथा इतिkutaḥ tathā itiпочему? — «так»; разбор
तत् प्रकृतस्य तस्यtat prakṛtasya tasyaтого — [который] тема; prakṛta
सः एषः प्राणः एव प्रज्ञा-आत्माsaḥ eṣaḥ prāṇaḥ eva prajñā-ātmā«этот самый прана — праджнятма»; Каушитаки 3.9
आनन्दः अजरः अमृतःānandaḥ ajaraḥ amṛtaḥ«блаженство, нестареющее, бессмертное»; a-jara
इति आनन्द-आदि-शब्द-वाच्यत्वेन अनुगमात्iti ānanda-ādi-śabda-vācyatvena anugamātиз следования [ему] означаемости словами «блаженство» и прочими; anugama
注释译文

В Каушитаки-брахмане, начав [словами] «Пратардана, сын Диводасы, битвой пробился в любимую обитель Индры», слышится повесть об Индре и Пратардане. Там, спрошенный Пратарданой о наиполезнейшем даре, Индра наставляет его: «Я — прана, праджнятма; меня, жизнь, бессмертие, почитай» [3.2]. Здесь сомнение: Индра, означенный словом «прана», — джива или Параматма? Тут: слово «Индра» известно об особом дживе, и однопредметное ему слово «прана» действует там же; [значит,] это именно джива: им спрошенный, он назвал наиполезнейшим почитание себя. Так получено. [На это:]

«Прана — так, из следования».

Означенный тем [словом] — сам Параматма, не джива. Почему? «Так»: из следования тому — теме: «этот самый прана — праджнятма, блаженство, нестареющее, бессмертное» [3.9] — из следования [ему] означаемости словами «блаженство» и прочими.

版本

0954ce1ae935 · 发布于 2026年7月27日 03:55:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂