तस्मिंस् ततो ऽहनि प्राप्ते राजा ससचिवस् तदा ॥
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा कृपं चाचार्यसत्तमम् ॥
मुक्ताजालपरिक्षिप्तं वैडूर्यमणिभूषितम् ॥
शातकुम्भमयं दिव्यं प्रेक्षागारम् उपागमत् ॥
गान्धारी च महाभागा कुन्ती च जयतां वर ॥
स्त्रियश् च सर्वा या राज्ञः सप्रेष्याः सपरिच्छदाः ॥
हर्षाद् आरुरुहुर् मञ्चान् मेरुं देवस्त्रियो यथा ॥
ब्राह्मणक्षत्रियाद्यं च चातुर्वर्ण्यं पुराद् द्रुतम् ॥
दर्शनेप्सु समभ्यागात् कुमाराणां कृतास्त्रताम् ॥
प्रवादितैश् च वादित्रैर् जनकौतूहलेन च ॥
महार्णव इव क्षुब्धः समाजः सो ऽभवत् तदा ॥
tasmiṃs tato 'hani prāpte rājā sasacivas tadā ||
bhīṣmaṃ pramukhataḥ kṛtvā kṛpaṃ cācāryasattamam ||
muktājālaparikṣiptaṃ vaiḍūryamaṇibhūṣitam ||
śātakumbhamayaṃ divyaṃ prekṣāgāram upāgamat ||
gāndhārī ca mahābhāgā kuntī ca jayatāṃ vara ||
striyaś ca sarvā yā rājñaḥ sapreṣyāḥ saparicchadāḥ ||
harṣād āruruhur mañcān meruṃ devastriyo yathā ||
brāhmaṇakṣatriyādyaṃ ca cāturvarṇyaṃ purād drutam ||
darśanepsu samabhyāgāt kumārāṇāṃ kṛtāstratām ||
pravāditaiś ca vāditrair janakautūhalena ca ||
mahārṇava iva kṣubdhaḥ samājaḥ so 'bhavat tadā ||
«Когда настал тот день, царь с советниками, поставив впереди Бхишму и Крипу, лучшего из наставников, вошёл в дивное золотое зрелищное здание, обвешанное жемчужными сетями, украшенное самоцветами вайдурья. И достославная Гандхари, и Кунти, и все жёны царя со служанками и свитою от радости взошли на помосты, как богини на Меру. И люди четырёх сословий — брахманы, кшатрии и прочие — поспешно сошлись из города, желая видеть выучку царевичей; и от звучавших орудий и от любопытства народа то собрание стало подобным взволнованному великому океану».
055cbeb4416a · published Jun 18, 2026, 5:52:39 PM UTC
Page between verses with
Здесь являет себя торжественность всенародного собрания. Знаменательно единение всех сословий и всех женщин дома в общей радости: смотр царевичей — праздник для всего народа, любящего своих будущих защитников. Писание открывает здесь образ согласного общества, чтущего доблесть и радующегося благу правящего дома. Знаменательно сравнение собрания с «взволнованным океаном»: многолюдство и общее воодушевление уподоблены морской стихии. Так писание готовит блистательную картину смотра — последний, быть может, миг общего ликования Куру, прежде чем на той же арене вспыхнет первая искра вражды.