वैशंपायन उवाच
ततः कुन्तीं पुनः पाण्डुर् विविक्त इदम् अब्रवीत् ॥
कुलस्य मम संतानं लोकस्य च कुरु प्रियम् ॥
मम चापिण्डनाशाय पूर्वेषाम् अपि चात्मनः ॥
मत्प्रियार्थं च कल्याणि कुरु कल्याणम् उत्तमम् ॥
यशसो ऽर्थाय चैव त्वं कुरु कर्म सुदुष्करम् ॥
प्राप्याधिपत्यम् इन्द्रेण यज्ञैर् इष्टं यशोर्थिना ॥
तथा मन्त्रविदो विप्रास् तपस् तप्त्वा सुदुष्करम् ॥
गुरून् अभ्युपगच्छन्ति यशसो ऽर्थाय भामिनि ॥
तथा राजर्षयः सर्वे ब्राह्मणाश् च तपोधनाः ॥
चक्रुर् उच्चावचं कर्म यशसो ऽर्थाय दुष्करम् ॥
सा त्वं माद्रीं प्लवेनेव तारयेमाम् अनिन्दिते ॥
अपत्यसंविभागेन परां कीर्तिम् अवाप्नुहि ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ kuntīṃ punaḥ pāṇḍur vivikta idam abravīt ||
kulasya mama saṃtānaṃ lokasya ca kuru priyam ||
mama cāpiṇḍanāśāya pūrveṣām api cātmanaḥ ||
matpriyārthaṃ ca kalyāṇi kuru kalyāṇam uttamam ||
yaśaso 'rthāya caiva tvaṃ kuru karma suduṣkaram ||
prāpyādhipatyam indreṇa yajñair iṣṭaṃ yaśorthinā ||
tathā mantravido viprās tapas taptvā suduṣkaram ||
gurūn abhyupagacchanti yaśaso 'rthāya bhāmini ||
tathā rājarṣayaḥ sarve brāhmaṇāś ca tapodhanāḥ ||
cakrur uccāvacaṃ karma yaśaso 'rthāya duṣkaram ||
sā tvaṃ mādrīṃ plaveneva tārayemām anindite ||
apatyasaṃvibhāgena parāṃ kīrtim avāpnuhi ||
«Тогда Панду снова наедине сказал Кунти: „Продолжение моего рода и благо мира сотвори; и ради неугасания поминальных приношений мне, предкам и себе самому, и ради моей отрады, о благая, соверши высшее благо. И ради славы соверши это труднейшее дело: обретя владычество, Индра, жаждущий славы, жертвами жертвовал; так и брахманы, знатоки мантр, свершив труднейший подвиг, приходят к гуру ради славы, о прекрасная; так все цари-мудрецы и брахманы-подвижники вершили разнообразные трудные дела ради славы. Так ты Мадри, словно плотом, переправь через бездетность, о безупречная, и, поделившись средством к потомству, обрети высшую славу“».
85d49ec61431 · published Jun 18, 2026, 5:52:39 PM UTC
Page between verses with
Здесь Панду умоляет Кунти проявить великодушие к сопернице. Знаменательно, к чему он взывает: не к её выгоде, а к славе, обретаемой добрым делом, — как Индра и подвижники свершали трудное «ради славы». Подлинная слава стяжается не себялюбием, а самоотверженностью: поделиться с соперницей сокровенным даром — деяние, превозмогающее ревность, и оттого славное. Знаменательно сравнение «переправь Мадри, как плотом»: милосердие к бездетной уподоблено спасению утопающей. Так писание возвышает великодушие к сопернице до подвига, а Панду предстаёт миротворцем, заботящимся, чтобы обе жены обрели радость материнства.