युधिष्ठिर उवाच
शतं दासीसहस्राणि तरुण्यो मे प्रभद्रिकाः ॥
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलंकृताः ॥
महार्हमाल्याभरणाः सुवस्त्राश् चन्दनोक्षिताः ॥
मणीन् हेम च बिभ्रत्यः सर्वा वै सूक्ष्मवाससः ॥
अनुसेवां चरन्तीमाः कुशला नृत्यसामसु ॥
स्नातकानाम् अमात्यानां राज्ञां च मम शासनात् ॥
एतद् राजन् धनं मह्यं तेन दीव्याम्य् अहं त्वया ॥
वैशंपायन उवाच
एतच् छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ॥
जितम् इत्य् एव शकुनिर् युधिष्ठिरम् अभाषत ॥
yudhiṣṭhira uvāca
śataṃ dāsīsahasrāṇi taruṇyo me prabhadrikāḥ ||
kambukeyūradhāriṇyo niṣkakaṇṭhyaḥ svalaṃkṛtāḥ ||
mahārhamālyābharaṇāḥ suvastrāś candanokṣitāḥ ||
maṇīn hema ca bibhratyaḥ sarvā vai sūkṣmavāsasaḥ ||
anusevāṃ carantīmāḥ kuśalā nṛtyasāmasu ||
snātakānām amātyānāṃ rājñāṃ ca mama śāsanāt ||
etad rājan dhanaṃ mahyaṃ tena dīvyāmy ahaṃ tvayā ||
vaiśaṃpāyana uvāca
etac chrutvā vyavasito nikṛtiṃ samupāśritaḥ ||
jitam ity eva śakunir yudhiṣṭhiram abhāṣata ||
[Юдхиштхира:] «Сто тысяч служанок [у] меня — юных, превосходных, носящих браслеты-кеюры и золотые ожерелья, прекрасно убранных, в драгоценных венках и уборах, в добрых одеждах, умащённых сандалом, несущих самоцветы и золото, все в тонких одеяниях, искусных в пляске и пении, прислуживающих по моему повелению снатакам, советникам и царям». Услышав то, Шакуни, вознамерившийся [и] прибегший к обману, сказал Юдхиштхире лишь: «Выиграно!»
60f524f90d5b · published Jun 16, 2026, 4:25:00 PM UTC
Page between verses with
Здесь впервые на кон идут не вещи, а люди — служанки. Знаменательно, что игра, начавшись с золота, неприметно перешла к живым: едва дозволив ставить достояние, не остановишься и пред тем, чтобы поставить людей. Стих учит, как зло движется по наклонной: размылась граница, и человек обращается в «богатство», в счёт ставки. И эта подмена — людей вещами — есть тёмное преддверие к самому страшному: вскоре будут поставлены братья, и сам игрок, и Драупади. Кто однажды счёл живое имуществом, тот уже отворил дверь беспредельному падению; обесчеловечивание начинается незаметно — с того, что человека вписывают в опись добра.