तस्य गौरमुखस्येदं वाक्यं श्रुत्वा स यादवः । साम्बो जाम्बवतीपुत्रः प्रणम्य शिरसोक्तवान्
क्व वसन्ते महात्मान एते भास्करपुत्रकाः । भोजका द्विजशार्दूल येन तानानयाम्यहम्
गौरमुख उवाच नाहं जाने महाबाहो वसन्ते यत्र वै मगाः । जानीते तान्रविर्वीर तस्मात्तं शरणं व्रज
ब्राह्मणेनैवमुक्तस्तु प्रणम्य शिरसा रविम् । जगाद भास्करं साम्बः कस्ते पूजां करिष्यति
- विज्ञप्तस्त्वेव साम्बेन प्रतिमा तमुवाच ह । न योग्याः परिचर्यायां जम्बूद्वीपे ममानघ
मम पूजाकरं गत्वा शाकद्वीपादिहानय । लवणोदात्परे पारे क्षीरोदेन समावृतः
जम्बूद्वीपात्परो यस्माच्छाकद्वीप इति स्मृतः । तत्र पुण्या जनपदाश्चतुर्वर्णसमन्विताः
मगाश्च मगगाश्चैव गानगा१ मन्दगास्तथा । मगा ब्राह्मणभूयिष्ठा मगगाः क्षत्रियाः स्मृताः
वैश्यास्तु गानगा ज्ञेयाः शूद्रास्तेषां तु मन्दगाः । न तेषां सङ्करः कश्चिद्धर्माश्रयकृते क्वचित्
धर्मस्यास्य विचारो वा ह्येकतः सुखिनः प्रजाः । तेजसस्ते मदीयस्य निर्मिता विश्वकर्मणा
tasya gauramukhasyedaṃ vākyaṃ śrutvā sa yādavaḥ | sāmbo jāmbavatīputraḥ praṇamya śirasoktavān
kva vasante mahātmāna ete bhāskaraputrakāḥ | bhojakā dvijaśārdūla yena tānānayāmyaham
gauramukha uvāca nāhaṃ jāne mahābāho vasante yatra vai magāḥ | jānīte tānravirvīra tasmāttaṃ śaraṇaṃ vraja
brāhmaṇenaivamuktastu praṇamya śirasā ravim | jagāda bhāskaraṃ sāmbaḥ kaste pūjāṃ kariṣyati
- vijñaptastveva sāmbena pratimā tamuvāca ha | na yogyāḥ paricaryāyāṃ jambūdvīpe mamānagha
mama pūjākaraṃ gatvā śākadvīpādihānaya | lavaṇodātpare pāre kṣīrodena samāvṛtaḥ
jambūdvīpātparo yasmācchākadvīpa iti smṛtaḥ | tatra puṇyā janapadāścaturvarṇasamanvitāḥ
magāśca magagāścaiva gānagā1 mandagāstathā | magā brāhmaṇabhūyiṣṭhā magagāḥ kṣatriyāḥ smṛtāḥ
vaiśyāstu gānagā jñeyāḥ śūdrāsteṣāṃ tu mandagāḥ | na teṣāṃ saṅkaraḥ kaściddharmāśrayakṛte kvacit
dharmasyāsya vicāro vā hyekataḥ sukhinaḥ prajāḥ | tejasaste madīyasya nirmitā viśvakarmaṇā
«„Услышав это слово Гаурамукхи, тот Ядава, Самба, сын Джамбавати, поклонившись главою, молвил: «Где обитают эти великие духом сыны Бхаскары, бходжаки, о тигр среди дваждырождённых, — чтобы мне привести их?» Гаурамукха сказал: „Не знаю я, о долгорукий, где обитают маги. Солнце знает их, о герой; потому иди к нему под защиту“. Так сказанный брахманом, поклонившись главою Солнцу, вопросил Самба Бхаскару: «Кто станет творить твоё почитание?» И на вопрошание Самбы изваяние отвечало ему: „В Джамбудвипе нет пригодных к службе мне, безгрешный. Пойди и приведи сюда из Шака-двипы творящего мне почитание. За солёным морем, на дальнем берегу, окружённый молочным морем, — оттого что он за Джамбудвипою, и зовётся Шака-двипою. Там святые страны, наделённые четырьмя варнами: маги и магаги, ганаги и мандаги. Маги — большею частью брахманы, магаги помнятся кшатриями; ганагов должно знать вайшьями, а шудры у них — мандаги. Нет у них никакого смешения нигде, ради опоры на закон; и спора об этом законе нет, и заодно — счастливы там люди. Они сотворены Вишвакарманом из пыла моего“».
73f6f8aa3148 · published Aug 19, 2026, 4:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
На йогьях паричарьяям джамбудвипе — «в Джамбудвипе нет пригодных». Сам бог подтверждает то, что сказал брахман. Сам бог подтверждает то, что сказал брахман.
Мама пуджакарам гатва шакадвипад иханая — «приведи из Шака-двипы». Служителей приходится ввозить из-за моря: своих нет. Служителей приходится ввозить из-за моря: своих нет.
Магаш ча магагаш чаива — «маги и магаги, ганаги и мандаги». Четыре сословия названы своими именами, и все четыре звучат чуже. Четыре сословия названы своими именами, и все четыре звучат чуже.
Мага брахмана-бхуйиштха — «маги — большею частью брахманы». Оговорка честная: не все, а по преимуществу. Оговорка честная: не все, а по преимуществу.
На тешам санкарах кашчид — «нет у них никакого смешения». Чужая страна описана как та, где сословный порядок соблюдён лучше здешнего. Чужая страна описана как та, где сословный порядок соблюдён лучше здешнего.
Хьекатах сукхинах праджах — «и заодно — счастливы там люди». И спора о законе там нет: устройство подано как образцовое. И спора о законе там нет: устройство подано как образцовое.